Samenvatting Inleiding in het Nederlandse recht - Nederland binnen Europa en de wereld (NEW)

Inleiding in het Nederlandse recht


Hoofdstuk 1
 Nationaal en internationaal recht
- Soevereiniteit
 Het staat ieder land in beginsel vrij in zijn wetgeving te regelen wat het nodig
acht
 Het staat ieder land in beginsel vrij om te bepalen welke bevoegdheden aan
het bestuur en de rechtelijke macht toekomen
 Geldt naar buiten en naar binnen
- Kortheidshalve internationaal recht
 Recht van internationaal oorsprong
 Nationale recht bevat regels van internationale recht, omdat het verdrag een
rechtsbron is
- Volken recht / internationaal publiekrecht
 Het deel van het internationaal recht dat rechtsregels bevat over het verkeer
tussen staten onderling en het verkeer tussen staten en Internationale
organisaties (volkenrechtelijke organisaties)
- Verdrag
 Schriftelijk, bindende regeling tussen staten onderling of tussen staten en
internationale organisaties
 Verdragen met rechtstreekse werking
 Verdragen die ingrijpen in de soevereiniteit van de aangesloten staten
 Verdragen met rechtsregels die rechtstreeks binnen de nationale
rechtsorde van een staat gelden
 Verdragen met rechtsorde
 Verdragen waarbij bevoegdheden tot wetgeving, bestuur en
rechtspraak zijn opgedragen aan een internationaal organisatie
- Voorrangsregel
 Een regel of besluit van internationale herkomst heeft voorrang op het
nationaal recht
- Raad van Europa
- Incorporatiesysteem
 Systeem waarbij rechtsregels uit een verdrag deel kunnen uitmaken van het
nationale recht zonder dat eerst om te zetten in nationaal recht
 Inperking van de soevereiniteit
 Art. 93 Gw




Hoofdstuk 2

,  De Trias Politica
- Voorkomen machtsconcentratie
 Machtsconcentratie leidt tot machtsmisbruik
- Verschillende organen met elke een eigen taak
- Macht = bevoegdheid die aan een orgaan is toebedeeld
 Machtenscheiding = scheiding van staatsrechtelijke bevoegdheden
- Staatsmacht verdeeld
 Wetgevende macht
 Algemene, voor iedereen in gelijke mate geldende regels vaststellen
 Uitvoerende macht
 Overheidstaken uitvoeren die in de algemene regels zijn vastgesteld
 Rechtsprekende macht
 Onafhankelijk rechtspreken
 Drie overheidstaken (wetgeving, rechtspraak, bestuur) worden uitgeoefende
door drie afzonderlijke organen
 Elk orgaan wordt belast met niet meer dan alleen zijn eigen taak
 Bevoegdheden in de Grondwet
- Hoofdstuk 2 = Regering
- Hoofdstuk 3 = Staten-Generaal
- Hoofdstuk 5 = Wetgeving en bestuur
- Hoofdstuk 6 = Rechterlijke macht
 Checks and balances
- Voorkomen tiranniek gedrag van organen
- Checks = houden van toezicht van het ene orgaan op het andere
- Balances = onderling machtsevenwicht tussen staatsorganen
 Legisme
- Rechter is slechts spreekbuis van de wet
- Recht en wet zijn identiek
 Al het recht staat in de wet
 Rousseau
- Al het recht moet van het volk afkomstig zijn
- Volonté générale = algemene wil van alle burgers tezamen
 Codificatiegedachte
- Het recht moet op systematische wijze in wetboeken worden opgenomen
 Trias Politica in Nederland
- De wetgevende macht
 Regering + de Staten-Generaal
 Art. 81 Gw
 Staten-Generaal = art. 50 Gw en art. 51 Gw
 Tweede Kamer rechtstreeks gekozen
 Eerste Kamer gekozen via Provinciale Staten
 Staten-Generaal wordt ook parlement genoemd
 Regering + Staten-Generaal bevoegd tot het maken van wetten
 Vrijwel altijd algemeen verbindende voorschriften