Samenvatting syllabussen gezondheidsrecht

Samenvatting syllabus 1: patiëntenrechten
Professor Leenen heeft een belangrijke bijdrage geleverd door patiëntenrechten op eerste
wijze systematisch formuleren en wetenschappelijke grondslag aan geven. In zijn optiek is
dat het zelfbeschikkingsrecht van de patiënt, het recht om zelf te beslissen wat er met zijn
lichaam mag gebeuren en wie wordt toegelaten om een geneeskundige behandeling uit te
voeren. Belangrijk dat er in de gezondheidszorg vertrouwd wordt op de dokter en de kennis
hoog op peil blijft. Dit is opgenomen in de WGBO met de hulpverlenersstandaard.
2 belangrijke pijlers van het WGBO:
- Hulpverlenersstandaard
- Zelfbeschikkingsrecht
Dit zijn entiteiten die de kwaliteit van het patiëntenrecht op een hoog niveau hebben gebracht
en die tevens de ruimte laten voor nuancering en weloverwogen beslissingen in de zorg. Dit
draagt bij aan het handhaven van en verbeteren van kwaliteit van de zorg.
Rechten bestaan en in dit geval patiëntenrechten om toetsbaarheid, betrouwbaarheid,
werkwijze en kwaliteit te reguleren en ruimte te bieden voor verdere ontwikkeling.

Gezondheidsrecht komt voor in: privaatrecht, bestuursrecht, strafrecht, medisch tuchtrecht, 3
BIG.
Gezondheidsrecht  directe zin  arts een medische behandeling uitvoert.
Gezondheidsrecht  indirecte zin  beschermen van gegevens van de patiënt bij de
zorgverzekeraar.
Vraagstukken:
o Gelijke toegang en behandeling van patiënten en mensen in zijn algemeenheid tot
activiteiten op het gebied van gezondheidszorg.
o Productaansprakelijkheid in medische situaties.
Ook internationale verdragen (biogeneeskundig verdrag, VN kinderrechtenverdrag)

WGBO  belangrijk onderdeel van gezondheidsrecht (met name zelfbeschikking,
rechtsbescherming)
Daarnaast: embryowet, wet op orgaandonatie, wet medisch wetenschappelijk onderzoek met
mensen en de wet bijzondere opnemingen in psychiatrische ziekenhuizen.
Daarnaast EPD.

Contractuele uitsluiting van aansprakelijkheid is daarom ‘in strijd met de openbare orde en
de goede zeden’. Het hof gaf hier al aan dat er bij geneeskundige behandelingen redenen
zijn dat aansprakelijkheid niet kan worden uitgesloten. In de huidige WGBO is dit verwoord in
art. 7:463 BW. Annotator bij dit arrest Houwen noemt de ‘medische behandeling’ als
voorbeeld waarin ‘een zekere mate van zorg voor elkanders belangen een eis van
behoorlijkheid’ is. Elk beding dat tot minder zorg verplicht dan deze norm van behoorlijkheid
is volgens de annotator nietig, omdat het in strijd is met de goede zeden. Ook opmerkelijk is
dat de rechter de behandeling heeft aanvaard als overeenkomst, net zoals dat thans in de
WGBO is geregeld.
t 1981 deed het toenmalige Centraal Medisch Tuchtcollege (CMT 1981/28, p. 252; Medisch
Contact 1982(7), p. 191) een fundamentele uitspraak over het informatierecht, toen nog
vooral gezien als de plicht van de arts tot het informeren van de patiënt.
Arts  informatieplicht.
Ook voor verloskundige van belang. Als dan toch kind gehandicapt kind geboren werd en de
verloskundige wist dit  schadevergoeding (zelfbeschikkingsrecht).
24 weken zwanger  grens levensvatbaarheid  mogelijkheid legale abortus in de zin van
Wet Afbreking Zwangerschap (WAZ) uitsluit.
Bij 20 weken kunnen de meeste afwijkingen worden geconstateerd.