Inhoud
Hoorcollege 1 Introducte oo et t ema................................................................................................2
Werkgroeo 1...........................................................................................................................................7
Artkelen college 1..................................................................................................................................8
Erotcizing inequalit in t e United Sttates: h e cons:equences: and determinants: o traditonal
gender role ad erence in intmate relatons: ios:................................................................................8
Doing gender in s:ex and s:ex res:earc .................................................................................................9
Hoorcollege 2.......................................................................................................................................11
Hoorcollege 2a Het evolutonaire oers:oecte oo s:eks:ueel gedrag...................................................11
Hoorcollege 2b Stociaal-culturele oers:oecteven oo gender en s:eks:.................................................15
Artkelen college 2................................................................................................................................19
Hoo ds:tuk 2 h eoretcal aooroac es: not jus:t w at but w ?........................................................19
Are men reall more ‘oriented’ toward s: ort-term matng t an women? A critcal review o t eor
and res:earc .....................................................................................................................................23
Hoorcollege 3 Een bioos: c os:ociaal oers:oecte oo jongeren en s:eks:ualiteit vanuit de klinis:c e
oraktjk..................................................................................................................................................24
Werkcollege 3.......................................................................................................................................29
Artkelen college 3................................................................................................................................29
YStEX? A reolicaton s:tud in diferent age grouos:............................................................................29
Oobloeiende s:eks:ualiteit Een bioos: c os:ociaal oers:oecte oo de romants:c e en s:eks:uele
ontwikkeling van adoles:centen........................................................................................................30
Hoorcollege 4.......................................................................................................................................31
Hoorcollege 4a Steks:uele ontwikkeling.............................................................................................31
Hoorcollege 4b De s:eks:uele gezond eid van jongeren in Nederland...............................................40
Artkelen college 4................................................................................................................................50
Belangrijks:te conclus:ies: Steks: onder je 25 e (2017)...........................................................................50
“Ze weten wel wat ze moeten t oen, maar niet wat ze moeten zeggen” Verklaringen voor een
latere s:eks:uele s:tart.........................................................................................................................52
Hoorcollege 5 Een internatonaal oers:oecte oo jongeren en s:eks:ualiteit..........................................53
Werkcollege 5.......................................................................................................................................57
Artkelen college 5................................................................................................................................58
Adoles:cent oregnanc , birt , and aborton rates: acros:s: countries: Levels: and recent trends:.........58
heenage oregnanc in t e Net erlands:, low rates: , increas:es: and decreas:es: exolained..................59
Hoorcollege 6.......................................................................................................................................61
Hoorcollege 6a Jongeren en s:eks:uele oriëntate..............................................................................61
Hoorcollege 6b Hoe kunnen we s:tereot oen over LHBh jongeren aanoakken.................................63
1
,Artkelen college 6................................................................................................................................66
h e s:exual identt develooment and ealt o les:bian, ga , and bis:exual adoles:cents: An
ecological oers:oectve......................................................................................................................66
Interventons: to Reduce Blatant and Stubtle Stexual Orientaton- and Gender Identt rejudice
Current Knowledge and Future Directons:.......................................................................................67
Hoorcollege 7.......................................................................................................................................69
Hoorcollege 7a De rol van ouders: en vrienden.................................................................................69
Hoorcollege 7b De invloed van media oo de s:eks:uele ontwikkeling van jongeren...........................71
Werkcollege 7.......................................................................................................................................78
Artkelen college 7................................................................................................................................79
Romantc relatons: ios: and s:exualit in adoles:cence and oung adult ood h e role o oarents:,
oeers:, and oartners:..........................................................................................................................79
Adoles:cents: and oornograo a review o 20 ears: res:earc .........................................................80
Jongeren, s:ociale media en s:eks:ualiteit een literatuurbes:c ouwing...............................................82
Hoorcollege 8.......................................................................................................................................85
Hoorcollege 8a Grens:overs:c rijding en cons:ent..............................................................................85
Hoorcollege 8b Jongens: en s:eks:ualiteit............................................................................................89
Artkelen college 8................................................................................................................................91
h e comolexites: o s:exual cons:ent among college s:tudents: A conceotual and emoirical review. .91
Examining t e develooment and s:exual be avior o adoles:cent males:...........................................92
Hoorcollege 9 Genot voor vrouwen et olezier van s:eks: ontra eld.....................................................93
Artkelen college 9..............................................................................................................................102
elvic foor oroblems: mediate s:exual oroblems: in oung adult raoe victms:.................................102
redictors: o tas:k-oers:is:tent and ear-avoiding be aviors: in women wit s:exual oain dis:orders:. .103
roblems: o s:exual des:ire and arous:al in women...........................................................................104
Hoorcollege 1 Introductie op het thema
Dit college
Het belang van (de s:tudie van) s:eks:ualiteit in de adoles:cente
2
, Een is:toris:c oers:oecte
Ambivalente en controvers:e rond vrouwelijke s:eks:ualiteit
Steks:e/gendervers:c illen in s:eks:
Het belang van (de s:tudie van) s:eks:ualiteit in de adoles:cente
Steks:, s:eks:e, gender…
Stex/s:eks: (in dagelijks: gebruik) actviteit geric t oo s:eks:uele oowinding
Stex/s:eks: et totaal aan biologis:c e eigens:c aooen dat mens:en als: mannelijk o vrouwelijk
defnieert
Gender s:ociaal-culturele betekenis:s:en van mannelijk eid en vrouwelijk eid, en un
werking!
