Samenvatninhoofdstukn14nBorderlinenenpersoonlinehkheinedsstoorninesn(BPS)
Hetnbeirinepnborderlinenenwordtniebruinektnvoornpatintennmetnsymptomennopnhetnirensiebineedntussenneenn
psychosen(waarbinehnsprakeninesnvannrealineteinetsverlinees,nzodatnzinehndenverantwoordelinehkheinednvoornhunniedrain
nineetnkunnenndraien)nenneennneurosen(waarbinehnhetncontactnmetndenrealineteinetnnineetnofnnauwelinehksn
verstoordnines)nzodatnzinehnmeestalndenievoliennvannhunndadennkunnennoverzineen.nErnwordtnooknweln
iesprokennvannemotereiulatestoorninesn(EES).n
Eennbpsnbinehnhonierennonderndenachtennhaarnheefnernstienennpersinestentenkenmerken,nbestaatn
minenstensneennhaarnennblinehfnnineetnbeperktntotneennbepaaldnontwinekkelinenisstadineumnofneennkortenepinesode.n
Dezenhonierennzinehnnchronineschninenstabineelninennhunndenken,nvoelennennhandelenndoorneenntotaalniebreknaan
basaalnvertrouwen,nwatnhunnzelfeeld,nstemminenien,ninempulscontrolenennrelatesnlabineelnmaakt.n
Erninesnsprakenvanneennverstoordenmanineernvannaandachtnvraien.nZenreaierennvaaknsterknopnemotonelen
stmulinenofnstressvollensinetuatesnennbelevennievoelensnenniedachtenninennuinetersten nzwartnofnwinet.n
Zenzinehnniefieerdnopnhetndinerectenhedennennhetnonmineddellinehknontladennvannonpretienievoelens.n
Dinekwinehlsniaatnbpsniepaardnmetnverschinellendenanderenstoorninessen nzoalsnadhd,neet-nofndwanistoornines,n
anist-nofnstemminenisstoorninessennennmineddelenminesbruinek.n
Gundersonnonderscheinedtn3nnineveausnvannfunctonerennbinehndenpersoonnmetnborderlineneproblematekkn
Opnhetneerstennineveaunvoeltnhinehnzinechniesteundndoornhetnobhectn(aanvankelinehknmeestalnouders,nlatern
leefinehdsienoten)ndatnhinehninedealineseert.nZinehnnstemminenininesndysfoornofndepressineef,nomdatnhinehnperndefnineten
ooknhetnievoelnheefnnineetnienoeintenkrinehiennvanndenander,nmaarnooknbanininesnhetnobhectntenverlineezenn
doorntenveelneinesenntenstellen.
Opnhetntweedennineveaunvoeltnhinehnzinechnooknteleuriesteldndoornhetnobhectnennreaieertnhinehnmetnairessinee.nInn
dezenfasenkunnennmaninepulatevenzelfmoordpoiineniennofnanderenpressineemineddelennwordenntoeiepastn
omnhetnobhectnvastntenhouden.n
Opnhetnderdennineveaunvoeltnhinehnnineetnlanierndenbandnmetnhetnobhect.nDanntredennvaakndenkenmerkenden
inempulsineeveniedraiineniennop,nzoalsnalcohol-nenndruisiebruinek.nDepersonalinesatenennderealinesatenwerkenn
alsnbeschermineninteiennhetnondraailinehkenievoelnvanneenzaamheinednennleeite.n
Denpersoonnmetnbpsnvoeltnzinechnsterknafankelinehknvannanderen,nwatnsamenhanitnmetneenniebrekkinein
ontwinekkeldeninedentteinet.nZenklampennzinechnveelntenhefineinvastnaannmensenndineenzensomsnnoinmaarnnetn
kennen,nwaardoornzendezenmensennafschrinekken.nVerderniedraiennzenzinechnzeerninempulsineef.nZenzoekenn
steedsnnaarnaandacht,nwaarvannzeneineienlinehknnooinetnienoeinhebben.n
