Medische kennis Veroudering
Anatomie en fysiologie van de mens, pag. 479 t/m 480 – sterven en dood
Sterven:
Anatomisch en fysiologisch gezien kan de veroudering en uiteindelijk het sterven toegeschreven
worden aan de endogene en exogene factoren die ook de menselijke ontwikkelingsgang bepalen.
De dood treedt in door zuurstof gebrek in de hersenen
Bij stervende mensen kunnen verschillende waarnemingen plaatsvinden.
• Het huidgevoel is het eerste zintuig dat afsterft pijngewaarwording verdwijnt.
• Gezichtsvermogen wordt minder / hoornvlies wordt troebel door het ontbreken van
traanvocht.
• Het gehoor blijf het langste intact.
• Circulate neemt af.
• Lichaamsdelen als handent voeten en neus koelen af.
• Bloeddruk daling
• Vlak voor het sterven een snelle en onregelmatge hartslag.
• Vertraagde en moeizame ademhaling / reutelend geluid (cheyne stokes)
Typische gelaatskenmerken bij een stervende heten facies hippocratica. Dit zijn:
• Spitset bleke en koude neus
• Spitse kin
• Ingevallen slapen
• Koude oren
• Slappe/bewegingsloze lippen
• Wangen die meebewegen tjdens het ademhalen
• Bleke/grauwe huidskleur
• Koud zweet op het voorhoofd
Overledene:
15 minuten na het overlijden verdwijnt de pupilrefex en neemt de oogboldruk aft hierdoor wordt de
pupil i.p.v. bolvormig juist hoekig. Na 15-30 minuten ontstaan er lijkvlekken dit is het gevolg van
ophoping van het gestolde bloed in de diepst gelegen weefsels. Na 2 á 3 uur ontstaat rigor mortis
dit is lijkstjfheidt begint bij het hoofdt dit is het gevolg van stjf worden van de dwarsgestreepte
spieren. Dit komt doordat de actne en myosineflamenten in de spierfbrillen blijvend in elkaar
schuivent dit is weer het gevolg van te hoge calciumconcentrate en daar is veel zuurstof voor nodigt
in dode cellen komt dit zuurstof niet meer voor waardoor het calcium niet weggepompt kan worden.
Na 8-12 uur is het volledige lichaam verstjfd. Deze stjfheid verdwijnt na ongeveer 30 uur door
ontbinding van het lichaam. Ontbinding is het ontbinden van eiwiten dat veroorzaakt wordt door
bacteriën die afomstg zijn van het maag-darmkanaal. Tegelijkertjd komen in de weefsels enzymen
vrij die autolyse (zelfvertering) veroorzaken. Bij het ontbinding proces treed gasvorming op waarbij
je ziet dat de buik van de overledene opzet.
Klinische pathologie pag. 351 t/m 353 en pag. - Osteoporose.
Osteoporose is een skeletafwijking waarbij de botmassa afneemt en er een groter risico ontstaat op
spontane botbreuken. Osteoporose wordt vastgesteld door middel van een DEXA botmetng. DEXA-
techniek is de bepaling van botmassa door middel van botdensitometrie. Tijdens de anamnese
worden bij botbreuken nauwkeurig gekeken naar de beschrijving van het trauma dat vooraf ging.
Spontane botbreuken zijn een teken van osteoporose maar kunnen ook duiden op botumoren.
Röntgenopnames kunnen alleen een vergevorderd stadium van osteoporose herkennen.
,Er kunnen verschillende oorzaken zijn van het ontstaan van osteoporose:
• Postmenopauzaal door middel van afname van oestrogeen.
• Langdurig gebruik van cortcosterooden veroorzaakt versneld botmassa verlies.
• Gebrek aan beweging.
• Te weinig calciuminname.
• Tekort aan zonlicht.
• Alcohol gebruik en roken..
Klinisch beeld bij osteoporoset dit is lastg te zien omdat deze kwalen ook bij ouderdom horen:
• Verminderde lichaamslengte is een vroeg teken van het ontstaan van osteoporose
• Meeste klachten ontstaan pas nadat er fracturen zijn ontstaan.