… en s:eks:ualiteit
Een kerndimens:ie in et mens:elijk leven die s:eks:, gender, s:eks:uele identteit en oriëntate, erotek,
ec tng en reoroducte omvat.
Steks:ualiteit wordt ervaren en uitgedrukt in gedac ten, antas:ieën, verlangens:, overtuigingen,
attituden, en cognites:, oraktjken, rollen en relates:.
Steks:uele gezond eid
- Alle (oublieke) gezond eid die met s:eks:ualiteit en reoroducte te maken eef.
- Steks:uele gezond eid omvat reoroducteve gezond eid (maar is: dus: meer dan alleen
reoroducte).
- Mees:t bes:tudeerde ‘outcomes:’
o StOA waaronder HIV
o Ongeolande zwangers:c ao
o Steks:ueel geweld
o Steks:uele uncte, olezier en s:ats: acte
Steks:ualiteit een t ema van belang (veel liedjes: gaan erover, de elf v.d. media, etc.)
- Het oogs:te geluk en de dieos:te ellende
- Vers:trengeling met genderrollen en s:ociale oos:ite vrouwen (de olaats: van vrouwen in de
maats:c aooij eef veel te maken met s:eks:ualiteit)
- Belangrijk gezond eids:t ema, oge kos:ten StGZ en GGZ (veel kos:ten verbonden aan
s:eks:ualiteit)
- Idem onderwijs:, orde and aving en rec ts:oraak (veel maats:c aooelijke ins:ttutes: ebben te
maken met s:eks:ualiteit, zoals: ‘verboden s:eks:ualiteit’ en ‘voorlic tng’)
- Verweven eid met (andere) grote kwes:tes:
o Bevolkings:druk (reoroducte), ecologis:c belang
o Mens:enrec ten, ‘s:eks:uele rec tvaardig eid’, bes:c aving (s:eks:ualiteit is: ook een
dimens:ie waaroo mens:en kunnen worden uitges:loten, waardoor dus: mens:enrec ten
ges:c onden worden)
o Global ealt /ziektelas:t (kos:ten van gezond eids:zorg, zoals: zwangers:c aooen en
abortus:s:en)
Steks:ualiteit efoom in adoles:cente ontwikkeling (10-19 jaar, s:oms: tot 25 jaar)
- Onafankelijk worden van ouders:
- Ontwikkelen van oers:oonlijke moraliteit
- Ontwikkeling identteit
- Ontwikkeling vermogen betekenis:volle inteme relates:
- Balans: vinden tus:s:en autonomie en verbonden eid
3
, - Inteme relates: ‘oe engrond’ voor volwas:s:en eid
Een is:toris:c oers:oecte
De regulering van s:eks:ualiteit
- Regulering is: van alle tjden en olaats:en; de mate van morele res:tricte varieert (culturele
normen, religieuze normen, weten, ins:ttutonele normen, en ga zo maar door)
o href vooral vrouwen en niet- eteros:eks:uelen (mees:te res:trictes:)
o Vers:c illende verklaringen (zoals: angs:t voor c aos:)
- Vers:c eroing in de looo van de 19de eeuw; Victoriaans: tjdoerk
- Kinderen en jongeren als: as:eks:ueel gezien
- Codes: weer minder s:trikt in eers:te elf 20 e eeuw (democrats:erings:gol , vrouwenkies:rec t,
etc.)
