Eindtermen Kwestie 3
13. De kandidaten kunnen de opvattingen van Clark, Kockelkoren, Verbeek en De
Mul over de vraag of het wezen van de mens verandert door de omgang met
techniek en wetenschap uitleggen, vergelijken, toepassen en evalueren.
Daarbij kunnen zij de volgende standpunten betrekken:
• dat mensen van nature al technologische wezens zijn (Clark);
• dat omgang met techniek de zintuiglijke ervaring verandert (Kockelkoren);
• dat omgang met techniek het moreel oordeelsvermogen verandert
(Verbeek);
• dat hedendaagse techniek de menselijke identiteit verandert (De Mul).
Dat mensen van nature al technologische wezens zijn (Clark);
Volgens Clark zijn mensen al van nature technologische wezens omdat wij van
nature al techniek gebruiken. Mensen zijn natural-born cyborgs, wezens die met
de natuur verstrengeld zijn. Wij maken onze technieken een deel van onszelf door
ze te oefenen en gebruiken. Dit stelt Clark omdat hij dit herkent aan de manier hoe
mensen techniek gebruikt.
Dat omgang met techniek de zintuiglijke ervaring verandert (Kockelkoren);
Volgens Kockelkoren verandert technologie de zintuiglijke ervaring omdat techniek
onze vanzelfsprekende relatie met de wereld om ons heen slingert. Door de
ontwikkelingen en technieken verandert ons middelpunt in de wereld. Dit noemt
Kockelkoren decentreren. Hierna moeten wij een nieuw middelpunt vinden. Dit
noemt Kockelkoren recentrering. Op deze manier ontwikkelt volgens Kockelkoren
onze ervaring van de wereld.
Dat omgang met techniek het moreel oordeelsvermogen verandert (Verbeek);
Volgens Verbeek is technologie “moreel geladen”, ze heeft invloed op morele
handelingen en beslissingen. Zoals het muntslot op een winkelwagen, omdat je de
munt weer terug wil, verandert de beslissing die je neemt. De omgang met
techniek verandert dus ons moreel oordeelsvermogen.
, Dat hedendaagse techniek de menselijke identiteit verandert (De Mul).
Net als Plessner en Clark stelt De Mul dat de mens van nature kunstmatig is. De
mens geeft steeds op nieuwe manieren vorm aan zichzelf en aan de omgeving
waarbinnen haar bestaan vorm krijgt. Dat betekent dat er over de toekomst van de
menselijke identiteit niets met zekerheid te zeggen valt. De aard van de techniek
die mensen ontwikkelen zal mede bepalen hoe de toekomst van de mens zelf
eruitziet.
14. De kandidaten kunnen uitleggen en evalueren dat volgens Clark mensen van
nature technologische wezens zijn. Daarbij kunnen zij betrekken:
• een uitleg van Clarks ontkenning van een wezenlijke verandering van de
mens door wetenschap en techniek met zijn opvatting dat mensen natural
born cyborgs zijn;
• de begrippen ‘interface’, ‘cyborg’ en ‘dynamische apparaten’;
• een uitleg van Clarks argument dat het brein van nature goed is in het
gebruiken van de omgeving;
• een uitleg met tekstfragmenten 7 en 8 van Clarks argument dat nieuwe
technieken makkelijk zijn te incorporeren.
Een uitleg van Clarks ontkenning van een wezenlijke verandering van de mens
door wetenschap en techniek met zijn opvatting dat mensen natural born cyborgs
zijn:
Het wezen van de mens verandert helemaal niet door de omgang met techniek en
wetenschap. Wij zijn van nature een technologisch wezen.
De relatie tussen de mens en techniek is zo nauw verbonden dat het moeilijk is om
de menselijke cognitie en identiteit te begrijpen zonder rekening te houden met de
invloed van technologie.
Om deze stelling te onderbouwen ontkent Clark een wezenlijke verandering van de
mens door wetenschap en techniek.
In plaats daarvan beschouwt hij mensen als natural-born cyborgs.
Wij maken namelijk gebruik van de technologie om onszelf vorm te geven en
opnieuw uit te vinden. Door delen van ons typisch menselijk handelen over te
dragen aan de technologie.