• Lage rugpijn door ingezakte wervels.
• Heupfracturen (sterfe is 1e jaar 2x zo hoog als leefijdsgenoten).
• Polsfracturen (kunnen leiden tot sudeckse postraumatsche dystrofe of compressie van de
nervus medianus in de carpale tunnel).
Behandeling van osteoporose:
• 30 minuten per dag aan lichaamsbeweging doen.
• Voldoende calciuminname
• Regelmatg zonlicht
• Valprevente
• Medicate is het meest efectef.
o Bisfoafonaten remmen de botresorpte door osteoclastent deze middelen tasten
de slokdarm aan en moeten daarom met veel water ingenomen worden. Ook
mogen ze niet tegelijk met ferro-ca++ ionen worden ingenomen. Hierdoor is het
handig om ze een halfuur voor de maaltjd te slikken.
o Calcium tablet 1000mg voor de nacht innemen omdat ’s nachts de
calciumconcentrate het laagste is.
o Raloxifen stmulerend efect op de oestrogeenrecpetor en blokkeert de
oestrogeenreceptor in borst en baarmoeder. ( raloxifen is voor postmenopauzale
wervelfracturen en beschermt waarschijnlijk tegen mammacarcinoom).
o Colecalciferol (vitamine D tablet) 800mg
Klinische pathologie pag. 353 t/m 359 – Reumatsche afwijkingen.
Reuma is een verzamelnaam voor pijnlijket niet traumatsche aandoeningen van het
bewegingsapparaat. Er zijn veel verschillende soorten reuma. De 4 die besproken worden in het boek
• Reumatoode artrits (RA)
• Arthrosis deformans (artrose)
• Jicht
• Ziekte van Bechterev (spondylits ankylopoëtsca)
De basisbehandeling is voor elke reumatsche aandoening hetzelfde:
• Ontlasten en rust
• Onbelaste oefeningen (helpen contracturen = dwangstandent te voorkomen)
• NSAID’s (non sterood ant-infammatory drugs) en cortcosteroode ontstekingsremmers.
Door analgetsche efect (pijnstllend) kan de patënt blijven bewegent echter is de kans op
maag-bloedingen hierbij wel verhoogd.
• Eventueel kan een operate plaatsvinden
,Reumatoïde artrits (RA)
Is de meest frequente gewrichtsaandoeningen bij jongvolwassene. Komt 3x zo vaak voor bij
vrouwen. Voornamelijk zijn de MCPt MTP en PIP gewrichten ontstokent dit lijdt tot de
ontstekingsfactoren als roodt warmtet pijnt zwelling en functe verlies. In een later stadia zien we
voornamelijk contracturen in de handen.
• Oorzaak: er worden immuuncomplexen tegen de synoviale membraan gevormdt dit roept
een afweerreacte op van de granulocyten die het gewricht beschadigen.
• Criteria: de patënt ervaart 4 van de 7 verschijnselen:
o Ochtendstjfheid van minstens één uur
o Polyartts weke-delen zwelling van 3 of meer gewrichten
o Artrits in MCP of PIP gewricht.
o Symmetrische artrits links en rechts zijn dezefde gewrichten aangedaan.
o Reama noduli knobbels ins de buurt van het gewricht.
o Reumafactor test op immuuncomplex
o Erosies of peri-artculaire ontkalking van de handen wat te zien is op röntgen.
Therapieën:
• Medicatie die gebruikt word voor RA = prostagladineremmers / NSAID’s zoals:
o Acetylsalicylzuur
o Diclofenac
o Ibuprofen
o Fenylbuthason
o Indomethazine
o Naproxen
o Cortcosteroode.
• Ook kunnen er DMARD’s en SAARD’s gegeven worden deze werken pas na maanden zoals:
o Azathioprine
o Methotrexaat
o Hydroxychloroquine
o Sulfalazine
o Infiximab
• Synovectomie is verwijdering van het gewrichtsvlies ter verlichtng van de pijn.