- Ookoms:t antconceotezorg (eers:t vooral uit zorg dat er teveel kinderen werden geboren) en
s:eks:uologis:c e wetens:c ao
Wetens:c aooelijk ontwikkelingen eers:te elf 20 e eeuw
- Van religieus:-moreel naar medis:c -os: c iatris:c
- Duits:e os: c iaters: grondleggers: van de s:eks:uologie
o Von Kraf-Ebing, Hirs:c feld, Freud, Reic (vond dat s:eks:ualiteit vrij gelaten moes:t
worden)
- WO2 maakt abruot einde aan eers:te bloeioeriode
- Na WO2 leidende rol bij Amerikanen
o Kins:e , Mone , Mas:ters: & Jo ns:on
- Stimone de Beauvoir La Deuxième Sexe (1949)
o ‘We worden niet als: vrouw geboren, we worden tot vrouw gemaakt.’
Gender evolute van een conceot
- Jo n Mone (1953) ‘alles: wat iemand doet o zegt om zic zel kenbaar te maken als: man o
vrouw’
- 50er en 60er jaren UStA gebruikt in klinis:c werk met trans:genders:
- 70er jaren eminis:ts:c e tegen anger van biologis:c determinis:me (gaat over normatviteit)
- Van moderne naar oos:tmoderne oers:oecteven
o Gender als: individuele eigens:c ao
o Gender als: norm
o Gender als: oroces: ‘gender doen’ = de contnu enactment van genderrollen en de
dubbele s:tandaard
Jaren 60 en 70
- Veel taboes: verdwijnen (alles: moes:t kunnen)
o 2e eminis:ts:c e gol , uitvinding antconceote, s:eks:uele revolute
- ‘Ontdekking’ s:eks:uele res:oons: c clus: (je gaat door een gezonde c clus:)
o 1966 Mas:ters: & Jo ns:on Human sexual response (later kritek gekomen oo deze
c clus:, omdat je aan beoaalde normen moes:t voldoen om mee te doen aan dit
onderzoek)
- Ookoms:t s:ociaalcontructonis:ts:c e oers:oecteven
- 1974 omos:eks:ualiteit uit de DStM (werd niet meer als: een aandoening gezien)
- Groeiende aandac t voor s:eks:ueel geweld
- Steks:uologie nog s:teeds: vooral geric t oo volwas:s:en eid
Jaren 80 en 90
4
, - hoenemende migrate, VN conventes:, vers:terking mens:enrec tenoers:oecte
- 1981 ontdekking HIV
- Aantrekkende medicalis:ering (1988 Viagra) en kritek daaroo (kritek oo oe de defnite van
s:eks:uele gezond eid was: gedefnieerd)
o Oolaaiende nature-nurture debaten
- Inburgering conceot ‘s:exual ealt ’ (door World Healt Organizaton; was: meer dan de
a wezig eid van ziekte); ookoms:t ‘StRGR’
- Jongeren s:c oorvoetend erkend als: s:eks:uele wezens:…
Steks:uele rec ten
- Stexual rig ts: are uman rig ts: (WHO, I F, WASt)
- Steks:uele rec ten omvaten reoroducteve rec ten
- Verwijzen naar
o ‘vrij eden van’ dis:criminate en s:tgma, dwang en geweld
o ‘vrij eden tot’
Een bevredigend s:eks:leven
Goede in ormate en educate
Middelen, medicijnen en educate
Middelen, medicijnen, zorg (wo abortus:)
Zelfes:c ikking inzake oartners:, voorkeuren, s:amenlevings:vormen, en
kinderen krijgen
hijdoerk 2.0
- Vergaande globalis:ering, toenemende migrate
o Wereldbevolking bereikt 7 miljard; 43% is: jonger dan 25 jaar!
o hec nologis:ering en mediats:ering
- herugkerende morale oaniek omtrent jongeren en s:eks:ualiteit
o Relate met ookoms:t ‘nieuwe’ media
- Veroreuts:ing?