13. De kandidaten kunnen de opvattingen van Clark, Kockelkoren, Verbeek en De
Mul over de vraag of het wezen van de mens verandert door de omgang met
techniek en wetenschap uitleggen, vergelijken, toepassen en evalueren.
Daarbij kunnen zij de volgende standpunten betrekken:
• dat mensen van nature al technologische wezens zijn (Clark);
• dat omgang met techniek de zintuiglijke ervaring verandert (Kockelkoren);
• dat omgang met techniek het moreel oordeelsvermogen verandert
(Verbeek);
• dat hedendaagse techniek de menselijke identiteit verandert (De Mul).
Dat mensen van nature al technologische wezens zijn (Clark);
Volgens Clark zijn mensen al van nature technologische wezens omdat wij van
nature al techniek gebruiken. Mensen zijn natural-born cyborgs, wezens die met
de natuur verstrengeld zijn. Wij maken onze technieken een deel van onszelf door
ze te oefenen en gebruiken. Dit stelt Clark omdat hij dit herkent aan de manier hoe
mensen techniek gebruikt.
Dat omgang met techniek de zintuiglijke ervaring verandert (Kockelkoren);
Volgens Kockelkoren verandert technologie de zintuiglijke ervaring omdat techniek
onze vanzelfsprekende relatie met de wereld om ons heen slingert. Door de
ontwikkelingen en technieken verandert ons middelpunt in de wereld. Dit noemt
Kockelkoren decentreren. Hierna moeten wij een nieuw middelpunt vinden. Dit
noemt Kockelkoren recentrering. Op deze manier ontwikkelt volgens Kockelkoren
onze ervaring van de wereld.
Dat omgang met techniek het moreel oordeelsvermogen verandert (Verbeek);
Volgens Verbeek is technologie “moreel geladen”, ze heeft invloed op morele
handelingen en beslissingen. Zoals het muntslot op een winkelwagen, omdat je de
munt weer terug wil, verandert de beslissing die je neemt. De omgang met
techniek verandert dus ons moreel oordeelsvermogen.
, Dat hedendaagse techniek de menselijke identiteit verandert (De Mul).
Net als Plessner en Clark stelt De Mul dat de mens van nature kunstmatig is. De
mens geeft steeds op nieuwe manieren vorm aan zichzelf en aan de omgeving
waarbinnen haar bestaan vorm krijgt. Dat betekent dat er over de toekomst van de
menselijke identiteit niets met zekerheid te zeggen valt. De aard van de techniek
die mensen ontwikkelen zal mede bepalen hoe de toekomst van de mens zelf
eruitziet.
14. De kandidaten kunnen uitleggen en evalueren dat volgens Clark mensen van
nature technologische wezens zijn. Daarbij kunnen zij betrekken:
• een uitleg van Clarks ontkenning van een wezenlijke verandering van de
mens door wetenschap en techniek met zijn opvatting dat mensen natural
born cyborgs zijn;
• de begrippen ‘interface’, ‘cyborg’ en ‘dynamische apparaten’;
• een uitleg van Clarks argument dat het brein van nature goed is in het
gebruiken van de omgeving;
• een uitleg met tekstfragmenten 7 en 8 van Clarks argument dat nieuwe
technieken makkelijk zijn te incorporeren.
Een uitleg van Clarks ontkenning van een wezenlijke verandering van de mens
door wetenschap en techniek met zijn opvatting dat mensen natural born cyborgs
zijn:
Het wezen van de mens verandert helemaal niet door de omgang met techniek en
wetenschap. Wij zijn van nature een technologisch wezen.
De relatie tussen de mens en techniek is zo nauw verbonden dat het moeilijk is om
de menselijke cognitie en identiteit te begrijpen zonder rekening te houden met de
invloed van technologie.
Om deze stelling te onderbouwen ontkent Clark een wezenlijke verandering van de
mens door wetenschap en techniek.
In plaats daarvan beschouwt hij mensen als natural-born cyborgs.
Wij maken namelijk gebruik van de technologie om onszelf vorm te geven en
opnieuw uit te vinden. Door delen van ons typisch menselijk handelen over te
dragen aan de technologie.
