Pathologie thema 4:
Week 1:
Cox- en gonartrose:
Benoem de risicofactoren voor het ontstaan van coxartrose en gonartrose:
Systematische factoren:
- Leeftijd
- Ras
- Genetische aanleg
- Overgewicht
- Gegeneraliseerde artrose
Biomechanische factoren:
- Intrinsiek:
o trauma in het verleden
o Gewrichtsaandoeningen
o Congenitaal: heupdysplasie, ziekte van perthes en femorale epifysiole
o Operatie
o Spierzwakte
o Laxiteit
- Extrinsiek:
o Overgewicht
o Zwaar beroep: veel tillen en door de knieën zakken
o Sporten
o Zitten in hurkhouding
Samenvatting bron verhaar:
Bij artrose is er sprake van degeneratie van gewrichtskraakbeen met daarnaast veranderingen in het
subchondrale bot (osteofytvorming, veelal bij de kom om een grote oppervlak te creëren om de druk
te veranderen) en een ontstekingsreactie van het synoviale membraan. Kenmerken zijn:
- Gewrichtspijn na belasting
- Stijfheid
- Bewegingsbeperking
Primaire artrose: zonder aan te wijzen oorzaak
Secundaire artrose: met duidelijke oorzaak.
Beschrijf de symptomen van artrose:
- Gewrichtsstijfheid met name startstijfheid of ochtendstijfheid
- Pijn: mogelijk door interossale drukverhoging door veneuze stuwing, subchondrale
microfracturen, prikkeling van periostale vrije zenuwuiteinden, synovitis en rek van het
gewrichtskapsel
- Hydrops
- Inflammatoire afwijkingen: het synoviale membraan kan geprikkeld raken, doordat er stukjes
kraakbeen terecht kunnen komen in het synovia en membrana synovialis.
Artrose is een ose beeld wat kan leiden tot een itis beeld van het kapsel, wat kan leiden tot een itis
beeld van het gewricht.
,In 1/3 van de gevallen is er een discrepantie tussen het radiologisch beeld bij artrose en de klinische
symptomatologie wat wordt hiermee bedoeld?
- Soms zijn er afwijkingen te zien op het radiologisch beeld en geen klachten en soms zijn er
klachten maar geen radiologische afwijkingen.
- Er kan geen verband gelegd worden tussen klachten en radiologische afwijkingen
KNGF richtlijn artrose knie/ heup:
Geef een uitgebreide beschrijving van het klinische beeld bij cox- en gonartrose:
Coxartrose:
- Leeftijd 45 jaar of ouder
- Langer dan 3 maanden pijnklachten bij belasting
- Bij zitten geen verergering van de pijn
- Pijn in de lies of het dijbeen en soms in de bil of lage rug
- Verminderde endorotatie, exorotatie, extensie en flexie
- Benig eindgevoel
- Krachtverlies heupabductoren
- Startpijn en/of stijdheid bij bewegen
- Pijn palpatie lig. inguinale
Gonartrose:
- Leeftijd 45 jaar of ouder
- Pijnklachten langer dan 3 maanden en ochtendstijfheid korter dan 30 minuten
- Pijnklachten bij belasten
- Crepitaties bij het bewegingsonderzoek
- Gevoeligheid van benige structuren
- Benige zwelling
- Geen warmte bij palpatie (dat duidt op ontsteking)
- Krachtverlies van de knie extensoren
- Startpijn/ stijfheid bij bewegen
Geef een uitgebreide beschrijving van het beloop bij artrose:
Functies en anatomische eigenschappen:
- Veel pijn
- Verminderde kracht m. quadriceps
- Grote radiologische afwijking bij initiële prestatie
Activiteit en participatie:
- Veel beperking in dagelijkse activiteiten, afname ADL
Persoonlijke en omgevingsfactoren:
- Hoge leeftijd (meer heup)
- Vrouwelijk geslacht (meer heup)
- Genetische aanleg
- Overgewicht (meer knie)
- Slechtere algehele gezondheid en minder vitaliteit
- Musculoskeletale comorbiditeit: aandoeningen van andere gewrichten dan het aangedane
gewricht.
- Overige comorbiditeit: hart- of longaandoeningen, diabetes, virus- of gehoorproblemen
- Psychosociaal functioneren: depressie/ angst
, Classificatie Kellgren- lawrence scale:
Aanvullende informatie PPT:
Artrose volgens KNGF:
Artrose is de meest voorkomende aandoening van het houding- en bewegingsapparaat. Kenmerkend
is een langzaam en wisselend progressief verlies van gewrichtskraakbeen, Naast kraakbeenverlies
kunnen ook veranderingen plaatsvinden van zowel het subchondrale bot en kan woekering optreden
van het bot aan de gewrichtsranden. Periodiek kan de synoviale membraan geprikkeld zijn, wat leidt
tot gewrichtsontsteking.