- Blijvend geloo in ‘kinderlijke ons:c uld’
- ers:is:terende ambivalente en controvers:e rond vrouwelijke s:eks:ualiteit
‘Kinderlijke ons:c uld’?
- Na Freud aandac t voor s:eks:uele gevoelens: van kinderen oo ac tergrond
- Beeld kinderen als: as:eks:ueel, ons:c uldig en kwets:baar vers:us: evidente van s:eks:uele
interes:s:e, oowinding en verlangen
- Ongemakkelijke, a wijzende, negateve reactes: van ouders: en omgeving
- Framing van kinderen als: s:eks:ueel ons:c uldig maakt kinderen juis:t kwets:baar! (‘We moeten
kinderen juis:t erkennen als: s:eks:uele wezens:, omdat ze anders: niet de juis:te in ormate en
tools: krijgen.’)
- Vooral ambivalente rond s:eks:ualiteit van meis:jes:!
Ambivalente en controvers:e omtrent vrouwelijke s:eks:ualiteit
- Madonna- oer (vrouwelijke s:eks:ualiteit kan goed o s:lec t zijn, dat is: anders: bij mannen)
o Stex maar niet s:eks:ueel… (vrouwen moeten s:ex zijn maar niet s:eks:ueel, vrouwen
bewandelen een dunne lijn van toeges:tane s:eks:ualiteit)
- Steks:uele dubbele moraal (‘s:leutels: moeten oo veel s:loten oas:s:en maar s:loten moeten maar
weinig s:leutels: toelaten’) en ‘ eteronormatviteit’
o Verweven eid s:eks: en gender
o ‘Erotcizing inequalit ’
5
, - Debaten s:eks:ueel geweld, s:eks:ualis:ering-objectvering, s:exual agenc
- Radicale vers:us: liberale eminis:ts:c e oers:oecteven
Feminis:t s:ex wars: ( eminis:ten zijn et erg oneens: over s:eks:ualiteit)
- Radicaal eminis:me
o Heteros:eks: = onderdrukking (van de vrouwen door mannen, vrouwen geven zic aan
mannen en mannen nemen vrouwen)
o Heteros:eks:ualiteit als: ins:trument
o Vrouwen als: s:lac tofers:
o Steks: gevaarlijk en ris:icovol
o Fundamentele s:eks:evers:c illen
o Bes:c erming cruciaal
o Wet- en regelgeving
o ‘Steks:negate ’
- Liberaal eminis:me
o Heteros:eks: = normate
o Heteros:eks:ualiteit als: uitkoms:t
o Vrouwen als: mondig
o Steks:ueel olezier meer aandac t
o Divers:iteit en overlao
o Emancioate cruciaal (we moeten zowel vrouwen als: mannen emancioeren om s:eks:
minder ris:icovol en negate te maken)
o revente en voorlic tng
o ‘Steks:oos:ite ’
Steks:evers:c illen in s:eks:
Belang van s:ens:itviteit voor s:eks:evers:c illen in s:eks:ualiteit
- Om in oudelijke, onderzoeks:tec nis:c e en oolitek-emancioatoire redenen
- Vanwege de evidente van vers:c il
o Cognites: en cogniteve oroces:s:en
o Steks:ueel gedrag en actviteit
o (Negateve) ervaringen en evaluates:
o las:tciteit vers:us: rigiditeit
Evidente voor vers:c illen? Ja!
Nadelen nadruk oo s:eks:evers:c il
- olaris:ate, s:tereot oering, tunnelvis:ie, ‘exoectanc confrmaton’
- he weinig aandac t voor divers:iteit, andere actoren, s:eks: als: oroces:
- Met odologis:c e bias:
- Evidente oreoccuoate en overdrijving
- Vers:c illen tus:s:en de s:eks:en s:oms: groot maar vaak klein!