• Artrodese is het operatef vastzeten van het gewricht.
• Gewrichtsprothese
Artrose / Artrosis deformans:
Bij artrose verdwijnt gewrichtskraakbeen zonder ontstekingsverschijnselen. De boten schuren hierbij
over elkaar heen waardoor er osteofyten (bot uitsteeksels) ontstaan.
• Komt veel voor bij bejaarden en wordt daardoor ook gezien als ouderdomsverschijnsel.
• Primaire artrose komt door onbekendet mogelijk genetsche factoren.
• Secundaire artrose komt door verkeerde stand van het gewrichtt hemarthros
(gewrichtsbloeding) of andere reumatsche aandoening.
• Gewrichtsbloedingen komen vaker voor bij hemofllie
Verschijnselen:
• Hevige pijn na rustt na bewegen neemt deze pijn weer af
• crepiteren horen kraken/schuren van gewrichten tjdens beweging
• Bewegingsbeperking
• Artrose komt meestal voor in:
o Coxatrose = heup
o Gonartose = knie
o Spondylatrose = wervelkolom
, Medicatie:
• Paracetamol en NSAID’s en cortcosteroode voor pijnbestrijding
• Osteotomie stand van een gewricht veranderen zodat belastng wordt verdeeld
• Total-hip of total-knee prothese meestal metalen deel met kop die glijdt in kunststof kom
• Artrodese
Jicht
Jicht is een verstoorde stofwisseling van uraat en urinezuur en afraakproducten van purine uit DNA.
Een te hoge concentrate uraat of urinezuur leidt tot de vorming van kristalletjes in gewrichtent
onderhuids bindweefsel en urinewegen. Zo ontstaan artritst tophi en nierstenen. Komt vaker voor bij
mannen.
• Te hoog uraat of urinezuur kan komen door vertraagde uitscheiding.
• Te veel cytostatcat weefseltrauma of orgaanvlees etent wordt dan meer DNA afgebroken
Verschijnselen:
• Begint met een ontsteking van het metatarsophalangeale gewricht.
• Rodet warmet pijnlijket gezwollen tenen.
• Tophi = afzetng van uraat onderhuids bij gewrichtent boven peesschede of op de oorschelp
• Nierstenen.
Medicatie:
• NSAID’s of colchicine voor acute jichtaanval.
• Cortcosteroode intra-artculair (spuiten)
• Allopurinol = dit blokkeert xantne-oxydase dit is een enzym in de afraakketen van purine
naar urinezuur. Hierdoor wordt er minder urinezuur uit xantne gevormd.
• Benzbromaron = bevordert de uitscheiding van urinezuur
• Rasburicase = omzetng van urinezuur in allantoone.
Ziekte van Bechterev
Wordt ook wel spondylits ankylopoetca genoemdt dit is een chornische ontsteking van de
verbindingen tussen de wervellichamen (spondylits) en de sacro-iliacaal gewrichten.
• In het beginstadium voornamelijk lage rugpijn
• Ankylose = verstjving in voorovergebogen houding door verbening van annuli fbrosi.
Wervelkolom is hierbij erg kwetsbaart kan leiden tot fracturen of dwarslesie.
• Vaker bij mannen dan bij vrouwen
• Oorzaak is niet bekendt maar erfelijke factoren spelen wel een rol
• 9 van de 10 patënten heef weefseltype B27.
• Relate met andere aandoening als:
o Oogontsteking
o Psoriasis
o Ziekte van Crohn
o Ziekte van Reiter
• De ziekte begint sluipend met ochtendstjfheid en een band om de borst.
• Lordosen van de wervelkolom verdwijnen en bewegingsmogelijkheid neemt af door
botvorming langs de ligamenten rond de corporavertebrae.
• Ook kan verstjving de ademhalingsbeweging belemmeren
Behandeling:
• Stevig bed met hard matras.
• Af en toe op de buik liggen om kromming te voorkomen.
• Fenylbutazon en indomethacine.
