Begrippen/ samenvatting Antropologie

fHet essentialisme is een filosofische theorie, die stelt dat iedere entiteit (een wezenlijkheid, iets wat
echt bestaat) wordt gedefinieerd door een aantal noodzakelijke
eigenschappen. Iedere bestaande entiteit bezit een essentie, die het gedrag, uiterlijk en verloop van
het object bepaalt.

Het constructivisme is een groep van kennistheorieën die de nadruk legt op het feit dat kennis tot
stand komt door een actieve constructie, eerder dan een passieve representatie van
de werkelijkheid. Waaruit juist deze actieve daad van constructie bestaat, en welke dingen juist
geconstrueerd worden, is object van onenigheid. Zo kan het verwijzen naar een individueel psychisch
proces waarin de menselijke hersenen de werkelijkheid op een getransformeerde manier weergeven,
een transcendentaal proces van het subject die de wereld vormgeeft via een reeks categorieën, een
sociaal proces waarin de maatschappij de ervaring van de wereld vormgeeft, of een materieel proces
waarin wetenschappelijke instrumenten de wereld transformeren en nieuwe fenomenen creëren.

Het sociaal constructivisme stelt dat dingen geen eigen essenties hebben, maar sociale constructies
zijn.

Vertoog of discours is het spreken van een bepaalde groep op een bepaald niveau
(politiek, wetenschap, literatuur, 'alledaags') waarmee de betreffende groep
de werkelijkheid structureert en daarmee impliciet vastlegt wat zij
voor moraliteit en waarheid houdt. De mens wordt na zijn geboorte ingevoerd in de taal en wordt
daarmee ingevoerd in een epistemologisch construct dat mede bepaalt wie zij is (subject) en hoe zij
is. Het begrip discours verwijst naar zo'n construct van samenhangende begrippen waarbinnen een
individu subject is en de wereld betekenis heeft. Discours beschrijft niet alleen een vooraf
bepaalde realiteit, maar de realiteit kan alleen door discours gekend worden. Discours kan op deze
manier gezien worden als iets dat een bepaalde afbeelding van de wereld schept.

Het structure-agency-debat is de methodologische discussie of sociale structuur centraal moet
worden gesteld in de sociale wetenschappen, of het menselijk handelen.
Voor de aanhangers van structuur geldt dat vooral socialisatie bepalend is voor gedrag, terwijl de
aanhangers van agency – het potentieel tot handelen – stellen dat elk individu
over autonomie en vrije wil beschikt die bepalend is voor het gedrag. Dat beide van belang zijn,
wordt vrij algemeen aanvaard, alleen zien aanhangers de eigen benadering als vruchtbaarder om
tot verklaringen te komen. Buiten de meest extreme standpunten wordt de wisselwerking tussen
beide mechanismes benadrukt.

Structure = regels
Agency = vrijheid

, Taal als machtsstructuur
 Taal is macht
 Met taalgebruik geven wij krachtige signalen af
 Taal gebruiken is handelen: taaldaden
 De taal die we horen en die we zelf spreken vormt ons denken en de wijze waarop we tegen
de wereld aankijken

Taal met betrekking tot:
 Gender en seksualiteit
 Etniciteit en levensbeschouwing
 Sociale ongelijkheid
 Professionele identiteit

Vertoog (discours)
 Een vertoog is het geheel aan redenaties waarmee een onderwerp in een bepaald
perspectief wordt gezet. Het vertoog wordt gevormd door de geschreven of gesproken
teksten rond een onderwerp.
 In een vertoog schuilt veel macht: bijvoorbeeld over wat normaal en abnormaal genoemd
wordt.
 Het gaat over de macht om te bepalen wat kennis is, hoe de werkelijkheid in elkaar zit, welke
termen gebruikt worden om die werkelijkheid te beschrijven.
 Die beschrijving is niet neutraal of objectief: taal geeft vorm aan hoe je de werkelijkheid
ervaart.

Belang van dit vak voor sociaal werk
 Perspectieven op diversiteit
 Perspectieven op mensenrechten
 Perspectieven op sociale ongelijkheden

 Aandacht voor structuren die ten grondslag liggen aan sociale ongelijkheden

 Aandacht voor hoe sociaal werk zich hiertoe verhoudt




Geluid wordt via je hersenen gemaakt in je oor.