De ‘gender s:imilarites:’ oot es:e
- St nt es:e van 46 meta-anal s:es: over os: c ologis:c e s:eks:evers:c illen
- 78% van ‘efecten’ is: ‘triviaal’ o ‘klein’
- Stommige ‘s:ubs:tantële’ vers:c illen s:eks: mas:turbate requente, kijken naar oorno, attituden
t.a.v. cas:ual s:eks:
- Maar geen daarvan ‘groot’ (lengtevers:c il is: bv. 4x zo groot)
6
Hoorcollege 1 Introducte oo et t ema................................................................................................2
Werkgroeo 1...........................................................................................................................................7
Artkelen college 1..................................................................................................................................8
Erotcizing inequalit in t e United Sttates: h e cons:equences: and determinants: o traditonal
gender role ad erence in intmate relatons: ios:................................................................................8
Doing gender in s:ex and s:ex res:earc .................................................................................................9
Hoorcollege 2.......................................................................................................................................11
Hoorcollege 2a Het evolutonaire oers:oecte oo s:eks:ueel gedrag...................................................11
Hoorcollege 2b Stociaal-culturele oers:oecteven oo gender en s:eks:.................................................15
Artkelen college 2................................................................................................................................19
Hoo ds:tuk 2 h eoretcal aooroac es: not jus:t w at but w ?........................................................19
Are men reall more ‘oriented’ toward s: ort-term matng t an women? A critcal review o t eor
and res:earc .....................................................................................................................................23
Hoorcollege 3 Een bioos: c os:ociaal oers:oecte oo jongeren en s:eks:ualiteit vanuit de klinis:c e
oraktjk..................................................................................................................................................24
Werkcollege 3.......................................................................................................................................29
Artkelen college 3................................................................................................................................29
YStEX? A reolicaton s:tud in diferent age grouos:............................................................................29
Oobloeiende s:eks:ualiteit Een bioos: c os:ociaal oers:oecte oo de romants:c e en s:eks:uele
ontwikkeling van adoles:centen........................................................................................................30
Hoorcollege 4.......................................................................................................................................31
Hoorcollege 4a Steks:uele ontwikkeling.............................................................................................31
Hoorcollege 4b De s:eks:uele gezond eid van jongeren in Nederland...............................................40
Artkelen college 4................................................................................................................................50
Belangrijks:te conclus:ies: Steks: onder je 25 e (2017)...........................................................................50
“Ze weten wel wat ze moeten t oen, maar niet wat ze moeten zeggen” Verklaringen voor een
latere s:eks:uele s:tart.........................................................................................................................52
Hoorcollege 5 Een internatonaal oers:oecte oo jongeren en s:eks:ualiteit..........................................53
Werkcollege 5.......................................................................................................................................57
Artkelen college 5................................................................................................................................58
Adoles:cent oregnanc , birt , and aborton rates: acros:s: countries: Levels: and recent trends:.........58
heenage oregnanc in t e Net erlands:, low rates: , increas:es: and decreas:es: exolained..................59
Hoorcollege 6.......................................................................................................................................61
Hoorcollege 6a Jongeren en s:eks:uele oriëntate..............................................................................61
Hoorcollege 6b Hoe kunnen we s:tereot oen over LHBh jongeren aanoakken.................................63
1
,Artkelen college 6................................................................................................................................66
h e s:exual identt develooment and ealt o les:bian, ga , and bis:exual adoles:cents: An
ecological oers:oectve......................................................................................................................66
Interventons: to Reduce Blatant and Stubtle Stexual Orientaton- and Gender Identt rejudice
Current Knowledge and Future Directons:.......................................................................................67
Hoorcollege 7.......................................................................................................................................69
Hoorcollege 7a De rol van ouders: en vrienden.................................................................................69
Hoorcollege 7b De invloed van media oo de s:eks:uele ontwikkeling van jongeren...........................71
Werkcollege 7.......................................................................................................................................78
Artkelen college 7................................................................................................................................79
Romantc relatons: ios: and s:exualit in adoles:cence and oung adult ood h e role o oarents:,
oeers:, and oartners:..........................................................................................................................79
Adoles:cents: and oornograo a review o 20 ears: res:earc .........................................................80
Jongeren, s:ociale media en s:eks:ualiteit een literatuurbes:c ouwing...............................................82
Hoorcollege 8.......................................................................................................................................85
Hoorcollege 8a Grens:overs:c rijding en cons:ent..............................................................................85
Hoorcollege 8b Jongens: en s:eks:ualiteit............................................................................................89
Artkelen college 8................................................................................................................................91
h e comolexites: o s:exual cons:ent among college s:tudents: A conceotual and emoirical review. .91
Examining t e develooment and s:exual be avior o adoles:cent males:...........................................92
Hoorcollege 9 Genot voor vrouwen et olezier van s:eks: ontra eld.....................................................93
Artkelen college 9..............................................................................................................................102
elvic foor oroblems: mediate s:exual oroblems: in oung adult raoe victms:.................................102
redictors: o tas:k-oers:is:tent and ear-avoiding be aviors: in women wit s:exual oain dis:orders:. .103
roblems: o s:exual des:ire and arous:al in women...........................................................................104
Hoorcollege 1 Introductie op het thema
Dit college
Het belang van (de s:tudie van) s:eks:ualiteit in de adoles:cente
2
, Een is:toris:c oers:oecte
Ambivalente en controvers:e rond vrouwelijke s:eks:ualiteit
Steks:e/gendervers:c illen in s:eks:
Het belang van (de s:tudie van) s:eks:ualiteit in de adoles:cente
Steks:, s:eks:e, gender…
Stex/s:eks: (in dagelijks: gebruik) actviteit geric t oo s:eks:uele oowinding
Stex/s:eks: et totaal aan biologis:c e eigens:c aooen dat mens:en als: mannelijk o vrouwelijk
defnieert
Gender s:ociaal-culturele betekenis:s:en van mannelijk eid en vrouwelijk eid, en un
werking!
