Psychopathologie
Hoorcolleges
College 1
Er is meer prevalentie tijdens de adolescentie dan in de vroege en midden kindertijd. Er
ontstaan in de adolescentie meer stoornissen.
Psychopathologie wordt bij de jongens vaker gemeten dan bij meisjes → verklaring: jongens
laten het vaker zien?
Ruim 30% van de psychopathologie onder jongeren t/m 18 jaar in de VS heeft
angststoornissen. (Volgens de DSM-IV). → wel lifetime; dat betekent dat je het óóit hebt
gehad in 18 jaar tijd.
Kanttekening: het was relatief makkelijk om op een stoornis te scoren, vandaar de hoge
cijfers. Kan ook zijn dat de 10% die in de maatschappij psychopathologie heeft, is
onderschat.
→ belangrijk: onderzoeken verschillen en dit onderzoek is geen uitgangspunt voor het
uiteindelijke tentamen.
Ontwikkelingsperspectief – normale ontwikkeling
Vroege kindertijd → midden kindertijd → adolescentie
Om psychopathologie vast te stellen moet je kijken naar een normale ontwikkeling en daar
ook rekening mee houden.
• Vroege kindertijd: bedplassen, driftbuien, separatieangst
• Midden kindertijd: bang in het donker, beweeglijk
• Adolescentie: grenzen verleggen, stemmingswisselingen, experimenteren
,Stoornissen:
• Vroege kindertijd: pervasieve ontwikkelingsstoornissen, ernstige leerproblemen,
encopresis/enuresis, slaapproblemen
• Midden kindertijd: ADHD, ODD/CD, tic stoornissen, angststoornissen, somatische
problemen
• Adolescentie: Stemmingsstoornissen, eetstoornissen, schizofrenie, drugsverslaving,
obsessief-compulsieve stagorafobie
→ expressie van de stoornis verandert over tijd
Wanneer is er sprake van (ontwikkelings)psychopathologie (!):
- klachten
1. de klachten passen niet bij de leeftijd
2. de klachten zijn niet of zeer moeilijk te corrigeren
3. het beïnvloedt het algemeen functioneren ernstig nadelig
4. de klachten laten het kind en/of de omgeving doen lijden
5. de klachten de ontwikkeling uiteindelijk doet stagneren
Of iets uiteindelijk een stoornis hangt deels af van sociaal-culturele context. (Bijv. sociale
angst in collectivistische versus individualistische culturen).
Classificatiesystemen
• DSM-IV (as I t/m V)
• DSM-5 (zonder assen, extra t.o.v DSM-IV is ernstbepaling)
Twee veelgebruikte systemen:
- International Classification of Diseases (ICD) → nog niet in gebruik, pas vanaf 2022.
Organisatie is WHO = World Health Organization)
- Diagnostic and Statistical Manual of the Mental disorders (DSM) → Nu DSM-5
Organisatie is APA = American Psychiatric Association
,Voordelen:
- internationale eenduidigheid
- duidelijke beschrijving kern problematiek
- richtinggevend voor behandeling
Nadelen:
- mogelijk te sterk gereduceerd
- categoriale indeling
- suboptimale basis voor behandeling (er is altijd extra onderzoek nodig om tot advies te
kunnen komen)
ICD-11 → classificatie van alle ziekten
Tot stand koming DSM-5
• Start in 1999
• Conferenties voor onderzoeksplannen
• 162 experts in werkgroepen en task forces sinds 2007
• 300 adviseurs – internationaal
• Gericht onderzoek rond discussiepunten sinds 2005
Assen in DSM-IV
• As I: klinische diagnose (Bijv. ADHD-C)
• As II: persoonlijkheidsstoornissen en mentale retardatie (Bijv. V71.09 geen diagnose)
• As III: somatische aandoening (Bijv. diabetes)
• As IV: psychosociale en omgevingsfactoren
• As V: Global Assessment of Functioning (GAF)
→ assen worden nu niet meer gebruikt
, DSM-5
• Alle stoornissen worden achter elkaar gezet
• Uitgebreid specificaties en stressoren (V en Z codes)
• Ernst: per stoornis ernst
• Niveau van functioneren:
- WHO DAS (WHO Disability Assessment Schedule)
- 36 items over 6 domeinen
(Scoring 100% is volledig afhankelijk – 0% is geheel functionerend)
DC: 0-5 (2016)
Diagnostic Classification of Mental Health and Development Disorders in Infancy and Early
Childhood, Zero to Five.
→ wel gebruik van het assenstelsel
As I: stoornis
As II: relationele context
As III: medische en ontwikkelingsstoornis en conditie
As IV: psychosociale stressoren
As V: niveau van ontwikkeling
Casus PowerPoint:
klachten
- durft niet meer alleen te slapen (sinds tenminste 3 maanden)
- buikpijn
- vind het moeilijk om afscheid te nemen
- wilt niet meer bij opa en oma slapen
- steeds huilen als haar moeder van school wil vertrekken
DSM-5
Seperatieangststoornis, V 10 (relatieprobleem ouders), matig, 45%
Hoorcolleges
College 1
Er is meer prevalentie tijdens de adolescentie dan in de vroege en midden kindertijd. Er
ontstaan in de adolescentie meer stoornissen.
