Basisboek sociaal onderzoek - hoofdstukken 1 t/m 9 en 13 en 14
Peter G. Swanborn
Hoofdstuk 1: Sociaalwetenschappelijk onderzoek in vogelvlucht
De fasen van een onderzoeksproject:
- Het formuleren van de probleemstelling
- Het ontwerpen van het onderzoek
- Het verzamelen van de benodigde gegevens
- De analyse van die gegevens
- Het schrijven van het onderzoeksverslag en het overdragen van de resultaten aan anderen
Probleemstelling: onderzoeksvragen, de vraag die onderzoekers willen beantwoorden. Doorgaans is
er sprake van meer dan één.
Doeleinden van het onderzoek: het doel van een onderzoek is altijd het vinden van een antwoord op
de onderzoeksvraag, het oplossen van het probleem, het verkrijgen van kennis en het verdiepen van
inzicht.
Theoriegerichte onderzoek: fundamentele onderzoek, is gericht op het maken en uitbreiden van
wetenschappelijke theorieën.
Praktijkgerichte onderzoek: dient vooral om te helpen bij het oplossen van praktische problemen, de
resultaten worden gebruikt om bestaande situaties waarmee mensen niet tevreden zijn, te
veranderen in meer gewenste situaties. Het mikt op het onderwerp van beleidsingrepen en wordt
dikwijls uitgevoerd op basis van een contract met een cliënt, de opdrachtgever en/of een
subsidiërende instantie.
De achtergrond van de probleemstelling: de posities en rollen van diverse belanghebbenden, de
verwachtingen van de onderzoeksresultaten en de vraag wat men eigenlijk met die resultaten wil
doen, de gehele ‘setting’ waar de opdracht vandaan komt.
Onderzoeksplan: onderzoeksvoorstel, een systematisch en gedetailleerd overzicht van de activiteiten
die de onderzoeker zich voorneemt te gaan doen.
Ontwerpen van het onderzoek: na het formuleren van de probleemstelling(en) vragen we ons af hoe
het onderzoek eruit moet zien om tot een oplossing van die probleemstelling te komen. Een van de
eerste zaken waar het hier om gaat is de vraag welke soort gegevens je nodig hebt.
Onderzoekstrategieën:
- Bureauonderzoek
- Groepsbenadering
- Kleinschalig onderzoek
- Grootschalig onderzoek
- Experimenten
Onderzoeksontwerp: het document waarin alle beslissingen en keuzen ten slotte worden vastgelegd
Gegevens: data; antwoorden op vragen, waarnemingen van het gedrag van mensen en aflezingen
van instrumenten
Analyseren van gegevens: de resultaten moeten worden geïnterpreteerd en gereduceerd met de
probleemstelling in het achterhoofd.
Onderzoeksrapport: de onderzoeksresultaten worden neergelegd in precieze uitspraken over de
empirische werkelijkheid. Het dient om de resultaten van het onderzoek weer te geven. Er wordt een
Peter G. Swanborn
Hoofdstuk 1: Sociaalwetenschappelijk onderzoek in vogelvlucht
De fasen van een onderzoeksproject:
- Het formuleren van de probleemstelling
- Het ontwerpen van het onderzoek
- Het verzamelen van de benodigde gegevens
- De analyse van die gegevens
- Het schrijven van het onderzoeksverslag en het overdragen van de resultaten aan anderen
Probleemstelling: onderzoeksvragen, de vraag die onderzoekers willen beantwoorden. Doorgaans is
er sprake van meer dan één.
Doeleinden van het onderzoek: het doel van een onderzoek is altijd het vinden van een antwoord op
de onderzoeksvraag, het oplossen van het probleem, het verkrijgen van kennis en het verdiepen van
inzicht.
Theoriegerichte onderzoek: fundamentele onderzoek, is gericht op het maken en uitbreiden van
wetenschappelijke theorieën.
Praktijkgerichte onderzoek: dient vooral om te helpen bij het oplossen van praktische problemen, de
resultaten worden gebruikt om bestaande situaties waarmee mensen niet tevreden zijn, te
veranderen in meer gewenste situaties. Het mikt op het onderwerp van beleidsingrepen en wordt
dikwijls uitgevoerd op basis van een contract met een cliënt, de opdrachtgever en/of een
subsidiërende instantie.
De achtergrond van de probleemstelling: de posities en rollen van diverse belanghebbenden, de
verwachtingen van de onderzoeksresultaten en de vraag wat men eigenlijk met die resultaten wil
doen, de gehele ‘setting’ waar de opdracht vandaan komt.
Onderzoeksplan: onderzoeksvoorstel, een systematisch en gedetailleerd overzicht van de activiteiten
die de onderzoeker zich voorneemt te gaan doen.
Ontwerpen van het onderzoek: na het formuleren van de probleemstelling(en) vragen we ons af hoe
het onderzoek eruit moet zien om tot een oplossing van die probleemstelling te komen. Een van de
eerste zaken waar het hier om gaat is de vraag welke soort gegevens je nodig hebt.
Onderzoekstrategieën:
- Bureauonderzoek
- Groepsbenadering
- Kleinschalig onderzoek
- Grootschalig onderzoek
- Experimenten
Onderzoeksontwerp: het document waarin alle beslissingen en keuzen ten slotte worden vastgelegd
Gegevens: data; antwoorden op vragen, waarnemingen van het gedrag van mensen en aflezingen
van instrumenten
Analyseren van gegevens: de resultaten moeten worden geïnterpreteerd en gereduceerd met de
probleemstelling in het achterhoofd.
Onderzoeksrapport: de onderzoeksresultaten worden neergelegd in precieze uitspraken over de
empirische werkelijkheid. Het dient om de resultaten van het onderzoek weer te geven. Er wordt een