DSM-4-crineterinea neennvoortdurendnaanwezineinpatroonnvanninenstabinelineteinetninennrelates,nzelfeeld,nstemminenin
enninempulscontrole,ntotnuinetninkomendninennverschinellendensinetuates,nzoalsnblinehktnuinetntennminensten5nnvannden
voliendenkenmerken
Krampachtinproberenntenvoorkomennomnfeinetelinehknofninennverbeeldinenininenndensteeknielatenntenworden,n
eennpatroonnvanninenstabineelenenninentensenrelates,niekenmerktndoornwinesselinenienntussennuinetersten
inedealineserineninenndevaluerineni,ninedentteinetsstoornines neennopvallendnennvoortdurendninenstabineelnzelfeeldnofn
eennsterknneiateveneineienwaarde.nImpulsinevineteinetnofntekortnaannzelfeheersineninopntennminenstentween
terreinenenndineenbetrokkenenmoielinehknzelfnkunnennschaden,nteruikerendensuïcinedaleniedraiinenien,n
affecteveninenstabinelineteinetndineentoeieschrevennkannwordennaanndenneineiinenintenemotoneelntenreaieren,nzinechn
chronineschnleeinvoelen,nminesplaatste,nonaaniepaste,nhevineie,ninentensenwoedenofniebreknaannbeheersinenin
vannievoelensnvannboosheined,nvoorbinehiaande,nmetnstressnsamenhaniende,nvormineninvannwaanachtie,n
paranoïdendenkbeeldennofnernstiendinessocineatevensymptomen.n
Oorzaken
Erninesnnoinieennbewinehsnvoorneenneiplinecineetnienetschenoorzaak,nhoewelnbineoienetschenvarineatenwelneenn
vanndenfactorenninesnbinehnhetnontstaannvannspecinefekenpersoonlinehkheinedskenmerkennennhetntemperament,n
zoalsninempulsinevineteinetnennemotoneleninenstabinelineteinet.nOoknkunnennafwinehkinenienninenndenprefrontalencorteinden
, aanpassineninaannveranderendensinetuatesnbemoeinelinehken.nDaarnaastnkannineemandndoorneennbinehzonderen
bineoloiineschenievoelineiheinednofneennemotonelenkwetsbaarheinednheelnsnelnhefineinemotoneelnreaieren.n
Teienwoordineinwordtndenoorsproninvannpersoonlinehkheinedsstoorninessennbeirepennvanuinetneenn
bineopsychosocineaalnmodel nbepaaldeneitremenconsttutonelenkenmerkennkunnennonderninenvloednvann
specinefekeneitremenomievinenisfactorennthdensnbepaaldenessentilenontwinekkelinenisfasennleinedenntotneenn
persoonlinehkheinedsstoornines.n
Alsnpsycholoiineschnbelanirinehkenaspectennbeschouwtndenpsychoanalysenhetnieminesnaannbasinesvertrouwenn
inenndenoudersnenneennieminesnaannbasinesveinelineiheined,nwaardoornkinenderennnineetnieleerdnhebbennomnten
vertrouwennopnanderen.nInndencoinineteventheorineenspelennzoienaamdenschema’sneennbelanirinehkenrol.n
Nineet-functonerendenschema’snoverheersennennleinedenntotneenzinehdineienennvervormden
inenformateverwerkineninresulterendninenneitremenemotesnennprobleemiedrai.n
Binehndensocinealenomievinenisinenvloedennkanniedachtnwordennaanneennonveinelineienhechtninthdensndenvroeien
kinenderharen.nZoninesnbinehnhonierennmetnbpsninenn90%nvanndenievallennsprakenvannseksueelnminesbruinek,nmaarnnan
seksueelnminesbruineknontstaatnnineetnalthdnbps.
