LARYNX
Stem is een product van:
- Centrale en perifere
zenuwstelsel
- Houding/spanning
van het lichaam
- Adem
- Stemplooi trilling
- Resonantie
- Articulatie
- Prosodie (ritme,
klemtoon en
intonatie)
Samenwerking logopedist en KNO:
- Logopedist: stem opvoeden
- KNO-arts: stem genezen
Anatomie en fysiologie larynx:
1. Skelet en AES
- Hyoid
- Aryepiglottische sfincter (AES)
- Cartilagi – thyroid, cricoid en arythenoid
2. Ware stemplooien (TVF)
- Histologie
- Body cover
- Bevochtigen – sinus van Morgagni
3. Intrinsieke larynxspieren
4. Subglottische en supraglottische druk
5. Valse stemplooien (FVF)
,ALGEMEEN AFP BLOK 1
Snijvlakken:
- Anterior = voorzijde
- Posterior = achterzijde
- Sagittal = van voor naar achteren
Os hyoideum
Hoefijzervormig bot. Kortweg hyoid genoemd Het enige bot in het menselijk
lichaam welke niet een gewricht vormt met een ander bot of kraakbeen. Het
hyoid zweeft.
Boven: aanhechting tongspieren
Onder: aanhechting larynxspieren
, Ergo: het hyoid beweegt mee in de spraakproductie
Epiglottis en aryepiglottische sfincter (AES)
Epiglottis vormt voorwand van de ruimte boven de stemplooien, waarbij de
aryepiglottische plooien posterior van epiglottis
naar arytenoiden lopen.
De ‘toeter’ die zo gevormd wordt de epilarynx
genoemd (Titze, 2001). Epilarynx speelt rol in
draagkracht van de stem en resonans (twang!).
Kan onafhankelijk van andere structuren in de
larynx functioneren.
Primaire functie = sluiten tijdens het slikken.
De epiglottis (strotklepje) is dun, breed en plat kraakbeen, bedekt met slijmvlies.
Het bevindt zich aan de basis van de tong. De epiglottis controleert de toegang
tot de ruimte tussen de stemplooien, de zogenaamde ‘rima glottidis’ (in de
volksmond de glottis). Tijdens ademhalen en spreken/zingen is de epiglottis naar
boven gericht. Als men slikt wordt door het optrekken en naar voren plaatsen van
de larynx in een passieve beweging naar beneden gevouwen, zodat voedsel niet
in de luchtpijp terecht kan komen. Daarnaast speelt de epiglottis een rol in
resonansvorming (in spraak en zang).
, De cartilages arythenoidea (bekerkraakbeentjes), kortweg arythenoiden
genoemd, zijn twee piramide-achtige beentjes. Op de gewrichtsvlakken van het
cricoid kunnen ze achterwaartse, zijwaartse en draaiende schuifbewegingen
maken. Aan de voorste punt van beide arythenoiden is een stemplooiligament
(conus elasticus) bevestigd.
Functie larynx: