Hoofdstuk 1 De nationale economie
1.1 In de macro-economie wordt gekeken naar de optelsom van economische waarden,
zoals de totale productie van een land of de totale werkgelegenheid.
Een belangrijke macro-economische waarde is het bruto binnenlands product (BBP) dit is de
waarde van alle in een land geproduceerde goederen en diensten in een jaar. Het is een
indicator voor wat een land voortbrengt.
Er zijn twee methoden om het bbp te berekenen:
- Objectieve methode
- Subjectieve methode
Bij de objectieve methode kijk je naar de totale waarde die in een land door productie wordt
toegevoegd. Dus je telt de toegevoegde waarde op. Het verschil is de bruto toegevoegde
waarde; geeft aan wat er in een bedrijf aan waarde is toegevoegd:
- Bruto toegevoegde waarde= TO- kosten ingekochte goederen en diensten
Ook de overheid is een onderdeel van de economie en voegt waarde toe. De overheid
produceert allerlei diensten die niet op de markt worden verhandeld, waardoor je bij de
overheid kun je geen TO berekenen. Je moet daarom kijken naar de beloning van de
productiefactor arbeid, je kijkt bijvoorbeeld naar de salarissen van ambtenaren en telt deze
bij elkaar op. Dit is dan de toegevoegde waarde van de overheid.
- BBP= optelsom bruto toegevoegde waarden
- BBP per hoofd van de bevolking= bbp/ aantal inwoners
- Netto toegevoegde waarde= bruto toegevoegde waarde- afschrijvingen
- nbp= bbp- afschrijvingen
1.2 Het nbp kun je ook op een andere manier berekenen. Je telt alle inkomens bij elkaar op;
subjectieve methode.
Micro-economie: Arbeid, kennis, kapitaal en locatie
Productie factoren (Macro-economie) :
- Kapitaal: rente
- Arbeid: loon
- Natuur: pacht
- Ondernemerschap: winst
Er is weinig verschil tussen de micro- economische indeling en de macro-economische
indeling. Alleen verschil bij de categorie natuur; grond productie vs bedrijfsruimte.
De optelsom van alle primaire inkomens is het totale bedrag dat in een land aan inkomen
verdiend wordt. Uitkeringen worden uit primaire inkomens betaald. Het totaal aan primair
inkomen is het netto binnenlands inkomen (nbi)
- nbi= bbi- afschrijvingen
- nbi= nbp
Ook heb je het nationaal product en het nationaal inkomen: dit is de optelsom van alle
primaire inkomens die door ingezetenen van een land gedurende een jaar worden verdiend.
, “De belangrijkste macro-economische waarde is het bruto binnenlands product: de optelsom
van alle bruto toegevoegde waarden. Er zijn twee manieren om het bbp te berekenen. Bij de
objectieve methode tel je de toegevoegde waarden op. Bij de subjectieve methode tel je de
inkomens op. Het netto binnenlands product houdt rekening met afschrijvingen. Het is in
uitkomst gelijk aan het netto binnenlands inkomen. Het nationaal inkomen houdt rekening
met de herkomst van productiefactoren.”
1.3 De samenhang van alle economische activiteiten die voor inkomsten en uitgaven zorgen
heet de economische kringloop.
Gezinnen: (Y= C+ B+ S)
- C= consumptiegoederen
- B= belasting
- S= sparen
Bedrijven: (Y= C + In + O + E - M)
- C= consumptiegoederen
- In= nettoinvestering
- E= export
- M= import
Overheid: (O-B)
- O= overheidsbestedingen
- B= belasting
Buitenland: (E-M)
- E= export
- M= import
(S- I) + (B-O) = (E-M)
Elk jaar worden de financiële stromen uit de economische kringloop in kaart gebracht, dit
overzicht noemen we de nationale rekeningen. In Nederland wordt de nationale rekening
opgesteld door het CBS. Voor Europa wordt dit gedaan door de Eurostat.