Tennsloteninesnvoliensndenleertheoretscheninenvalshoeknhetnonvermoienndenemotesntenreiulerenndeelsn
consttutoneelnbepaaldnenndeelsndoornoniunstienleerervarinenien.n
Begeleiding en behandeling
Ernkannherstelnoptredennbinehnmensennmetnbps.nErnblinehfnalthdnwelneennirotenkwetsbaarheinednbestaan.n
Omievineninmoetnstabineelnzinehnnennpatintnmoetninennhetnbezinetnzinehnnvannadaptevenvoorkeurstoestanden,n
correcteninenformateverwerkinenisschema’s.nPsycho-educatenieefninenzinechtninenndenstoornines,nsteltn
evenwinechtnennstabinelineteinetncentraal.n
Anderenpsychotherapineenheefnalsndoelndenvoliendenzakenntenverbeteren naffectreiulate,n
inenterpersoonlinehkenrelates,niedraisbeheersineni,nzelfeeldnennhetndenkvermoien.
Doorbraakninenneffectevenbehandelineninwasndendinealectscheniedraistherapineen(DGT).nBelanirinehkstendoelninesn
mensenninennlevennhoudenkndezenbehandelineninieldtndusnvoornmensenndineennineetnmeernnormaalnkunnenn
functoneren.nDentermndinealectschnverwinehstnnaarnhetnvinendennvannoplossineniennvoorndeneitremen
teienstellinenienninennhetnievoelslevennvanndezenpatinten.nDinealectekninesnooknteruintenvinendenninennhetn
ontstaannenninennstandnblinehvennvannhetnproblematscheniedrai.nDaarnaastninesnerndendinealectekntussennden
tweenpolennvannacceptatenennveranderineni.nWerkennaannveranderinenindoorntrainenennvann
probleemoplossendenvaardineihedenndoornmineddelnvannCGT.nBelanirinehkninesnomnénnsteunnénnondersteunineni
tenbineedennbinehniedraisveranderineni.
DGTninesneennieprotocolleerdnambulantnbehandelproirammanvannmineninemaalneennhaar.nCentralen
doelstellinenininesnhetnverminenderennvannhetnzelfdestructevenennsuïcinedaleniedrai.nHetniaatnmetnnamenomn
eennvaardineiheinedstrainenineni.nDenpersoonnleert neffectefnomiaannmetnanderen,nstrateiineeinndineendeninenterne
reiulerineninvannonaanienamenemotesnbevorderenknvaardineihedennomnemotonelenspannineniennten
verdraien.
Daarnaastnkrinehitndenhonierenuinetleinovernborderlinene-problemateknennwordtnerntelefonineschenconsultaten
aanieboden.
Verdernwordtnernveelnaandachtnbesteednaanndenoverdrachtnvannhetnieleerdennaarnhetneineiennleven,nwat
eiplinecineetencoachineninvraait.nDaarbinehninesnhetnessenteelnomndenomievinenintenstructurerennennmetn
iestructureerdeniezinenstherapineenhetniezinenntenlerennhetnposineteve,naaniepasteniedraintenversterken.n
EennanderentraineninenininesnVEES nVaardineiheinedstrainenineninemotereiulatestoornines.nHineernwordtnBPSn
beschouwdnalsneennemotereiulatestoornines.nDentraineninenininesnierinechtnopncrinesinesbeheersineni.nTraineninenininesn
aaniepastnaannadolescentennvann14-18nhaar.nHineernwordtnieleerdnhoenemotesniereiuleerdnkunnenn
wordennennhetnverirotennvanndenzelfcontrole.n
ErninesndinescussineeniaandenoverndeneffectvineteinetnvannVEES.nHetninesnieennwondermineddel,nmaarnkannzekerninenn
combinenatenmetneennsteunendenbehandelineninwelnverbeterineninbineedenninennverielinehkineninmetnalleenn
casemanaiementnennsteunen.nOoknhetnlotienotencontactninesneennbelanirinehkenwerkzamenfactor.n
Hetnbeirinepnborderlinenenwordtniebruinektnvoornpatintennmetnsymptomennopnhetnirensiebineedntussenneenn
psychosen(waarbinehnsprakeninesnvannrealineteinetsverlinees,nzodatnzinehndenverantwoordelinehkheinednvoornhunniedrain
nineetnkunnenndraien)nenneennneurosen(waarbinehnhetncontactnmetndenrealineteinetnnineetnofnnauwelinehksn
verstoordnines)nzodatnzinehnmeestalndenievoliennvannhunndadennkunnennoverzineen.nErnwordtnooknweln
iesprokennvannemotereiulatestoorninesn(EES).n
Eennbpsnbinehnhonierennonderndenachtennhaarnheefnernstienennpersinestentenkenmerken,nbestaatn
minenstensneennhaarnennblinehfnnineetnbeperktntotneennbepaaldnontwinekkelinenisstadineumnofneennkortenepinesode.n
Dezenhonierennzinehnnchronineschninenstabineelninennhunndenken,nvoelennennhandelenndoorneenntotaalniebreknaan
basaalnvertrouwen,nwatnhunnzelfeeld,nstemminenien,ninempulscontrolenennrelatesnlabineelnmaakt.n
Erninesnsprakenvanneennverstoordenmanineernvannaandachtnvraien.nZenreaierennvaaknsterknopnemotonelen
stmulinenofnstressvollensinetuatesnennbelevennievoelensnenniedachtenninennuinetersten nzwartnofnwinet.n
Zenzinehnniefieerdnopnhetndinerectenhedennennhetnonmineddellinehknontladennvannonpretienievoelens.n
Dinekwinehlsniaatnbpsniepaardnmetnverschinellendenanderenstoorninessen nzoalsnadhd,neet-nofndwanistoornines,n
anist-nofnstemminenisstoorninessennennmineddelenminesbruinek.n
Gundersonnonderscheinedtn3nnineveausnvannfunctonerennbinehndenpersoonnmetnborderlineneproblematekkn
Opnhetneerstennineveaunvoeltnhinehnzinechniesteundndoornhetnobhectn(aanvankelinehknmeestalnouders,nlatern
leefinehdsienoten)ndatnhinehninedealineseert.nZinehnnstemminenininesndysfoornofndepressineef,nomdatnhinehnperndefnineten
ooknhetnievoelnheefnnineetnienoeintenkrinehiennvanndenander,nmaarnooknbanininesnhetnobhectntenverlineezenn
doorntenveelneinesenntenstellen.
Opnhetntweedennineveaunvoeltnhinehnzinechnooknteleuriesteldndoornhetnobhectnennreaieertnhinehnmetnairessinee.nInn
dezenfasenkunnennmaninepulatevenzelfmoordpoiineniennofnanderenpressineemineddelennwordenntoeiepastn
omnhetnobhectnvastntenhouden.n
Opnhetnderdennineveaunvoeltnhinehnnineetnlanierndenbandnmetnhetnobhect.nDanntredennvaakndenkenmerkenden
inempulsineeveniedraiineniennop,nzoalsnalcohol-nenndruisiebruinek.nDepersonalinesatenennderealinesatenwerkenn
alsnbeschermineninteiennhetnondraailinehkenievoelnvanneenzaamheinednennleeite.n
Denpersoonnmetnbpsnvoeltnzinechnsterknafankelinehknvannanderen,nwatnsamenhanitnmetneenniebrekkinein
ontwinekkeldeninedentteinet.nZenklampennzinechnveelntenhefineinvastnaannmensenndineenzensomsnnoinmaarnnetn
kennen,nwaardoornzendezenmensennafschrinekken.nVerderniedraiennzenzinechnzeerninempulsineef.nZenzoekenn
steedsnnaarnaandacht,nwaarvannzeneineienlinehknnooinetnienoeinhebben.n
DSM-4-crineterinea neennvoortdurendnaanwezineinpatroonnvanninenstabinelineteinetninennrelates,nzelfeeld,nstemminenin
enninempulscontrole,ntotnuinetninkomendninennverschinellendensinetuates,nzoalsnblinehktnuinetntennminensten5nnvannden
voliendenkenmerken
Krampachtinproberenntenvoorkomennomnfeinetelinehknofninennverbeeldinenininenndensteeknielatenntenworden,n
eennpatroonnvanninenstabineelenenninentensenrelates,niekenmerktndoornwinesselinenienntussennuinetersten
inedealineserineninenndevaluerineni,ninedentteinetsstoornines neennopvallendnennvoortdurendninenstabineelnzelfeeldnofn
eennsterknneiateveneineienwaarde.nImpulsinevineteinetnofntekortnaannzelfeheersineninopntennminenstentween
terreinenenndineenbetrokkenenmoielinehknzelfnkunnennschaden,nteruikerendensuïcinedaleniedraiinenien,n
affecteveninenstabinelineteinetndineentoeieschrevennkannwordennaanndenneineiinenintenemotoneelntenreaieren,nzinechn
chronineschnleeinvoelen,nminesplaatste,nonaaniepaste,nhevineie,ninentensenwoedenofniebreknaannbeheersinenin
vannievoelensnvannboosheined,nvoorbinehiaande,nmetnstressnsamenhaniende,nvormineninvannwaanachtie,n
paranoïdendenkbeeldennofnernstiendinessocineatevensymptomen.n
Oorzaken
Erninesnnoinieennbewinehsnvoorneenneiplinecineetnienetschenoorzaak,nhoewelnbineoienetschenvarineatenwelneenn
vanndenfactorenninesnbinehnhetnontstaannvannspecinefekenpersoonlinehkheinedskenmerkennennhetntemperament,n
zoalsninempulsinevineteinetnennemotoneleninenstabinelineteinet.nOoknkunnennafwinehkinenienninenndenprefrontalencorteinden
, aanpassineninaannveranderendensinetuatesnbemoeinelinehken.nDaarnaastnkannineemandndoorneennbinehzonderen
bineoloiineschenievoelineiheinednofneennemotonelenkwetsbaarheinednheelnsnelnhefineinemotoneelnreaieren.n
Teienwoordineinwordtndenoorsproninvannpersoonlinehkheinedsstoorninessennbeirepennvanuinetneenn
bineopsychosocineaalnmodel nbepaaldeneitremenconsttutonelenkenmerkennkunnennonderninenvloednvann
specinefekeneitremenomievinenisfactorennthdensnbepaaldenessentilenontwinekkelinenisfasennleinedenntotneenn
persoonlinehkheinedsstoornines.n
Alsnpsycholoiineschnbelanirinehkenaspectennbeschouwtndenpsychoanalysenhetnieminesnaannbasinesvertrouwenn
inenndenoudersnenneennieminesnaannbasinesveinelineiheined,nwaardoornkinenderennnineetnieleerdnhebbennomnten
vertrouwennopnanderen.nInndencoinineteventheorineenspelennzoienaamdenschema’sneennbelanirinehkenrol.n
Nineet-functonerendenschema’snoverheersennennleinedenntotneenzinehdineienennvervormden
inenformateverwerkineninresulterendninenneitremenemotesnennprobleemiedrai.n
Binehndensocinealenomievinenisinenvloedennkanniedachtnwordennaanneennonveinelineienhechtninthdensndenvroeien
kinenderharen.nZoninesnbinehnhonierennmetnbpsninenn90%nvanndenievallennsprakenvannseksueelnminesbruinek,nmaarnnan
seksueelnminesbruineknontstaatnnineetnalthdnbps.
