Samenvatting probleem 13 Minor: Gezinnen van nu (module 2)

Samenvatting Minor probleem 13: Less is more? Or the more
the merrier?

Boek: Boer - Broers & zussen

9/10 mensen groeit op in gezin met meerdere kids

De broer-zus relatie is:
- Onbevangen​: broers en zussen zeggen elkaar de waarheid, en dat doen ze
niet zo zachtzinnig
- Ambivalent​: zijn dagelijks op elkaar aangewezen als speelmaatjes of als hulp
in nood, maar moeten ook putten uit dezelfde voorraad of dat nu de aandacht
van hun ouders, de ruimte op de bank of speelgoed is → competitie
- Intensief​: leidt tot een gevoel van lotsverbondenheid
- Verscheiden​: kunnen heel lief met elkaar omgaan en een seconde later
heftig ruzie maken, elkaar chanteren, samen stiekem dingen doen t.o.v.
ouders etc.

Geboorte van een broertje/zusje
Sommige kids maken dan een terugval in hun ontwikkeling; worden opeens weer
onzindelijk of afhankelijker. Is vaak een reactie op verminderde aandacht van de
ouder. Andere kids zetten juist een stap vooruit. Voelt zich de grote broer of zus

Broer of zus met een handicap of ernstige ziekte
Gevolgen hiervan lopen sterk uiteen. Positieve gevolgen zijn bijv. een sterk
verantwoordelijkheidsgevoel en sociale betrokkenheid, maar negatieve gevolgen zijn
er ook; bittere gevoelens over de jeugd, alle aandacht naar de broer/zus en het gevoel
van achter te zijn gesteld → ontwikkelen vaak emotionele probs of een sociaal
isolement

Scheiding van de ouders
Vaak blijven broers/zusjes bij elkaar, maar soms gaan ze uit elkaar. Nadelige
gevolgen van scheiding zijn minder als je oudere broers of zussen hebt (vooral bij
jongens die hun vader minder zien)
- Veranderen broer-zus relatie: oudste kind verantwoordelijker, jongere
broers/zussen vinden ze soms dan lastig/bemoeizuchtig
- Bij weinig aandacht van de ouder zullen de relaties tussen twee broers of een
broer en een zus negatief ontwikkelen. Bij twee zussen wordt er vaak een
hechte band gesmeed

Het nieuw samengestelde gezin

,De relatie tussen stiefbroers- zussen is gemiddeld minder positief dan die tussen
volle broers en zussen. Wanneer twee gezinnen in elkaar schuiven, krijgen kids soms
een andere plaats in de rij
- Voor enig kind makkelijker om de jongste of oudste te worden in nieuwe gezin
- Kids die altijd de oudste waren, zullen er grote moeite mee hebben nu opeens
een of meer kids boven zich te ervaren
Er is een grotere kans dat jonge kids nog een broer-zusgevoel zal ontwikkelen bij
stiefzussen-broers

Een te hechte relatie
Persoonlijkheidsontwikkeling kan schade lijden bij een te hechte relatie tussen
broers en zussen, bijv. bij tweelingen
- Tweelingen kunnen zichzelf beleven als een ​twee-eenheid​. Hierdoor krijgen
zij soms moeilijk besef van eigen identiteit ontwikkelen
- Kan zich ook voordoen bij broers/zusjes die dicht op elkaar zitten qua leeftijd;
vooral bij verlegen meisjes. Soms hebben zij helemaal hun eigen wereld.
Hierdoor hebben zij slecht contact met leeftijdsgenoten en ontwikkelen zij
geen soc. skills

Mishandeling
Soms is er zo heftig geweld tussen broers-zussen dat er van mishandeling gesproken
kan worden. Wordt vaak door ouders over het hoofd gezien. De gevolgen van de
mishandeling kunnen net zo ingrijpend zijn als die van mishandeling door een ouder

