BMW Celbiologie Samenvatting over Histonen

Eenzelfde soort cellen kunnen ook een ander expressie patroon
hebben

Epigenetische regulatie van genexpressie
 Erfelijke veranderingen in genexpressie of in DNA opvouwing
die bepaald
worden door modificaties van het DNA of chromatine
o Verschillende expressie patronen die worden doorgegeven
tijdens de mitose
o Verschillende expressie patronen die worden doorgegeven
tijdens de meiose

Epigenetische kenmerken kunnen stabiel worden doorgegeven
tijdens
meerdere celdelingen, maar zijn potentieel reversibel!

Samenvatting
 DNA bevindt zich op een zeer georganiseerde manier in de
kern van een cel
 DNA bevindt zich gebonden aan eiwitten, tesamen chromatine
genoemd, in de celkern.
 Het DNA en de histoneiwitten kunnen op verschillende
manieren chemisch
gemodifeerd worden, er kunnen andere versies van de
histoneiwitten aanwezig zijn
in het chromatine, en ook allerlei verschillende niet-
histoneiwitten.
 De DNA-gebonden eiwitten bestaan uit histoneiwitten en niet-
histon eiwitten.
 De modificaties, histon varianten, en niet-histoneiwitten,
spelen een cruciale rol in
het goed functioneren van het DNA:
o Het in de juiste cel, op juiste moment tot expressie komen van
de juiste genen
o Het beschermen van het DNA tegen vijandig DNA
o Het herrangschikken (recombinatie) van DNA tijdens meiose.



In een kern van 10 µM zit meer dan 2 meter menselijk DNA!!!!

DNA bevindt zich in vorm van chromatine in celkern
 Chromatine = DNA plus eiwitten (histon eiwitten en andere
chromatine-gebonden eiwitten

Een nucleosoom bestaat uit
 2 H2A, H2B, H3, H4 eiwitten en 147 bp DNA

, Het aan/uit staan van genen heeft met toegankelijkheid van
chromatine te maken
 De aanwezige modificaties/eiwitten beinvloeden de
toegankelijkheid

Euchromatine --> genen aan/uit (facultatief heterochromatine)
 Histon acelatie
 Toegankelijk
Heterochromotine --> altijd uit
 H3K9 methylatie
 Slecht toegankelijk

Verschil heterochromatine en euchromatine
 Concentratie van DNA
o Heterochromatine --> meer DNA op klein oppervlak
o Euchromatine --> minder DNA op klein oppervlak

Transposon
 Een springend gen dat in het genoom van plaats kan
verwisselen
 DNA fragmenten die in het genoom kunnen
inserteren
 DNA transposons knippen zich uit het DNA en
plakken zichzelf elders in het genoom
 RNA (retro)transposons kopieren zichzelf en
vermeerderen in aantal in het genoom
 Transposons bedreigen de functie en stabiliteit van het
genoom
o Transposon activiteit moet worden geinactiveerd om
insertie mutagenese te voorkomen

RNA transposons vermenigvuldigen zich, DNA transposons
verplaatsen zich in het genoom


Epigenetische modificaties beinvloeden activiteit/toegankelijkheid
DNA
 DNA methylatie
o Remt transcriptie
 Histon modificatie
o Veranderen de activiteit van DNA gevouwen rond
histonen
 Acetylatie
 Methylatie
 Phosforylatie
 Ubiquitylatie
 Histon varianten
o Veranderen de nucleosoom structuur
 Niet coderende RNA