hoofdstuk 17
binas 67F1, 70A, 71(geheel), 76A
paragraaf 1, DNA in je cellen
●
○ DNA-molecuul bestaat uit twee strengen van nucleotiden, die samen een
dubbele helix vormen. Een nucleotide bestaat uit een fosfaatgroep,
suikermolecuul en een stikstofbase (ATCG).
○ Deoxiribose bestaat uit 5 C-atomen die op een vaste manier genummerd
zijn: 1' is de C die is gekoppeld aan de stikstofbase, vervolgens met de klok
mee (5' bindt dus met de fosfaatgroep). Elke nucleotide in een streng is via
zijn fosfaatgroep gekoppeld aan het 3' C-atoom van de volgende
nucleotide.
○ De stikstofbasen van de ene streng binden via waterstofbruggen aan de
stikstofbasen van de andere streng. Hierbij vormt AT altijd 2 H-bruggen
en CG 3 H-bruggen. Door de vaste combinatie van basenparen (AT-CG)
zijn de twee strengen complementair. Het 5'-einde (met de vrije
fosfraatgroep) van de ene streng ligt naast het 3'-einde (met de vrije
OH-groep) van de andere streng.
○ Histonen zijn speciale eiwitten die DNA-moleculen bij eukaryoten in de
kern verstevigen en beschermen. Acht histonen vormen samen een
bolletje waar een deel van het DNA-molecuul omheen is gerold. Het
geheel van de histonen en het omheen gerolde DNA heet een nucleosoom.
○ De histonen van verschillende nucleosomen koppelen aan elkaar,
waardoor een dikke chromatinedraad ontstaat. Deze draad spiraliseert tot
chromatine.
, ○ Om zuiver DNA te krijgen, kan men zouten en een eiwitverterend enzym
(protease) toevoegen aan verkregen DNA. Dit verwijdert de histonen.
● DNA zit bij de mens niet alleen in de celkern, maar ook in de mitochondriën. Een
mitochondrium heeft 5 tot 10 cirkelvormige moleculen mitochondriaal DNA
(mtDNA). mtDNA bevat 37 genen: 13 coderen voor eiwitten die betrokken zijn bij
de aerobe dissimilatie; de rest codeert voor rRNA (bouwstoffen voor ribosomen)
en tRNA (transporteert aminozuren). Het mtDNA wordt doorgegeven via de eicel.
● Genen die coderen voor eiwitten beslaan slechts 1,5-2% van het totale DNA. Het
grootste deel (het niet-coderend DNA) heeft een andere functie, bijvoorbeeld het
produceren van de genen in het coderende DNA.
○ Ongeveer ⅔ van het menselijk genoom bestaat uit repetitief DNA:
herhalingen van series nucleotiden. Het aantal nucleotiden in een repeat
varieert van twee tot enkele duizenden. Short tandem repeats (STR's, 2 tot 10
nucleotiden) spelen een rol bij verwantschapsonderzoek en forensisch
onderzoek. Omdat chromosomen in paren voorkomen, heeft iedereen van
een bepaalde STR twee exemplaren (één chromosoom van vader en één van
moeder; één STR op de chromosoom van vader en één STR op de
chromosoom van moeder).
■ D7S280 8/10 geeft aan dat er in het DNA op het STR D7S280-locus
(plaats in het DNA) twee allelen zijn, een met 8 en een met 10
repeats van GATA.
binas 67F1, 70A, 71(geheel), 76A
paragraaf 1, DNA in je cellen
●
○ DNA-molecuul bestaat uit twee strengen van nucleotiden, die samen een
dubbele helix vormen. Een nucleotide bestaat uit een fosfaatgroep,
suikermolecuul en een stikstofbase (ATCG).
○ Deoxiribose bestaat uit 5 C-atomen die op een vaste manier genummerd
zijn: 1' is de C die is gekoppeld aan de stikstofbase, vervolgens met de klok
mee (5' bindt dus met de fosfaatgroep). Elke nucleotide in een streng is via
zijn fosfaatgroep gekoppeld aan het 3' C-atoom van de volgende
nucleotide.
○ De stikstofbasen van de ene streng binden via waterstofbruggen aan de
stikstofbasen van de andere streng. Hierbij vormt AT altijd 2 H-bruggen
en CG 3 H-bruggen. Door de vaste combinatie van basenparen (AT-CG)
zijn de twee strengen complementair. Het 5'-einde (met de vrije
fosfraatgroep) van de ene streng ligt naast het 3'-einde (met de vrije
OH-groep) van de andere streng.
○ Histonen zijn speciale eiwitten die DNA-moleculen bij eukaryoten in de
kern verstevigen en beschermen. Acht histonen vormen samen een
bolletje waar een deel van het DNA-molecuul omheen is gerold. Het
geheel van de histonen en het omheen gerolde DNA heet een nucleosoom.
○ De histonen van verschillende nucleosomen koppelen aan elkaar,
waardoor een dikke chromatinedraad ontstaat. Deze draad spiraliseert tot
chromatine.
, ○ Om zuiver DNA te krijgen, kan men zouten en een eiwitverterend enzym
(protease) toevoegen aan verkregen DNA. Dit verwijdert de histonen.
● DNA zit bij de mens niet alleen in de celkern, maar ook in de mitochondriën. Een
mitochondrium heeft 5 tot 10 cirkelvormige moleculen mitochondriaal DNA
(mtDNA). mtDNA bevat 37 genen: 13 coderen voor eiwitten die betrokken zijn bij
de aerobe dissimilatie; de rest codeert voor rRNA (bouwstoffen voor ribosomen)
en tRNA (transporteert aminozuren). Het mtDNA wordt doorgegeven via de eicel.
● Genen die coderen voor eiwitten beslaan slechts 1,5-2% van het totale DNA. Het
grootste deel (het niet-coderend DNA) heeft een andere functie, bijvoorbeeld het
produceren van de genen in het coderende DNA.
○ Ongeveer ⅔ van het menselijk genoom bestaat uit repetitief DNA:
herhalingen van series nucleotiden. Het aantal nucleotiden in een repeat
varieert van twee tot enkele duizenden. Short tandem repeats (STR's, 2 tot 10
nucleotiden) spelen een rol bij verwantschapsonderzoek en forensisch
onderzoek. Omdat chromosomen in paren voorkomen, heeft iedereen van
een bepaalde STR twee exemplaren (één chromosoom van vader en één van
moeder; één STR op de chromosoom van vader en één STR op de
chromosoom van moeder).
■ D7S280 8/10 geeft aan dat er in het DNA op het STR D7S280-locus
(plaats in het DNA) twee allelen zijn, een met 8 en een met 10
repeats van GATA.
