Scheikunde Samenvatting Hoofdstuk 7 Duurzaamheid
Paragraaf 5 Evenwichten
Evenwichtsreacties
Evenwichtsreacties: reacties die leiden tot een chemisch evenwicht.
Chemisch evenwicht: een evenwicht waarbij twee tegenovergesteld lopende
reacties tegelijkertijd plaatsvinden met dezelfde snelheid. Dit is alleen mogelijk als
beide omstandigheden niet al te verschillend zijn. Bij een chemisch evenwicht
blijven de concentraties van de beginstoffen en de eindstoffen constant.
Insteltijd: de tijd tussen het begin van de reactie en het intreden van de
evenwichtstoestand.
Homogeen evenwicht: een evenwicht waarbij alle fasen hetzelfde zijn.
Heterogeen evenwicht: een evenwicht met verschillende fasen. Hierbij is altijd een
grensvlak aanwezig.
De evenwichtsvoorwaarde
Je kunt bij een homogeen en een heterogeen evenwicht een evenwichtsvoorwaarde
opstellen. Dit doe je door een concentratiebreuk op te stellen en daar een
evenwichtsconstante K aan toe te voegen. K is alleen afhankelijk van temperatuur,
dus K is een constante. Alleen gassen of (aq) mogen voorkomen in een
concentratiebreuk, dus geen vaste stoffen of vloeistoffen.
Er zijn 2 soorten heterogene evenwichten:
- Verdelingsevenwicht: als een stof zich oplost over 2 oplosmiddelen (jood,
water wasbenzine). Hier heet de evenwichtsconstante de
verdelingsconstante Kv. Dit is geen chemisch evenwicht, omdat er geen
reactie verloopt, maar een dynamisch evenwicht.
- Oplosevenwicht: een evenwicht waarbij een slecht oplosbare stof wordt
opgelost. Er ontstaat dan een evenwicht tussen de opgeloste ionen en de
vaste stof op de bodem. De evenwichtsconstante heet dan K s.
Paragraaf 7.6 Verschuiving van een chemisch evenwicht
Invloed van de concentratieverandering
De samenstelling van een mengsel van reagerende stoffen in evenwicht verandert
als de concentratie van 1 van deze stoffen wordt veranderd. Door toevoegen van
bijvoorbeeld een van de beginstoffen verschuift het evenwicht naar de kant van de
reactieproducten.
Invloed van volumeverandering
Bij volumeverkleining verschuift het evenwicht naar de kant met de minste deeltjes
en bij volumevergroting verschuift het evenwicht naar de kant met de meeste
deeltjes.
Invloed van een katalysator
Een katalysator heeft geen invloed op het evenwicht, maar verkort wel de insteltijd.
Een katalysator laat een reactie namelijk sneller verlopen.
Invloed van temperatuur
Paragraaf 5 Evenwichten
Evenwichtsreacties
Evenwichtsreacties: reacties die leiden tot een chemisch evenwicht.
Chemisch evenwicht: een evenwicht waarbij twee tegenovergesteld lopende
reacties tegelijkertijd plaatsvinden met dezelfde snelheid. Dit is alleen mogelijk als
beide omstandigheden niet al te verschillend zijn. Bij een chemisch evenwicht
blijven de concentraties van de beginstoffen en de eindstoffen constant.
Insteltijd: de tijd tussen het begin van de reactie en het intreden van de
evenwichtstoestand.
Homogeen evenwicht: een evenwicht waarbij alle fasen hetzelfde zijn.
Heterogeen evenwicht: een evenwicht met verschillende fasen. Hierbij is altijd een
grensvlak aanwezig.
De evenwichtsvoorwaarde
Je kunt bij een homogeen en een heterogeen evenwicht een evenwichtsvoorwaarde
opstellen. Dit doe je door een concentratiebreuk op te stellen en daar een
evenwichtsconstante K aan toe te voegen. K is alleen afhankelijk van temperatuur,
dus K is een constante. Alleen gassen of (aq) mogen voorkomen in een
concentratiebreuk, dus geen vaste stoffen of vloeistoffen.
Er zijn 2 soorten heterogene evenwichten:
- Verdelingsevenwicht: als een stof zich oplost over 2 oplosmiddelen (jood,
water wasbenzine). Hier heet de evenwichtsconstante de
verdelingsconstante Kv. Dit is geen chemisch evenwicht, omdat er geen
reactie verloopt, maar een dynamisch evenwicht.
- Oplosevenwicht: een evenwicht waarbij een slecht oplosbare stof wordt
opgelost. Er ontstaat dan een evenwicht tussen de opgeloste ionen en de
vaste stof op de bodem. De evenwichtsconstante heet dan K s.
Paragraaf 7.6 Verschuiving van een chemisch evenwicht
Invloed van de concentratieverandering
De samenstelling van een mengsel van reagerende stoffen in evenwicht verandert
als de concentratie van 1 van deze stoffen wordt veranderd. Door toevoegen van
bijvoorbeeld een van de beginstoffen verschuift het evenwicht naar de kant van de
reactieproducten.
Invloed van volumeverandering
Bij volumeverkleining verschuift het evenwicht naar de kant met de minste deeltjes
en bij volumevergroting verschuift het evenwicht naar de kant met de meeste
deeltjes.
Invloed van een katalysator
Een katalysator heeft geen invloed op het evenwicht, maar verkort wel de insteltijd.
Een katalysator laat een reactie namelijk sneller verlopen.
Invloed van temperatuur