Seksueel misbruik
Vaak experimenteren broers en zussen met seksualiteit wanneer zij nog jong zijn
(vader/moedertje spelen). Toch komt seksueel misbruik ook voor. Dit heeft ernstige
negatieve gevolgen, zelfs voor vrouwen die het seksueel contact met een broer
destijds min of meer zelf gewild hadden

Psychosociale aspecten
Broers en zussen leren veel sociale vaardigheden door en van elkaar (dingen als
onderhandelen, omkopen, medelijden wekken etc.) wat een kind niet van zijn ouders
leert
- Vooral in de ontwikkeling van het vermogen ​agressie​ te hanteren speelt de
broer-zusrelatie een belangrijke rol
- Broer-zusrelatie kan ook bijdragen aan het ​zelfbeeld​ → vergelijken zich vaak
met elkaar
- Ook levert de broer-zusrelatie een bijdrage aan het ​sociaal​ ​vaardig​ omgaan
met anderen en het vermogen zich te ​verplaatsen​ in anderen

Broers & zussen in verschillende leeftijdscategorieen

, ● Geboorte van broertje of zusje​: daarmee begint de broer-zusrelatie. Het
moment dat de jongste gaat kruipen is een mijlpaal in de ontwikkeling van de
broer-zusrelatie; de jongste komt nu nadrukkelijk de wereld v/d oudste
binnen → geeft in het begin last (vb. maakt dingen kapot)
○ Afname positief gedrag v/d oudste t.o.v. de jongste
● Peuter- en kleuterleeftijd​: als jongste peuterleeftijd is, nemen de
mogelijkheden tot interactie toe. De jongste wil graag dingen samen doen met
zijn oudere broer/zus. Vooral bij een klein leeftijdsverschil gaat de oudste hier
vaak op in
○ Zijn vaak conflicten in deze fase → hebben nuttige rol in ontwikkeling;
ze leren onderhandelen
○ Oudste bepalen vaak wat ze doen en de jongste gaat hier vaak in mee
● Basisschoolleeftijd​: i.p.v. lijfelijk ruzie maken steeds meer ​verbaal r​ uzie
maken (plagerijen/sarcastische opmerkingen). De jongste kan nu de oudste
meer partij bieden → onderlinge machtsverhoudingen veranderen
○ Conflicten veranderen van karakter; niet langer over
eigendommen/privileges, maar vooral over territorium
● Adolescentie​: wanneer beiden de adolescentie hebben bereikt, krijgt de
broer-zusrelatie gemiddeld een positief karakter; zij kunnen nu zelf kiezen of
en hoeveel zij samen willen doen
○ In tweede helft v/d adolescentieperiode kan rivaliteit plaatsmaken voor
intimiteit → elkaar in vertrouwen nemen
○ De oudste vervult in deze fase de rol van wegbereider voor jongere
broers/zussen → vecht conflicten met ouders uit over uitgaan, roken
etc. Als je jongere broers/zussen zover zijn is de reactie v/d ouders
toegeeflijker
○ Het uit huis gaan van de oudste kan bij een jongere broer/zus een groot
gevoel van gemis geven, maar ook nieuwe mogelijkheden bieden
● Volwassenen​: vaak positief contact tussen broers en zussen, door het
vrijwillige karakter
○ Na overlijden ouder vaak intensiever en emotioneler contact. Vooral
zussen proberen contact te behouden
○ Vooral op oudere leeftijd meer contact tussen broers-zussen

Grootte van het gezin
Steeds minder grote gezinnen: 6 of meer kids. Bij kleine gezinnen is ouderschap
intensief​ en is er veel ​persoonlijke​ ​aandacht​. Bij grote gezinnen ligt de nadruk
meer op de ​groep​ dan op het individu en is de aandacht vaak ​gedeelde​ ​aandacht​.
Het opgroeien in een groot gezin is niet beter of slechter dan dat in een klein gezin
- Groot gezin​: als ouders niet op hun taak berekend zijn komen kids snel tekort.
Als ouders voldoende organisatievermogen hebben, vormt het grote gezin
voor de kids een rijk sociaal netwerk