Je kunt de vier thema’s binnen de ontwikkelingspsychologie benoemen en
voorbeelden van vraagstukken daarbinnen geven en herkennen
Thematisch gebied Focus voorbeelden van
vragen
Fysieke ontwikkeling Kijkt naar invloed van Wat zijn voordelen van
hersenen, zenuwstelsel, borstvoeding?
spieren, behoeften aan eten, Wat bepaalt de sekse van een
drinken, slaap kind?
Cognitieve ontwikkeling Kijkt naar intellectuele Wat zijn onze vroegste
vermogens zoals leren, herinneringen?
geheugen, Wat zijn de effecten van tv-
probleemoplossing en kijken?
intelligentie
Sociale & emotionele Kijkt naar de sociale relaties Wat is de beste manier om
ontwikkeling en interacties met anderen kinderen gewenst gedrag aan
en omgaan met emoties te leren?
Persoonsontwikkeling Kijkt naar duurzame Heeft een kleuter besef van
gedragingen en goed/fout
eigenschappen die personen Wat zijn oorzaken van
onderscheiden zelfmoord?
Je weet wat de begrippen experimenteel onderzoek, longitudinaal onderzoek en
tweelingenonderzoek betekenen en je kunt hiervan voorbeelden geven en
herkennen
Experimenteel onderzoek: onderzoek waarbij de onderzoeker alle
omstandigheden controleert en rechtstreeks manipuleert
Voorbeeld Een onderzoeker bestudeert of het zien van gewelddadige films
invloed heeft op agressief gedrag van kinderen
Longitudinaal onderzoek: onderzoek waarbij de onderzoeker het gedrag van een
of meer onderzoek participanten door de tijd heen meten
Voorbeeld wordt van een grote groep met een hoog IQ, het IQ elke 5 jaar
getest
Uitleggen wat het verschil is tussen continue en discontinue modellen van
verandering en kunt voorbeelden hiervan geven en herkennen
Continue modellen van verandering: geleidelijk, constant proces
Voorbeeld fysiek geleidelijk groeien
Voorbeeld cognitief toename taalvaardigheid
Discontinue modellen van verandering: abrupt
,Voorbeeld Piagets stadia van cognitieve ontwikkeling: Dat kinderen bepaalde
cognitieve vaardigheden in specifieke stadia ontwikkelen, met abrupte
overgangen tussen de stadias
Voorbeeld Eriksons stadia van psychosociale ontwikkeling: Erikson
identificeerde verschillende levensfasen waarin individuen specifieke
psychosociale uitdagingen tekenkomen en overwinnen
Uitleggen wat de basisbeginselen zijn van de erfelijkheidsleer en hoe de
genetische erfenis van een kind en de omgeving waarin hij of zij opgroeit, met
elkaar samenwerken
Genetische aanleg en omgeving beïnvloeden kinderen op 3 manieren
Actief
Kinderen selecteren of creëren een omgeving die past bij hun genotype
Passief
Ouders dragen zowel genen als omgeving over aan hun kinderen
Evocatief
Ouders en anderen creëren een omgeving in reactie op het genotype van
het kind
Uitleggen wat de Differential Susceptibility Hypothese inhoudt.
Differential Suspectibility Hypothese (DSH)
Sommigen zijn meer beïnvloedbaar door hun omgeving dan anderen
-Extra gevoelig voor negatieve & positieve kenmerken van de omgeving
Opvoeders, media, vrienden
-Hoe mensen reageren op stress en gunstige omstandigheden
Diathesis Stress Model
-Psychische en lichamelijke aandoeningen ontstaan vanuit een aanleg (diathese)
in combinatie met stressvolle omstandigheden
-Gaat over hoe mensen op stress reageren. Onderscheid tussen mensen met
hoge en lage stresstollerantie.
Voorbeeld Faalangst
Je kunt op hoofdlijnen uitleggen uit welke stadia de prenatale ontwikkeling
bestaat en welke factoren een bedreiging kunnen vormen
Germinale ontwikkeling (bevruchting – 2 weken)
Embryonale stadium (2 tot 8 weken)
Foetale stadium (8 weken tot geboorte)
Bedreiging voor prenatale ontwikkeling:
Teratogene effecten: factoren die problemen veroorzaken bij de ontwikkeling van
een ongeboren baby
-Leeftijd van moeder
-Voedingspatroon moeder
, Begrippenlijst 1
Continue verandering = geleidelijke kwantitatieve verandering
Discontinue verandering = ontwikkeling die in aparte stappen plaatsvindt
4 thema’s binnen ontwikkelingspsychologie
-Fysiek
-Cognitief
-Sociaal-emotioneel
-Persoonlijkheid
Zygote = de nieuwe cel die wordt gevormd door het bevruchtingsproces
Monozygotische tweeling = tweeling afkomstig van dezelfde zygote, genetisch
identiek
Dizygotische tweeling = tweeling verwekt vanuit 2 afzonderlijke eicellen bevrucht
door 2 afzonderlijke zaadcellen
Nature-nurture debat = de discussie over de oorsprong van gedrag en
eigenschappen
-In hoeverre komen deze voort uit onze aanleg, opvoeding en leefomgeving?