Tennsloteninesnvoliensndenleertheoretscheninenvalshoeknhetnonvermoienndenemotesntenreiulerenndeelsn
consttutoneelnbepaaldnenndeelsndoornoniunstienleerervarinenien.n
Begeleiding en behandeling
Ernkannherstelnoptredennbinehnmensennmetnbps.nErnblinehfnalthdnwelneennirotenkwetsbaarheinednbestaan.n
Omievineninmoetnstabineelnzinehnnennpatintnmoetninennhetnbezinetnzinehnnvannadaptevenvoorkeurstoestanden,n
correcteninenformateverwerkinenisschema’s.nPsycho-educatenieefninenzinechtninenndenstoornines,nsteltn
evenwinechtnennstabinelineteinetncentraal.n
Anderenpsychotherapineenheefnalsndoelndenvoliendenzakenntenverbeteren naffectreiulate,n
inenterpersoonlinehkenrelates,niedraisbeheersineni,nzelfeeldnennhetndenkvermoien.
Doorbraakninenneffectevenbehandelineninwasndendinealectscheniedraistherapineen(DGT).nBelanirinehkstendoelninesn
mensenninennlevennhoudenkndezenbehandelineninieldtndusnvoornmensenndineennineetnmeernnormaalnkunnenn
functoneren.nDentermndinealectschnverwinehstnnaarnhetnvinendennvannoplossineniennvoorndeneitremen
teienstellinenienninennhetnievoelslevennvanndezenpatinten.nDinealectekninesnooknteruintenvinendenninennhetn
ontstaannenninennstandnblinehvennvannhetnproblematscheniedrai.nDaarnaastninesnerndendinealectekntussennden
tweenpolennvannacceptatenennveranderineni.nWerkennaannveranderinenindoorntrainenennvann
probleemoplossendenvaardineihedenndoornmineddelnvannCGT.nBelanirinehkninesnomnénnsteunnénnondersteunineni
tenbineedennbinehniedraisveranderineni.
DGTninesneennieprotocolleerdnambulantnbehandelproirammanvannmineninemaalneennhaar.nCentralen
doelstellinenininesnhetnverminenderennvannhetnzelfdestructevenennsuïcinedaleniedrai.nHetniaatnmetnnamenomn
eennvaardineiheinedstrainenineni.nDenpersoonnleert neffectefnomiaannmetnanderen,nstrateiineeinndineendeninenterne
reiulerineninvannonaanienamenemotesnbevorderenknvaardineihedennomnemotonelenspannineniennten
verdraien.
Daarnaastnkrinehitndenhonierenuinetleinovernborderlinene-problemateknennwordtnerntelefonineschenconsultaten
aanieboden.
Verdernwordtnernveelnaandachtnbesteednaanndenoverdrachtnvannhetnieleerdennaarnhetneineiennleven,nwat
eiplinecineetencoachineninvraait.nDaarbinehninesnhetnessenteelnomndenomievinenintenstructurerennennmetn
iestructureerdeniezinenstherapineenhetniezinenntenlerennhetnposineteve,naaniepasteniedraintenversterken.n
EennanderentraineninenininesnVEES nVaardineiheinedstrainenineninemotereiulatestoornines.nHineernwordtnBPSn
beschouwdnalsneennemotereiulatestoornines.nDentraineninenininesnierinechtnopncrinesinesbeheersineni.nTraineninenininesn
aaniepastnaannadolescentennvann14-18nhaar.nHineernwordtnieleerdnhoenemotesniereiuleerdnkunnenn
wordennennhetnverirotennvanndenzelfcontrole.n
ErninesndinescussineeniaandenoverndeneffectvineteinetnvannVEES.nHetninesnieennwondermineddel,nmaarnkannzekerninenn
combinenatenmetneennsteunendenbehandelineninwelnverbeterineninbineedenninennverielinehkineninmetnalleenn
casemanaiementnennsteunen.nOoknhetnlotienotencontactninesneennbelanirinehkenwerkzamenfactor.n