1.1 In de macro-economie wordt gekeken naar de optelsom van economische waarden,
zoals de totale productie van een land of de totale werkgelegenheid.
Een belangrijke macro-economische waarde is het bruto binnenlands product (BBP) dit is de
waarde van alle in een land geproduceerde goederen en diensten in een jaar. Het is een
indicator voor wat een land voortbrengt.
Er zijn twee methoden om het bbp te berekenen:
- Objectieve methode
- Subjectieve methode
Bij de objectieve methode kijk je naar de totale waarde die in een land door productie wordt
toegevoegd. Dus je telt de toegevoegde waarde op. Het verschil is de bruto toegevoegde
waarde; geeft aan wat er in een bedrijf aan waarde is toegevoegd:
- Bruto toegevoegde waarde= TO- kosten ingekochte goederen en diensten
Ook de overheid is een onderdeel van de economie en voegt waarde toe. De overheid
produceert allerlei diensten die niet op de markt worden verhandeld, waardoor je bij de
overheid kun je geen TO berekenen. Je moet daarom kijken naar de beloning van de
productiefactor arbeid, je kijkt bijvoorbeeld naar de salarissen van ambtenaren en telt deze
bij elkaar op. Dit is dan de toegevoegde waarde van de overheid.
- BBP= optelsom bruto toegevoegde waarden
- BBP per hoofd van de bevolking= bbp/ aantal inwoners
- Netto toegevoegde waarde= bruto toegevoegde waarde- afschrijvingen
- nbp= bbp- afschrijvingen
1.2 Het nbp kun je ook op een andere manier berekenen. Je telt alle inkomens bij elkaar op;
subjectieve methode.
Micro-economie: Arbeid, kennis, kapitaal en locatie
Productie factoren (Macro-economie) :
- Kapitaal: rente
- Arbeid: loon
- Natuur: pacht
- Ondernemerschap: winst
Er is weinig verschil tussen de micro- economische indeling en de macro-economische
indeling. Alleen verschil bij de categorie natuur; grond productie vs bedrijfsruimte.
De optelsom van alle primaire inkomens is het totale bedrag dat in een land aan inkomen
verdiend wordt. Uitkeringen worden uit primaire inkomens betaald. Het totaal aan primair
inkomen is het netto binnenlands inkomen (nbi)
- nbi= bbi- afschrijvingen
- nbi= nbp
Ook heb je het nationaal product en het nationaal inkomen: dit is de optelsom van alle
primaire inkomens die door ingezetenen van een land gedurende een jaar worden verdiend.
, “De belangrijkste macro-economische waarde is het bruto binnenlands product: de optelsom
van alle bruto toegevoegde waarden. Er zijn twee manieren om het bbp te berekenen. Bij de
objectieve methode tel je de toegevoegde waarden op. Bij de subjectieve methode tel je de
inkomens op. Het netto binnenlands product houdt rekening met afschrijvingen. Het is in
uitkomst gelijk aan het netto binnenlands inkomen. Het nationaal inkomen houdt rekening
met de herkomst van productiefactoren.”
1.3 De samenhang van alle economische activiteiten die voor inkomsten en uitgaven zorgen
heet de economische kringloop.
Gezinnen: (Y= C+ B+ S)
- C= consumptiegoederen
- B= belasting
- S= sparen
Bedrijven: (Y= C + In + O + E - M)
- C= consumptiegoederen
- In= nettoinvestering
- E= export
- M= import
Overheid: (O-B)
- O= overheidsbestedingen
- B= belasting
Buitenland: (E-M)
- E= export
- M= import
(S- I) + (B-O) = (E-M)
Elk jaar worden de financiële stromen uit de economische kringloop in kaart gebracht, dit
overzicht noemen we de nationale rekeningen. In Nederland wordt de nationale rekening
opgesteld door het CBS. Voor Europa wordt dit gedaan door de Eurostat.