Psychopathologie wordt bij de jongens vaker gemeten dan bij meisjes → verklaring: jongens
laten het vaker zien?
Ruim 30% van de psychopathologie onder jongeren t/m 18 jaar in de VS heeft
angststoornissen. (Volgens de DSM-IV). → wel lifetime; dat betekent dat je het óóit hebt
gehad in 18 jaar tijd.
Kanttekening: het was relatief makkelijk om op een stoornis te scoren, vandaar de hoge
cijfers. Kan ook zijn dat de 10% die in de maatschappij psychopathologie heeft, is
onderschat.
→ belangrijk: onderzoeken verschillen en dit onderzoek is geen uitgangspunt voor het
uiteindelijke tentamen.
Ontwikkelingsperspectief – normale ontwikkeling
Vroege kindertijd → midden kindertijd → adolescentie
Om psychopathologie vast te stellen moet je kijken naar een normale ontwikkeling en daar
ook rekening mee houden.
• Vroege kindertijd: bedplassen, driftbuien, separatieangst
• Midden kindertijd: bang in het donker, beweeglijk
• Adolescentie: grenzen verleggen, stemmingswisselingen, experimenteren
,Stoornissen:
• Vroege kindertijd: pervasieve ontwikkelingsstoornissen, ernstige leerproblemen,
encopresis/enuresis, slaapproblemen
• Midden kindertijd: ADHD, ODD/CD, tic stoornissen, angststoornissen, somatische
problemen
• Adolescentie: Stemmingsstoornissen, eetstoornissen, schizofrenie, drugsverslaving,
obsessief-compulsieve stagorafobie
→ expressie van de stoornis verandert over tijd
Wanneer is er sprake van (ontwikkelings)psychopathologie (!):
- klachten
1. de klachten passen niet bij de leeftijd
2. de klachten zijn niet of zeer moeilijk te corrigeren
3. het beïnvloedt het algemeen functioneren ernstig nadelig
4. de klachten laten het kind en/of de omgeving doen lijden
5. de klachten de ontwikkeling uiteindelijk doet stagneren
Of iets uiteindelijk een stoornis hangt deels af van sociaal-culturele context. (Bijv. sociale
angst in collectivistische versus individualistische culturen).
Classificatiesystemen
• DSM-IV (as I t/m V)
• DSM-5 (zonder assen, extra t.o.v DSM-IV is ernstbepaling)
Twee veelgebruikte systemen:
- International Classification of Diseases (ICD) → nog niet in gebruik, pas vanaf 2022.
Organisatie is WHO = World Health Organization)
- Diagnostic and Statistical Manual of the Mental disorders (DSM) → Nu DSM-5
Organisatie is APA = American Psychiatric Association
,Voordelen:
- internationale eenduidigheid
- duidelijke beschrijving kern problematiek
- richtinggevend voor behandeling
Nadelen:
- mogelijk te sterk gereduceerd
- categoriale indeling
- suboptimale basis voor behandeling (er is altijd extra onderzoek nodig om tot advies te
kunnen komen)
ICD-11 → classificatie van alle ziekten
Tot stand koming DSM-5
• Start in 1999
• Conferenties voor onderzoeksplannen
• 162 experts in werkgroepen en task forces sinds 2007
• 300 adviseurs – internationaal
• Gericht onderzoek rond discussiepunten sinds 2005
Assen in DSM-IV
• As I: klinische diagnose (Bijv. ADHD-C)
• As II: persoonlijkheidsstoornissen en mentale retardatie (Bijv. V71.09 geen diagnose)
• As III: somatische aandoening (Bijv. diabetes)
• As IV: psychosociale en omgevingsfactoren
• As V: Global Assessment of Functioning (GAF)
→ assen worden nu niet meer gebruikt
, DSM-5
• Alle stoornissen worden achter elkaar gezet
• Uitgebreid specificaties en stressoren (V en Z codes)
• Ernst: per stoornis ernst
• Niveau van functioneren:
- WHO DAS (WHO Disability Assessment Schedule)
- 36 items over 6 domeinen
(Scoring 100% is volledig afhankelijk – 0% is geheel functionerend)
DC: 0-5 (2016)
Diagnostic Classification of Mental Health and Development Disorders in Infancy and Early
Childhood, Zero to Five.
→ wel gebruik van het assenstelsel
As I: stoornis
As II: relationele context
As III: medische en ontwikkelingsstoornis en conditie
As IV: psychosociale stressoren
As V: niveau van ontwikkeling
Casus PowerPoint:
klachten
- durft niet meer alleen te slapen (sinds tenminste 3 maanden)
- buikpijn
- vind het moeilijk om afscheid te nemen
- wilt niet meer bij opa en oma slapen
- steeds huilen als haar moeder van school wil vertrekken
DSM-5
Seperatieangststoornis, V 10 (relatieprobleem ouders), matig, 45%