• Corrigerende operates aan de wervelkolom
Anatomie en fysiologie van de mens, pag. 479 t/m 480 – sterven en dood
Sterven:
Anatomisch en fysiologisch gezien kan de veroudering en uiteindelijk het sterven toegeschreven
worden aan de endogene en exogene factoren die ook de menselijke ontwikkelingsgang bepalen.
De dood treedt in door zuurstof gebrek in de hersenen
Bij stervende mensen kunnen verschillende waarnemingen plaatsvinden.
• Het huidgevoel is het eerste zintuig dat afsterft pijngewaarwording verdwijnt.
• Gezichtsvermogen wordt minder / hoornvlies wordt troebel door het ontbreken van
traanvocht.
• Het gehoor blijf het langste intact.
• Circulate neemt af.
• Lichaamsdelen als handent voeten en neus koelen af.
• Bloeddruk daling
• Vlak voor het sterven een snelle en onregelmatge hartslag.
• Vertraagde en moeizame ademhaling / reutelend geluid (cheyne stokes)
Typische gelaatskenmerken bij een stervende heten facies hippocratica. Dit zijn:
• Spitset bleke en koude neus
• Spitse kin
• Ingevallen slapen
• Koude oren
• Slappe/bewegingsloze lippen
• Wangen die meebewegen tjdens het ademhalen
• Bleke/grauwe huidskleur
• Koud zweet op het voorhoofd
Overledene:
15 minuten na het overlijden verdwijnt de pupilrefex en neemt de oogboldruk aft hierdoor wordt de
pupil i.p.v. bolvormig juist hoekig. Na 15-30 minuten ontstaan er lijkvlekken dit is het gevolg van
ophoping van het gestolde bloed in de diepst gelegen weefsels. Na 2 á 3 uur ontstaat rigor mortis
dit is lijkstjfheidt begint bij het hoofdt dit is het gevolg van stjf worden van de dwarsgestreepte
spieren. Dit komt doordat de actne en myosineflamenten in de spierfbrillen blijvend in elkaar
schuivent dit is weer het gevolg van te hoge calciumconcentrate en daar is veel zuurstof voor nodigt
in dode cellen komt dit zuurstof niet meer voor waardoor het calcium niet weggepompt kan worden.
Na 8-12 uur is het volledige lichaam verstjfd. Deze stjfheid verdwijnt na ongeveer 30 uur door
ontbinding van het lichaam. Ontbinding is het ontbinden van eiwiten dat veroorzaakt wordt door
bacteriën die afomstg zijn van het maag-darmkanaal. Tegelijkertjd komen in de weefsels enzymen
vrij die autolyse (zelfvertering) veroorzaken. Bij het ontbinding proces treed gasvorming op waarbij
je ziet dat de buik van de overledene opzet.
Klinische pathologie pag. 351 t/m 353 en pag. - Osteoporose.
Osteoporose is een skeletafwijking waarbij de botmassa afneemt en er een groter risico ontstaat op
spontane botbreuken. Osteoporose wordt vastgesteld door middel van een DEXA botmetng. DEXA-
techniek is de bepaling van botmassa door middel van botdensitometrie. Tijdens de anamnese
worden bij botbreuken nauwkeurig gekeken naar de beschrijving van het trauma dat vooraf ging.
Spontane botbreuken zijn een teken van osteoporose maar kunnen ook duiden op botumoren.
Röntgenopnames kunnen alleen een vergevorderd stadium van osteoporose herkennen.
,Er kunnen verschillende oorzaken zijn van het ontstaan van osteoporose:
• Postmenopauzaal door middel van afname van oestrogeen.
• Langdurig gebruik van cortcosterooden veroorzaakt versneld botmassa verlies.
• Gebrek aan beweging.
• Te weinig calciuminname.
• Tekort aan zonlicht.
• Alcohol gebruik en roken..
Klinisch beeld bij osteoporoset dit is lastg te zien omdat deze kwalen ook bij ouderdom horen:
• Verminderde lichaamslengte is een vroeg teken van het ontstaan van osteoporose
• Meeste klachten ontstaan pas nadat er fracturen zijn ontstaan.