Subchondrale sclerose: verharding van het bot
Subchondraal bot: onder het kraakbeen gelegen bot
Osteofyten: woekering van het bot, extra botstukjes aan de randen van het bot
Het synoviale membraan kan geprikkeld raken, doordat er stukjes kraakbeen terecht kunnen komen
in het synovia en membrana synovialis
Synovitis: ontsteking van het synovia
Capsulitis: ontsteking van het membraan van het kapsel
Artritis: gewrichtsontsteking
Pathofysiologie:
Mechanische prikkels:
- Overbelasting:
o Contactoppervlakten veranderen weinig synovia slechte voeding daling
proteoglycanen hoge compressie afsterven chondrocyten
- Onderbelasting:
o Verlies matrix
boterosie afbraak subchondraal bot
Afname dikte en veerkracht kraakbeen
Blootliggen collageenweefsel lekkage grondsubstantie
Week 1:
Cox- en gonartrose:
Benoem de risicofactoren voor het ontstaan van coxartrose en gonartrose:
Systematische factoren:
- Leeftijd
- Ras
- Genetische aanleg
- Overgewicht
- Gegeneraliseerde artrose
Biomechanische factoren:
- Intrinsiek:
o trauma in het verleden
o Gewrichtsaandoeningen
o Congenitaal: heupdysplasie, ziekte van perthes en femorale epifysiole
o Operatie
o Spierzwakte
o Laxiteit
- Extrinsiek:
o Overgewicht
o Zwaar beroep: veel tillen en door de knieën zakken
o Sporten
o Zitten in hurkhouding
Samenvatting bron verhaar:
Bij artrose is er sprake van degeneratie van gewrichtskraakbeen met daarnaast veranderingen in het
subchondrale bot (osteofytvorming, veelal bij de kom om een grote oppervlak te creëren om de druk
te veranderen) en een ontstekingsreactie van het synoviale membraan. Kenmerken zijn:
- Gewrichtspijn na belasting
- Stijfheid
- Bewegingsbeperking
Primaire artrose: zonder aan te wijzen oorzaak
Secundaire artrose: met duidelijke oorzaak.
Beschrijf de symptomen van artrose:
- Gewrichtsstijfheid met name startstijfheid of ochtendstijfheid
- Pijn: mogelijk door interossale drukverhoging door veneuze stuwing, subchondrale
microfracturen, prikkeling van periostale vrije zenuwuiteinden, synovitis en rek van het
gewrichtskapsel
- Hydrops
- Inflammatoire afwijkingen: het synoviale membraan kan geprikkeld raken, doordat er stukjes
kraakbeen terecht kunnen komen in het synovia en membrana synovialis.
Artrose is een ose beeld wat kan leiden tot een itis beeld van het kapsel, wat kan leiden tot een itis
beeld van het gewricht.
,In 1/3 van de gevallen is er een discrepantie tussen het radiologisch beeld bij artrose en de klinische
symptomatologie wat wordt hiermee bedoeld?
- Soms zijn er afwijkingen te zien op het radiologisch beeld en geen klachten en soms zijn er
klachten maar geen radiologische afwijkingen.
- Er kan geen verband gelegd worden tussen klachten en radiologische afwijkingen
KNGF richtlijn artrose knie/ heup:
Geef een uitgebreide beschrijving van het klinische beeld bij cox- en gonartrose:
Coxartrose:
- Leeftijd 45 jaar of ouder
- Langer dan 3 maanden pijnklachten bij belasting
- Bij zitten geen verergering van de pijn
- Pijn in de lies of het dijbeen en soms in de bil of lage rug
- Verminderde endorotatie, exorotatie, extensie en flexie
- Benig eindgevoel
- Krachtverlies heupabductoren
- Startpijn en/of stijdheid bij bewegen
- Pijn palpatie lig. inguinale
Gonartrose:
- Leeftijd 45 jaar of ouder
- Pijnklachten langer dan 3 maanden en ochtendstijfheid korter dan 30 minuten
- Pijnklachten bij belasten
- Crepitaties bij het bewegingsonderzoek
- Gevoeligheid van benige structuren
- Benige zwelling
- Geen warmte bij palpatie (dat duidt op ontsteking)
- Krachtverlies van de knie extensoren
- Startpijn/ stijfheid bij bewegen
Geef een uitgebreide beschrijving van het beloop bij artrose:
Functies en anatomische eigenschappen:
- Veel pijn
- Verminderde kracht m. quadriceps
- Grote radiologische afwijking bij initiële prestatie
Activiteit en participatie:
- Veel beperking in dagelijkse activiteiten, afname ADL
Persoonlijke en omgevingsfactoren:
- Hoge leeftijd (meer heup)
- Vrouwelijk geslacht (meer heup)
- Genetische aanleg
- Overgewicht (meer knie)
- Slechtere algehele gezondheid en minder vitaliteit
- Musculoskeletale comorbiditeit: aandoeningen van andere gewrichten dan het aangedane
gewricht.
- Overige comorbiditeit: hart- of longaandoeningen, diabetes, virus- of gehoorproblemen
- Psychosociaal functioneren: depressie/ angst
, Classificatie Kellgren- lawrence scale:
Aanvullende informatie PPT:
Artrose volgens KNGF:
Artrose is de meest voorkomende aandoening van het houding- en bewegingsapparaat. Kenmerkend
is een langzaam en wisselend progressief verlies van gewrichtskraakbeen, Naast kraakbeenverlies
kunnen ook veranderingen plaatsvinden van zowel het subchondrale bot en kan woekering optreden
van het bot aan de gewrichtsranden. Periodiek kan de synoviale membraan geprikkeld zijn, wat leidt
tot gewrichtsontsteking.
Subchondrale sclerose: verharding van het bot
Subchondraal bot: onder het kraakbeen gelegen bot
Osteofyten: woekering van het bot, extra botstukjes aan de randen van het bot
Het synoviale membraan kan geprikkeld raken, doordat er stukjes kraakbeen terecht kunnen komen
in het synovia en membrana synovialis
Synovitis: ontsteking van het synovia
Capsulitis: ontsteking van het membraan van het kapsel
Artritis: gewrichtsontsteking
Pathofysiologie:
Mechanische prikkels:
- Overbelasting:
o Contactoppervlakten veranderen weinig synovia slechte voeding daling
proteoglycanen hoge compressie afsterven chondrocyten
- Onderbelasting:
o Verlies matrix
boterosie afbraak subchondraal bot
Afname dikte en veerkracht kraakbeen
Blootliggen collageenweefsel lekkage grondsubstantie