Conceptie = bevruchting
Apgar score = meetsysteem waarmee de gezondheid van een pasgeboren baby
kan worden bepaald aan de hand van verschillende factoren
Vroeggeboorte = bevalling vóór 37 weken
Premature baby = baby die bij minder dan 38 weken wordt geboren
Zuigelingensterfte = overlijden van een kind binnen het eerste levensjaar
voorbeelden van vraagstukken daarbinnen geven en herkennen
Thematisch gebied Focus voorbeelden van
vragen
Fysieke ontwikkeling Kijkt naar invloed van Wat zijn voordelen van
hersenen, zenuwstelsel, borstvoeding?
spieren, behoeften aan eten, Wat bepaalt de sekse van een
drinken, slaap kind?
Cognitieve ontwikkeling Kijkt naar intellectuele Wat zijn onze vroegste
vermogens zoals leren, herinneringen?
geheugen, Wat zijn de effecten van tv-
probleemoplossing en kijken?
intelligentie
Sociale & emotionele Kijkt naar de sociale relaties Wat is de beste manier om
ontwikkeling en interacties met anderen kinderen gewenst gedrag aan
en omgaan met emoties te leren?
Persoonsontwikkeling Kijkt naar duurzame Heeft een kleuter besef van
gedragingen en goed/fout
eigenschappen die personen Wat zijn oorzaken van
onderscheiden zelfmoord?
Je weet wat de begrippen experimenteel onderzoek, longitudinaal onderzoek en
tweelingenonderzoek betekenen en je kunt hiervan voorbeelden geven en
herkennen
Experimenteel onderzoek: onderzoek waarbij de onderzoeker alle
omstandigheden controleert en rechtstreeks manipuleert
Voorbeeld Een onderzoeker bestudeert of het zien van gewelddadige films
invloed heeft op agressief gedrag van kinderen
Longitudinaal onderzoek: onderzoek waarbij de onderzoeker het gedrag van een
of meer onderzoek participanten door de tijd heen meten
Voorbeeld wordt van een grote groep met een hoog IQ, het IQ elke 5 jaar
getest
Uitleggen wat het verschil is tussen continue en discontinue modellen van
verandering en kunt voorbeelden hiervan geven en herkennen
Continue modellen van verandering: geleidelijk, constant proces
Voorbeeld fysiek geleidelijk groeien
Voorbeeld cognitief toename taalvaardigheid
Discontinue modellen van verandering: abrupt
,Voorbeeld Piagets stadia van cognitieve ontwikkeling: Dat kinderen bepaalde
cognitieve vaardigheden in specifieke stadia ontwikkelen, met abrupte
overgangen tussen de stadias
Voorbeeld Eriksons stadia van psychosociale ontwikkeling: Erikson
identificeerde verschillende levensfasen waarin individuen specifieke
psychosociale uitdagingen tekenkomen en overwinnen
Uitleggen wat de basisbeginselen zijn van de erfelijkheidsleer en hoe de
genetische erfenis van een kind en de omgeving waarin hij of zij opgroeit, met
elkaar samenwerken
Genetische aanleg en omgeving beïnvloeden kinderen op 3 manieren
Actief
Kinderen selecteren of creëren een omgeving die past bij hun genotype
Passief
Ouders dragen zowel genen als omgeving over aan hun kinderen
Evocatief
Ouders en anderen creëren een omgeving in reactie op het genotype van
het kind
Uitleggen wat de Differential Susceptibility Hypothese inhoudt.
Differential Suspectibility Hypothese (DSH)
Sommigen zijn meer beïnvloedbaar door hun omgeving dan anderen
-Extra gevoelig voor negatieve & positieve kenmerken van de omgeving
Opvoeders, media, vrienden
-Hoe mensen reageren op stress en gunstige omstandigheden
Diathesis Stress Model
-Psychische en lichamelijke aandoeningen ontstaan vanuit een aanleg (diathese)
in combinatie met stressvolle omstandigheden
-Gaat over hoe mensen op stress reageren. Onderscheid tussen mensen met
hoge en lage stresstollerantie.
Voorbeeld Faalangst
Je kunt op hoofdlijnen uitleggen uit welke stadia de prenatale ontwikkeling
bestaat en welke factoren een bedreiging kunnen vormen
Germinale ontwikkeling (bevruchting – 2 weken)
Embryonale stadium (2 tot 8 weken)
Foetale stadium (8 weken tot geboorte)
Bedreiging voor prenatale ontwikkeling:
Teratogene effecten: factoren die problemen veroorzaken bij de ontwikkeling van
een ongeboren baby
-Leeftijd van moeder
-Voedingspatroon moeder
, Begrippenlijst 1
Continue verandering = geleidelijke kwantitatieve verandering
Discontinue verandering = ontwikkeling die in aparte stappen plaatsvindt
4 thema’s binnen ontwikkelingspsychologie
-Fysiek
-Cognitief
-Sociaal-emotioneel
-Persoonlijkheid
Zygote = de nieuwe cel die wordt gevormd door het bevruchtingsproces
Monozygotische tweeling = tweeling afkomstig van dezelfde zygote, genetisch
identiek
Dizygotische tweeling = tweeling verwekt vanuit 2 afzonderlijke eicellen bevrucht
door 2 afzonderlijke zaadcellen
Nature-nurture debat = de discussie over de oorsprong van gedrag en
eigenschappen
-In hoeverre komen deze voort uit onze aanleg, opvoeding en leefomgeving?
Conceptie = bevruchting
Apgar score = meetsysteem waarmee de gezondheid van een pasgeboren baby
kan worden bepaald aan de hand van verschillende factoren
Vroeggeboorte = bevalling vóór 37 weken
Premature baby = baby die bij minder dan 38 weken wordt geboren
Zuigelingensterfte = overlijden van een kind binnen het eerste levensjaar
