Maatschappijwetenschappen eindexamen HAVO samenvatting alle stof

MAW

DOMEIN A: VAARDIGHEDEN

-Informatievaardigheden

- Wat is het verschil tussen een objectieve en een subjectieve informatiebron?:
 Objectief: de verstrekte informatie is gebaseerd op wetenschappelijke bevindingen en feiten
 Subjectief: gebaseerd op gevoelens, vooroordelen en meningen

- Hoe kun je de bruikbaarheid van een bron beoordelen?:
 Mate van objectiviteit
 Mate van betrouwbaarheid
 Mate van representativiteit

- Hoe wordt de objectiviteit van een bron bepaald?:
 Wat is het doel van het geschrevene?
 Hoe zijn woorden en illustraties/afbeeldingen gekozen?
 Wat is de bredere context van het geschrevene?

- Wanneer is een bron betrouwbaar?:
 Indien er maximale zekerheid bestaat dat de geleverde informatie correct is. Een
betrouwbare bron is controleerbaar en de informatie in de bron kan door andere bronnen
worden bevestigd.

- Wanneer is een bron representatief?:
 Indien de verstrekte informatie gebaseerd is op een zo volledig mogelijke weerspiegeling van
het betreffende fenomeen of de groep waar het om gaat. Een niet - representatieve
informatiebron richt zich enkel op unieke en specifieke gevallen.

-Onderzoeksvaardigheden

- Waarop worden onderzoeksresultaten beoordeld?:
 Betrouwbaarheid: de mate waarin een meting onafhankelijk van toeval en vrij van
willekeurige meetfouten is
 Validiteit: de mate waarin een test meet wat deze zou moeten meten
 Representativiteit: : de mate waarin een steekproef de beoogde populatie weerspiegelt

- Welke meetinstrumenten zijn er om onderzoeksgegevens te verzamelen?:
 Enquête - kan zowel kwantitatief als kwalitatief, vragen moeten eenduidig zijn en de
volgorde is belangrijk.
 Interview - het verkrijgen van dieperliggende informatie
 Observatie - bestuderen hoe mensen zich gedragen
 Experiment - het gedrag van een proefpersoon wordt in een gecontroleerde omgeving
gemeten.

- Hoe kan de representativiteit van een steekproef worden vastgesteld?:
 Door te kijken in welke mate de opbouw van de steekproef overeenkomt met de opbouw van
de populatie waarover men een uitspraak wil doen.
- Wat is een hypothese en hoe kan deze geformuleerd worden?:

,  Een toetsbare uitspraak/stelling veronderstelling over de werkelijkheid. Hoeft niet te kloppen,
leidt tot onderzoeksvraag
 ‘als x – dan y’,‘hoe meer/minder x… des te meer/minder y…’, ‘hoe groter/kleiner’,
‘indien/dan’, ‘naarmate/dan’.

- Wat is een variabele?:
 Kenmerk van een object, actor of samenleving dat kan variëren. Er is dan vaak een verband.
 Bijvoorbeeld: hoogte van het cijfer en het aantal uur leren.

- Wat is het verschil tussen een onafhankelijke en een afhankelijke variabele?:
 Onafhankelijk: de variabele waarvan je denkt dat deze de oorzaak is.
 Afhankelijk: de variabele waarvan je denkt dat deze het gevolg is

- Wat is het verschil tussen correlatie en causaliteit?:
 Correlatie: 2 variabelen, oftewel de verschijnselen waarnaar deze variabelen verwijzen,
vertonen een samenhang. Deze samenhang kan positief of negatief zijn: bij een positieve
correlatie wordt de ene variabele groter als de andere groter wordt of juist kleiner als de
andere ook kleiner wordt. Bij een negatieve correlatie wordt de ene variabele groter als de
ander juist kleiner wordt en andersom.
 Causaliteit: een verband is oorzakelijk: de onafhankelijke variabele oftewel het verschijnsel
waarnaar deze variabele verwijst is de oorzaak voor de afhankelijke variabele.

- Wat is operationaliseren?:
 Operationaliseren is de manier waarop de centrale verschijnselen in het onderzoek worden
gemeten.
 Je kiest daarbij een manier van concreet meten die past bij een abstracte variabele

- Hoe maak je een variabele meetbaar?:
 Met een indicator
 De indicator van de variabele ‘opleidingsniveau’ kan bijvoorbeeld ‘hoogst genoten opleiding’
zijn.




DOMEIN B: VORMING

, Hoofdconcept Kernconcepten
Vorming Socialisatie
Acculturatie
Identiteit
Cultuur
Politieke socialisatie
Ideologie


-Vorming

- Wat is vorming?: (HOOFDCONCEPT)
 Het hoofdconcept vorming verwijst naar het proces van verwerving van een bepaalde
identiteit

-Socialisatie en acculturatie

- Wat is socialisatie?: (KERNCONCEPT)
 Het proces van overdracht en verwerving van de cultuur van de groep(en) en de samenleving
waar mensen toe behoren. Het proces bestaat uit opvoeding, opleiding en andere vormen
van omgang met anderen

- Wat zijn de functies van socialisatie?:
1. Continuering (voortzetting) cultuur
2. Verandering van cultuur
3. Identificatie met de eigen groep en cultuur
4. Identiteitsontwikkeling
5. Reguleren van gedrag

- Wat is acculturatie?: (KERNCONCEPT)
 Het aanleren en verwerven van een andere cultuur of elementen daaruit, dan die waarin
iemand is opgegroeid

- Wat is enculturatie?:
 Iemand leert de cultuur aan waarin hij geboren wordt



-Socialisatoren

1. Wat zijn socialisatoren?:
 Ouders/vrienden/familie/werk etc. die helpen de cultuur van een groep of samenleving over
te brengen aan nieuwkomers
2. Wat is het verschil tussen Nature en Nurture?:
 Nature = aangeboren eigenschappen
 Nurture = aangeleerde eigenschappen (opvoeding)

3. Welke mediahypotheses zijn er over de invloed van de media op mensen?:
1. Cultivatiehypothese: het beeld van de werkelijkheid wordt beïnvloedt als mensen veel over
een onderwerp kijken of lezen.