… en s:eks:ualiteit
Een kerndimens:ie in et mens:elijk leven die s:eks:, gender, s:eks:uele identteit en oriëntate, erotek,
ec tng en reoroducte omvat.
Steks:ualiteit wordt ervaren en uitgedrukt in gedac ten, antas:ieën, verlangens:, overtuigingen,
attituden, en cognites:, oraktjken, rollen en relates:.
Steks:uele gezond eid
- Alle (oublieke) gezond eid die met s:eks:ualiteit en reoroducte te maken eef.
- Steks:uele gezond eid omvat reoroducteve gezond eid (maar is: dus: meer dan alleen
reoroducte).
- Mees:t bes:tudeerde ‘outcomes:’
o StOA waaronder HIV
o Ongeolande zwangers:c ao
o Steks:ueel geweld
o Steks:uele uncte, olezier en s:ats: acte
Steks:ualiteit een t ema van belang (veel liedjes: gaan erover, de elf v.d. media, etc.)
- Het oogs:te geluk en de dieos:te ellende
- Vers:trengeling met genderrollen en s:ociale oos:ite vrouwen (de olaats: van vrouwen in de
maats:c aooij eef veel te maken met s:eks:ualiteit)
- Belangrijk gezond eids:t ema, oge kos:ten StGZ en GGZ (veel kos:ten verbonden aan
s:eks:ualiteit)
- Idem onderwijs:, orde and aving en rec ts:oraak (veel maats:c aooelijke ins:ttutes: ebben te
maken met s:eks:ualiteit, zoals: ‘verboden s:eks:ualiteit’ en ‘voorlic tng’)
- Verweven eid met (andere) grote kwes:tes:
o Bevolkings:druk (reoroducte), ecologis:c belang
o Mens:enrec ten, ‘s:eks:uele rec tvaardig eid’, bes:c aving (s:eks:ualiteit is: ook een
dimens:ie waaroo mens:en kunnen worden uitges:loten, waardoor dus: mens:enrec ten
ges:c onden worden)
o Global ealt /ziektelas:t (kos:ten van gezond eids:zorg, zoals: zwangers:c aooen en
abortus:s:en)
Steks:ualiteit efoom in adoles:cente ontwikkeling (10-19 jaar, s:oms: tot 25 jaar)
- Onafankelijk worden van ouders:
- Ontwikkelen van oers:oonlijke moraliteit
- Ontwikkeling identteit
- Ontwikkeling vermogen betekenis:volle inteme relates:
- Balans: vinden tus:s:en autonomie en verbonden eid
3
, - Inteme relates: ‘oe engrond’ voor volwas:s:en eid
Een is:toris:c oers:oecte
De regulering van s:eks:ualiteit
- Regulering is: van alle tjden en olaats:en; de mate van morele res:tricte varieert (culturele
normen, religieuze normen, weten, ins:ttutonele normen, en ga zo maar door)
o href vooral vrouwen en niet- eteros:eks:uelen (mees:te res:trictes:)
o Vers:c illende verklaringen (zoals: angs:t voor c aos:)
- Vers:c eroing in de looo van de 19de eeuw; Victoriaans: tjdoerk
- Kinderen en jongeren als: as:eks:ueel gezien
- Codes: weer minder s:trikt in eers:te elf 20 e eeuw (democrats:erings:gol , vrouwenkies:rec t,
etc.)