• Lage rugpijn door ingezakte wervels.
• Heupfracturen (sterfe is 1e jaar 2x zo hoog als leefijdsgenoten).
• Polsfracturen (kunnen leiden tot sudeckse postraumatsche dystrofe of compressie van de
nervus medianus in de carpale tunnel).
Behandeling van osteoporose:
• 30 minuten per dag aan lichaamsbeweging doen.
• Voldoende calciuminname
• Regelmatg zonlicht
• Valprevente
• Medicate is het meest efectef.
o Bisfoafonaten remmen de botresorpte door osteoclastent deze middelen tasten
de slokdarm aan en moeten daarom met veel water ingenomen worden. Ook
mogen ze niet tegelijk met ferro-ca++ ionen worden ingenomen. Hierdoor is het
handig om ze een halfuur voor de maaltjd te slikken.
o Calcium tablet 1000mg voor de nacht innemen omdat ’s nachts de
calciumconcentrate het laagste is.
o Raloxifen stmulerend efect op de oestrogeenrecpetor en blokkeert de
oestrogeenreceptor in borst en baarmoeder. ( raloxifen is voor postmenopauzale
wervelfracturen en beschermt waarschijnlijk tegen mammacarcinoom).
o Colecalciferol (vitamine D tablet) 800mg
Klinische pathologie pag. 353 t/m 359 – Reumatsche afwijkingen.
Reuma is een verzamelnaam voor pijnlijket niet traumatsche aandoeningen van het
bewegingsapparaat. Er zijn veel verschillende soorten reuma. De 4 die besproken worden in het boek
• Reumatoode artrits (RA)
• Arthrosis deformans (artrose)
• Jicht
• Ziekte van Bechterev (spondylits ankylopoëtsca)
De basisbehandeling is voor elke reumatsche aandoening hetzelfde:
• Ontlasten en rust
• Onbelaste oefeningen (helpen contracturen = dwangstandent te voorkomen)
• NSAID’s (non sterood ant-infammatory drugs) en cortcosteroode ontstekingsremmers.
Door analgetsche efect (pijnstllend) kan de patënt blijven bewegent echter is de kans op
maag-bloedingen hierbij wel verhoogd.
• Eventueel kan een operate plaatsvinden
,Reumatoïde artrits (RA)
Is de meest frequente gewrichtsaandoeningen bij jongvolwassene. Komt 3x zo vaak voor bij
vrouwen. Voornamelijk zijn de MCPt MTP en PIP gewrichten ontstokent dit lijdt tot de
ontstekingsfactoren als roodt warmtet pijnt zwelling en functe verlies. In een later stadia zien we
voornamelijk contracturen in de handen.
• Oorzaak: er worden immuuncomplexen tegen de synoviale membraan gevormdt dit roept
een afweerreacte op van de granulocyten die het gewricht beschadigen.
• Criteria: de patënt ervaart 4 van de 7 verschijnselen:
o Ochtendstjfheid van minstens één uur
o Polyartts weke-delen zwelling van 3 of meer gewrichten
o Artrits in MCP of PIP gewricht.
o Symmetrische artrits links en rechts zijn dezefde gewrichten aangedaan.
o Reama noduli knobbels ins de buurt van het gewricht.
o Reumafactor test op immuuncomplex
o Erosies of peri-artculaire ontkalking van de handen wat te zien is op röntgen.
Therapieën:
• Medicatie die gebruikt word voor RA = prostagladineremmers / NSAID’s zoals:
o Acetylsalicylzuur
o Diclofenac
o Ibuprofen
o Fenylbuthason
o Indomethazine
o Naproxen
o Cortcosteroode.
• Ook kunnen er DMARD’s en SAARD’s gegeven worden deze werken pas na maanden zoals:
o Azathioprine
o Methotrexaat
o Hydroxychloroquine
o Sulfalazine
o Infiximab
• Synovectomie is verwijdering van het gewrichtsvlies ter verlichtng van de pijn.
