Samenvatting: paragraaf 10.15.1 - Diabetes Mellitus
Boek: interne geneeskunde
Bladzijden: blz. 422 t/m 438
Een te geringe functie van de eilandjes van Langerhans leidt tot diabetes mellitus of
wel suikerziekte.
De pancreas bestaat hoofdzakelijk uit exocriene klierweefsel, dat
spijsverteringssappen aan het darmkanaal afgeeft.
De eilandjes van Langerhans maken 1% van het totale klierweefsel uit. Dit zijn
groepjes endocrienen cellen.
Een ‘eilandje’ bestaat uit meerdere typen endocriene cellen, waarvan de a-cellen
(alfacellen) en de b-cellen (bètacellen) de belangrijkste zijn.
Ongeveer 70-75% wordt ingenomen door b-cellen’ 20% van de cellen zijn a-cellen.
De b-cellen maken insuline
De a-cellen maken glucagon
Insuline
Wordt aangemaakt wanneer het glucosegehalte van het bloed boven een bepaalde waarde
komt. Een langdurige verhoogde bloedsuikerspiegel bedreigt de homeostase.
Insuline bevordert in de lever en de spieren de omzetting van glucose in glycogeen, de
opslagvorm van glucose.
Glucagon
Als het glucosegehalte van het bloed te laag dreigt te worden, gaan de eilandjes van
langerhans glucagon produceren. Glucagon laat het glucosegehalte van het bloed stijgen
door de omzetting van glycogeen in glucose te stimuleren.
Glucoseconcentratie in het bloed schommelt tussen bepaalde grenzen, namelijk tussen de
60 en de 160 milligram per 100 milliliter bloed.
De oorzaak is een stofwisseling ten gevolge van een absoluut of relatief te kort aan insuline.
In vele gevallen is tevens een toegenomen perifere weerstand tegen de insulinewerking
aanwezig, en bestaan stoornissen in de vet- en eiwitstofwisseling.
Erfelijkheid: vooral type 2 is in hoge mate erfelijk. Ook bij type 1 kan erfelijkheid van
belang zijn, maar toch minder vaak dan men oorspronkelijk dacht.
Auto-immuniteit: daarbij is sprake van vorming van antilichamen tegen de insuline
producerende bètacellen. Een oorzaak van diabetes kan lang latent (zonder
symptomen) blijven en wordt dan ook wel aangeduid met LADA (latente auto-
immunological diabetes in adults).
Beschadiging van het pancreas: acute of chronische ziekteprocessen van de
alvleesklier kunnen dit veroorzaken. Bekend zijn in dit verband virale kinderziekten
zoals de bof, of een infectie met het coxsackie-B-virus. Ook andere oorzaken van
acute of chronische pancreatitis kunnen tot diabeten leiden.
Leeftijd: bij ouderen komt suikerziekte vaker voor. Dit wordt in verband gebracht met
de veroudering van de alvleesklier, waardoor de functie ervan gaat afnemen. Verder
heeft men vastgesteld dat de perifere gevoeligheid voor insuline verminderd met het
stijgen van de leeftijd.
Boek: interne geneeskunde
Bladzijden: blz. 422 t/m 438
Een te geringe functie van de eilandjes van Langerhans leidt tot diabetes mellitus of
wel suikerziekte.
De pancreas bestaat hoofdzakelijk uit exocriene klierweefsel, dat
spijsverteringssappen aan het darmkanaal afgeeft.
De eilandjes van Langerhans maken 1% van het totale klierweefsel uit. Dit zijn
groepjes endocrienen cellen.
Een ‘eilandje’ bestaat uit meerdere typen endocriene cellen, waarvan de a-cellen
(alfacellen) en de b-cellen (bètacellen) de belangrijkste zijn.
Ongeveer 70-75% wordt ingenomen door b-cellen’ 20% van de cellen zijn a-cellen.
De b-cellen maken insuline
De a-cellen maken glucagon
Insuline
Wordt aangemaakt wanneer het glucosegehalte van het bloed boven een bepaalde waarde
komt. Een langdurige verhoogde bloedsuikerspiegel bedreigt de homeostase.
Insuline bevordert in de lever en de spieren de omzetting van glucose in glycogeen, de
opslagvorm van glucose.
Glucagon
Als het glucosegehalte van het bloed te laag dreigt te worden, gaan de eilandjes van
langerhans glucagon produceren. Glucagon laat het glucosegehalte van het bloed stijgen
door de omzetting van glycogeen in glucose te stimuleren.
Glucoseconcentratie in het bloed schommelt tussen bepaalde grenzen, namelijk tussen de
60 en de 160 milligram per 100 milliliter bloed.
De oorzaak is een stofwisseling ten gevolge van een absoluut of relatief te kort aan insuline.
In vele gevallen is tevens een toegenomen perifere weerstand tegen de insulinewerking
aanwezig, en bestaan stoornissen in de vet- en eiwitstofwisseling.
Erfelijkheid: vooral type 2 is in hoge mate erfelijk. Ook bij type 1 kan erfelijkheid van
belang zijn, maar toch minder vaak dan men oorspronkelijk dacht.
Auto-immuniteit: daarbij is sprake van vorming van antilichamen tegen de insuline
producerende bètacellen. Een oorzaak van diabetes kan lang latent (zonder
symptomen) blijven en wordt dan ook wel aangeduid met LADA (latente auto-
immunological diabetes in adults).
Beschadiging van het pancreas: acute of chronische ziekteprocessen van de
alvleesklier kunnen dit veroorzaken. Bekend zijn in dit verband virale kinderziekten
zoals de bof, of een infectie met het coxsackie-B-virus. Ook andere oorzaken van
acute of chronische pancreatitis kunnen tot diabeten leiden.
Leeftijd: bij ouderen komt suikerziekte vaker voor. Dit wordt in verband gebracht met
de veroudering van de alvleesklier, waardoor de functie ervan gaat afnemen. Verder
heeft men vastgesteld dat de perifere gevoeligheid voor insuline verminderd met het
stijgen van de leeftijd.