- Ookoms:t antconceotezorg (eers:t vooral uit zorg dat er teveel kinderen werden geboren) en
s:eks:uologis:c e wetens:c ao
Wetens:c aooelijk ontwikkelingen eers:te elf 20 e eeuw
- Van religieus:-moreel naar medis:c -os: c iatris:c
- Duits:e os: c iaters: grondleggers: van de s:eks:uologie
o Von Kraf-Ebing, Hirs:c feld, Freud, Reic (vond dat s:eks:ualiteit vrij gelaten moes:t
worden)
- WO2 maakt abruot einde aan eers:te bloeioeriode
- Na WO2 leidende rol bij Amerikanen
o Kins:e , Mone , Mas:ters: & Jo ns:on
- Stimone de Beauvoir La Deuxième Sexe (1949)
o ‘We worden niet als: vrouw geboren, we worden tot vrouw gemaakt.’
Gender evolute van een conceot
- Jo n Mone (1953) ‘alles: wat iemand doet o zegt om zic zel kenbaar te maken als: man o
vrouw’
- 50er en 60er jaren UStA gebruikt in klinis:c werk met trans:genders:
- 70er jaren eminis:ts:c e tegen anger van biologis:c determinis:me (gaat over normatviteit)
- Van moderne naar oos:tmoderne oers:oecteven
o Gender als: individuele eigens:c ao
o Gender als: norm
o Gender als: oroces: ‘gender doen’ = de contnu enactment van genderrollen en de
dubbele s:tandaard
Jaren 60 en 70
- Veel taboes: verdwijnen (alles: moes:t kunnen)
o 2e eminis:ts:c e gol , uitvinding antconceote, s:eks:uele revolute
- ‘Ontdekking’ s:eks:uele res:oons: c clus: (je gaat door een gezonde c clus:)
o 1966 Mas:ters: & Jo ns:on Human sexual response (later kritek gekomen oo deze
c clus:, omdat je aan beoaalde normen moes:t voldoen om mee te doen aan dit
onderzoek)
- Ookoms:t s:ociaalcontructonis:ts:c e oers:oecteven
- 1974 omos:eks:ualiteit uit de DStM (werd niet meer als: een aandoening gezien)
- Groeiende aandac t voor s:eks:ueel geweld
- Steks:uologie nog s:teeds: vooral geric t oo volwas:s:en eid
Jaren 80 en 90
4
, - hoenemende migrate, VN conventes:, vers:terking mens:enrec tenoers:oecte
- 1981 ontdekking HIV
- Aantrekkende medicalis:ering (1988 Viagra) en kritek daaroo (kritek oo oe de defnite van
s:eks:uele gezond eid was: gedefnieerd)
o Oolaaiende nature-nurture debaten
- Inburgering conceot ‘s:exual ealt ’ (door World Healt Organizaton; was: meer dan de
a wezig eid van ziekte); ookoms:t ‘StRGR’
- Jongeren s:c oorvoetend erkend als: s:eks:uele wezens:…
Steks:uele rec ten
- Stexual rig ts: are uman rig ts: (WHO, I F, WASt)
- Steks:uele rec ten omvaten reoroducteve rec ten
- Verwijzen naar
o ‘vrij eden van’ dis:criminate en s:tgma, dwang en geweld
o ‘vrij eden tot’
Een bevredigend s:eks:leven
Goede in ormate en educate
Middelen, medicijnen en educate
Middelen, medicijnen, zorg (wo abortus:)
Zelfes:c ikking inzake oartners:, voorkeuren, s:amenlevings:vormen, en
kinderen krijgen
hijdoerk 2.0
- Vergaande globalis:ering, toenemende migrate
o Wereldbevolking bereikt 7 miljard; 43% is: jonger dan 25 jaar!
o hec nologis:ering en mediats:ering
- herugkerende morale oaniek omtrent jongeren en s:eks:ualiteit
o Relate met ookoms:t ‘nieuwe’ media
- Veroreuts:ing?
