Samenvatting Biologie Nectar VWO 5 hoofdstuk 9, 10, 11, 12, 13, 14

Nectar Biologie klas 5 Hoofdstuk 9 t/m 14 Jesper Post



Hoofdstuk 9 Bloedsomloop
Het hart bestaat uit een linker- en rechter harthelft op afeeldingen is de rechter harthelf lliks en
de lliker harthelf rechtst de lliker harthelf is veel gesplerder en elastischer dan de rechtert omdat
de linker harthelf het bloed het hele llchaam door moet pompent en de rechter harthelf alleen
maar iaar de loigei.

Een harthelf bestaat uit een boezem en een kamer. Vanuit de holle ader/loigsader stroomt het
bloed een boezem int en gaat daarna door de hartkleppei een van de kamers in

De hartslag bestaat uit 3 fasen:

1. Vullei vai de kamers: dlastole: kamers en boezems zijn oitspaiieit hartkleppei zijn
opeit slagaderkleppei zijn gesloteit waardoor het bloed de kamers in kan stromen. Hierna:
boezemsystole; boezems trekkei samei en het bloed stroomt de kamers li.
2. Leegpersei vai de kamers: kamersystole: kamer trekt samei -> druk neemt toe ->
hartkleppen sluiten & slagaderkleppen gaan open -> bloed wordt erin geperst
3. Korte pauze

De drie fases lopen links en recht syichrooi

Als je met een stethoscoop luistertt hoor je per hartslag twee toiei; een door het slultei van de
hartkleppeit een door het slultei van de slagaderkleppei

In de waid van de rechter boezem bevindt zich de boezem-/sliuskioopt die in rap tempo
elektrlsche slgialei ‘afvuurt’t waardoor de splerei rondom de sinusknoop sameitrekkeit waarbij
ook weer elektrlsche slgialei vrijkomen -> beide boezems trekken ongeveer tegelljk samen.

Vervolgens bereikt de elektrische stroom de AV-kioop (atrioventriculaire knoop) in het tussenschot
van de twee harthelfent hier treedt vertraglig van het signaal op -> kamers trekken iets later dan
boezems samen

Vanuit de AV-knoop loopt het elektrische signaal via de geleldligscellei in de buidel vai Hls naar de
hartpuit toet via Purklijevezels verspreidt het signaal door de wand van beide kamerst die dus van
beiedei iaar bovei samentrekken waardoor het bloed de slagaders in stroomt

ECG: dlagram van de elektrlsche activltelt van het hart

 P-top: samentrekken boezems
 QRS-complex: samentrekken kamers
 T-top: ontspannen kamervezels
 Dalend stukje tussen P-top en QRS-complex: door vertraging AV-knoop
 Herstel boezems niet te zien; tegelijk met samentrekken kamers

Fuictie bloedsomloop〲 traisport zuursto,t koolsto,dloxldet voedligs- ei a,valsstofeit warmte

4 typei bloedsomloop:

 Geei: bij hele kleine organisment berust op concentrate verschil;
o Dl,ussle: stof die concentrateverschil veroorzaakt verplaatst zichzelf om het verschil
op te hefen
o Osmose: difusie maar dan met water/oplosmiddel

, Nectar Biologie klas 5 Hoofdstuk 9 t/m 14 Jesper Post


 Opei: bij insectent stofen worden direct uit de omgeving opgenoment berust op
concentrateverschillent gaat laigzamer dan gesloten dubbelvoudige bloedsomloop
 Geslotei eikelvoudlg: bloed stroomt van het hart naar het lichaam terug naar het hartt
1 rondgang; bloed ééi keer laigs het hartt laigzamer dan dubbelvoudige bloedsomloop
 Geslotei dubbelvoudlg: bij grotere organismen zoals de menst per rondgang komt het
bloed twee keer door het hart
o Embryoiale bloedsomloop verschllt; embryo krijgt zuursto,rljk bloed vanuit de
placeita en de iavelstreigadert dit meigt in de holle ader met zuurstof-arm bloedt
er onstaat hal, zuursto,-rljk bloedt het meeste bloed stroomt ilet iaar de loigei
(kost onnodig energie) maar gaat vla het ovale veister (,oramei ovale) van de
rechter iaar de lliker harthelf. Ook stroomt bloed uit de loigslagader via de
Ductus Botalll meteen de aorta in. Na de geboorte verandert:
 De baby huiltt longen vullen zich met luchtt er stroomt meer bloed van en
naar de longen
 Druk linker harthelf > druk rechter harthelf; ,oramei ovale slult en
vergroeit met het tussenschot
 Ductus Botalll slultt streng bindweefsel blijf over
 Aflidei iavelstreig; bloedvat van navelstrengader naar holle ader sluit
 Bloedvaten navelstreng verschrompelen
 Bij ongeveer 1 op de 5 baby’s sluit het foramen ovale niet helemaal

Bloed bestaat ult:

 Bloedplasma (55%)〲 vervoert meeste opgeloste stofeit waterig
o Bevat ook elwlttei: te groot om op te lossen; zeer fjn verdeeld: colloïdeit zijn
tussen wel en niet oplossen in
 Rode bloedcellei (45%)〲 vervoerei meeste zuursto, ei koolsto,dloxlde in hemgloblie
moleculent hebben geen kern of mitochondriën
o Hemogloblie: elwlt dat bestaat uit 4 globine moleculen met elk een heemgroept
met in het mlddei van het hemglobinemolecuul een Fe2+-loi dat O2 kai blidei met
een evenwichtsreacte: oxlgeiatiet een binding die makkelijk weer te verbreken ist
en waarbij oxlhemogloblie ontstaat
 In de longen is de pO2t partiële O2-spaiilig (zuursto,coiceitratie)t hoogt
waardoor het eveiwlcht iaar rechts verschuif en het hemogloblie bijna
helemaal verzadlgd raaktt in wee,sels verschuif de reactie iaar lliks op en
daalt de verzadiging van het hemoglobine naar 20 %
o Hoe meer rode bloedcellent des te meer zuurstof er vervoerd kan wordent op grote
hoogte worden meer rode bloedcellen aangemaakt door de lage pO 2
 Wltte bloedcellei (< ,t5%)〲 a,weer

Rode en wite bloedcellen worden gemaakt in het rode beenmerg

De bloedsomloop bestaat uit de klelie ei grote bloedsomloop

Klelie bloedsomloop〲 zuursto,-arm bloed wordt zuursto,-rljk bloed

Rechterboezem -> rechter kamer -> loigslagder -> loigeit a,glfe koolsto,dloxlde ei opiame
zuursto, -> loigader -> llikerboezem -> llikerkamer