Hoofdstuk 9
Bij onderwijs gaat het er uiteindelijk om dat wat je met de kinderen doet tot resultaat
leidt. Het gaat erom dat kinderen er wijzer van worden en dat je de gestelde
leerdoelen bereikt: opbrengstgericht werken heet dat ook wel.
9.1. Voorbereiding van een onderwijsleersituatie
Het spreekt voor zich dat een goede lesvoorbereiding de kwaliteit van de les
verhoogt. Als je de werkvorm goed uitkiest, onderwijs leermiddelen klaarlegt, het
didactisch model hebt gekozen, zal je les een stuk fijner verlopen dan wanneer je
onvoorbereid voor de klas staat.
- Algemene oriëntatie: het leerresultaat van de leerlingen wordt bepaald door
factoren op leerlingniveau, schoolniveau en leraarniveau. Bij het leraarniveau
spelen persoonlijke eigenschappen een grote rol, maar ook de didactische
aanpak en het klassenmanagement. Zorg dus dat je van tevoren goed hebt
georiënteerd op de lessen die je gaat geven zodat deze passen bij jou en je
klas.
- Lesformulier: bij de voorbereiding van je les maak je gebruik van een
lesformulier.
- Doelstelling: je begint je lesvoorbereiding met het vaststellen van je
doelstellingen. Je kunt daarbij onderscheid maken tussen het lesdoel en je
persoonlijke leerdoel.
- Beginsituatie: bij de beginsituatie schrijf je op wat je weet van de kinderen
voor zover dit van belang is voor de les. Hier noteer je ook aandachtspunten
voor kinderen die extra zorg nodig hebben.
- Lesfasen: een les bestaat uit verschillende fasen: terugblik, begeleide
oefening, afronding, etc. Zorg ervoor dat je deze fases goed hebt uitgewerkt
voor jezelf, zodat het niet rommelig wordt. Denk hierbij aan de volgende
aspecten;
o Tijd: Vraag jezelf af hoeveel tijd je nodig hebt voor een les of een
inleiding.
o Leerinhoud: je stelt jezelf de vraag waar deze les over gaat en wat de
kinderen leren.
o Didactische aanpak: hierbij kies je bij elke lesfase de didactische
werkvorm die hierbij past.
o Leeractiviteit: hierbij vul je in wat de kinderen concreet doen en welk
gedrag je van hun verwacht.
o Onderwijsleermiddelen: welke leer- en hulpmiddelen heb je nodig voor
deze activiteit? Zorg dat je deze klaar hebt liggen als je de les start.
o Organisatie: hoe is de ruimte ingericht? Met welke of hoeveel kinderen
ga je te werk? Dit is klassenmanagement.
o Terugkoppeling: dit zijn bijvoorbeeld de controlevragen die je aan het
einde van de les stelt, want is de lesstof goed ontvangen? Snappen de
kinderen het of zijn er nog vragen?
o Evaluatie: is het lesdoel bereikt? Hoe heb je het zelf gedaan? Waar kun
je jezelf nog in verbeteren?