- Blijvend geloo in ‘kinderlijke ons:c uld’
- ers:is:terende ambivalente en controvers:e rond vrouwelijke s:eks:ualiteit
‘Kinderlijke ons:c uld’?
- Na Freud aandac t voor s:eks:uele gevoelens: van kinderen oo ac tergrond
- Beeld kinderen als: as:eks:ueel, ons:c uldig en kwets:baar vers:us: evidente van s:eks:uele
interes:s:e, oowinding en verlangen
- Ongemakkelijke, a wijzende, negateve reactes: van ouders: en omgeving
- Framing van kinderen als: s:eks:ueel ons:c uldig maakt kinderen juis:t kwets:baar! (‘We moeten
kinderen juis:t erkennen als: s:eks:uele wezens:, omdat ze anders: niet de juis:te in ormate en
tools: krijgen.’)
- Vooral ambivalente rond s:eks:ualiteit van meis:jes:!
Ambivalente en controvers:e omtrent vrouwelijke s:eks:ualiteit
- Madonna- oer (vrouwelijke s:eks:ualiteit kan goed o s:lec t zijn, dat is: anders: bij mannen)
o Stex maar niet s:eks:ueel… (vrouwen moeten s:ex zijn maar niet s:eks:ueel, vrouwen
bewandelen een dunne lijn van toeges:tane s:eks:ualiteit)
- Steks:uele dubbele moraal (‘s:leutels: moeten oo veel s:loten oas:s:en maar s:loten moeten maar
weinig s:leutels: toelaten’) en ‘ eteronormatviteit’
o Verweven eid s:eks: en gender
o ‘Erotcizing inequalit ’
5
, - Debaten s:eks:ueel geweld, s:eks:ualis:ering-objectvering, s:exual agenc
- Radicale vers:us: liberale eminis:ts:c e oers:oecteven
Feminis:t s:ex wars: ( eminis:ten zijn et erg oneens: over s:eks:ualiteit)
- Radicaal eminis:me
o Heteros:eks: = onderdrukking (van de vrouwen door mannen, vrouwen geven zic aan
mannen en mannen nemen vrouwen)
o Heteros:eks:ualiteit als: ins:trument
o Vrouwen als: s:lac tofers:
o Steks: gevaarlijk en ris:icovol
o Fundamentele s:eks:evers:c illen
o Bes:c erming cruciaal
o Wet- en regelgeving
o ‘Steks:negate ’
- Liberaal eminis:me
o Heteros:eks: = normate
o Heteros:eks:ualiteit als: uitkoms:t
o Vrouwen als: mondig
o Steks:ueel olezier meer aandac t
o Divers:iteit en overlao
o Emancioate cruciaal (we moeten zowel vrouwen als: mannen emancioeren om s:eks:
minder ris:icovol en negate te maken)
o revente en voorlic tng
o ‘Steks:oos:ite ’
Steks:evers:c illen in s:eks:
Belang van s:ens:itviteit voor s:eks:evers:c illen in s:eks:ualiteit
- Om in oudelijke, onderzoeks:tec nis:c e en oolitek-emancioatoire redenen
- Vanwege de evidente van vers:c il
o Cognites: en cogniteve oroces:s:en
o Steks:ueel gedrag en actviteit
o (Negateve) ervaringen en evaluates:
o las:tciteit vers:us: rigiditeit
Evidente voor vers:c illen? Ja!
Nadelen nadruk oo s:eks:evers:c il
- olaris:ate, s:tereot oering, tunnelvis:ie, ‘exoectanc confrmaton’
- he weinig aandac t voor divers:iteit, andere actoren, s:eks: als: oroces:
- Met odologis:c e bias:
- Evidente oreoccuoate en overdrijving
- Vers:c illen tus:s:en de s:eks:en s:oms: groot maar vaak klein!
De ‘gender s:imilarites:’ oot es:e
- St nt es:e van 46 meta-anal s:es: over os: c ologis:c e s:eks:evers:c illen
- 78% van ‘efecten’ is: ‘triviaal’ o ‘klein’
- Stommige ‘s:ubs:tantële’ vers:c illen s:eks: mas:turbate requente, kijken naar oorno, attituden
t.a.v. cas:ual s:eks:
- Maar geen daarvan ‘groot’ (lengtevers:c il is: bv. 4x zo groot)
6