• Artrodese is het operatef vastzeten van het gewricht.
• Gewrichtsprothese
Artrose / Artrosis deformans:
Bij artrose verdwijnt gewrichtskraakbeen zonder ontstekingsverschijnselen. De boten schuren hierbij
over elkaar heen waardoor er osteofyten (bot uitsteeksels) ontstaan.
• Komt veel voor bij bejaarden en wordt daardoor ook gezien als ouderdomsverschijnsel.
• Primaire artrose komt door onbekendet mogelijk genetsche factoren.
• Secundaire artrose komt door verkeerde stand van het gewrichtt hemarthros
(gewrichtsbloeding) of andere reumatsche aandoening.
• Gewrichtsbloedingen komen vaker voor bij hemofllie
Verschijnselen:
• Hevige pijn na rustt na bewegen neemt deze pijn weer af
• crepiteren horen kraken/schuren van gewrichten tjdens beweging
• Bewegingsbeperking
• Artrose komt meestal voor in:
o Coxatrose = heup
o Gonartose = knie
o Spondylatrose = wervelkolom
, Medicatie:
• Paracetamol en NSAID’s en cortcosteroode voor pijnbestrijding
• Osteotomie stand van een gewricht veranderen zodat belastng wordt verdeeld
• Total-hip of total-knee prothese meestal metalen deel met kop die glijdt in kunststof kom
• Artrodese
Jicht
Jicht is een verstoorde stofwisseling van uraat en urinezuur en afraakproducten van purine uit DNA.
Een te hoge concentrate uraat of urinezuur leidt tot de vorming van kristalletjes in gewrichtent
onderhuids bindweefsel en urinewegen. Zo ontstaan artritst tophi en nierstenen. Komt vaker voor bij
mannen.
• Te hoog uraat of urinezuur kan komen door vertraagde uitscheiding.
• Te veel cytostatcat weefseltrauma of orgaanvlees etent wordt dan meer DNA afgebroken
Verschijnselen:
• Begint met een ontsteking van het metatarsophalangeale gewricht.
• Rodet warmet pijnlijket gezwollen tenen.
• Tophi = afzetng van uraat onderhuids bij gewrichtent boven peesschede of op de oorschelp
• Nierstenen.
Medicatie:
• NSAID’s of colchicine voor acute jichtaanval.
• Cortcosteroode intra-artculair (spuiten)
• Allopurinol = dit blokkeert xantne-oxydase dit is een enzym in de afraakketen van purine
naar urinezuur. Hierdoor wordt er minder urinezuur uit xantne gevormd.
• Benzbromaron = bevordert de uitscheiding van urinezuur
• Rasburicase = omzetng van urinezuur in allantoone.
Ziekte van Bechterev
Wordt ook wel spondylits ankylopoetca genoemdt dit is een chornische ontsteking van de
verbindingen tussen de wervellichamen (spondylits) en de sacro-iliacaal gewrichten.
• In het beginstadium voornamelijk lage rugpijn
• Ankylose = verstjving in voorovergebogen houding door verbening van annuli fbrosi.
Wervelkolom is hierbij erg kwetsbaart kan leiden tot fracturen of dwarslesie.
• Vaker bij mannen dan bij vrouwen
• Oorzaak is niet bekendt maar erfelijke factoren spelen wel een rol
• 9 van de 10 patënten heef weefseltype B27.
• Relate met andere aandoening als:
o Oogontsteking
o Psoriasis
o Ziekte van Crohn
o Ziekte van Reiter
• De ziekte begint sluipend met ochtendstjfheid en een band om de borst.
• Lordosen van de wervelkolom verdwijnen en bewegingsmogelijkheid neemt af door
botvorming langs de ligamenten rond de corporavertebrae.
• Ook kan verstjving de ademhalingsbeweging belemmeren
Behandeling:
• Stevig bed met hard matras.
• Af en toe op de buik liggen om kromming te voorkomen.
• Fenylbutazon en indomethacine.
• Corrigerende operates aan de wervelkolom
