KVS D1 samenvatting voor een 8 op het KVS tentamen

SAMENVATTING D1 – Hoofdpijn en angst



HC Hoofdpijn 1

3% van alle huisartsenconsulten gaat over hoofdpijn, 20% van de neuroloog consulten. Dus
veelvoorkomend.

De hersenen hebben geen nociceptoren, dus kunnen zelf geen pijn doen! Wat doet er wel pijn:

 Intracranieel bloedvaten en hersenvliezen
 Extracranieel bloedvaten, sinussen, tanden, oogkassen, ogren en gewrichtjes

Je hebt primaire en secundaire hoofdpijnen. Primair=onbekende oorzaak, secundair=bekende
onderliggende oorzaak.

Je hebt verder nog craniale neuropathieën of neuralgieën.

Primair:

 Migraine
 Spierspanningshoofdpijn
 Trigeminale autonome cephalalgieën (o.a. clusterhoofdpijn en hemicrania)

Secundair:

 Traumatisch
 Vasculair (hersenbloeding)
 Niet-vasculair, b.v. tumor
 Intoxicatie of onttrekking
 Infectie
 Metabool
 KNO, dentogeen, oogheelkundig

Craniale neuropathieën/neuralgieën

 Geassocieerd met een specifieke zenuw
o Trigeminus
o Glossopharyngeus
o Occipitalis

Wanneer secundaire hoofdpijn? Bij red flags!

Red flags:

 Peracute hoofdpijn
 Voorafgaand trauma
 Progressieve hoofdpijn
 Nieuwe hoofdpijn > 50 jaar
 Koorts en/of meningeale prikkeling
 Voorgeschiedenis met maligniteit, immuunstoornis, stollingsstoornis

,  Ochtend braken
 Visusklachten (wazig zien, dubbel zien)
 Neurologische uitval
 Epileptische aanvallen
 Gedragsveranderingen
 Gedaald bewustzijn

Hoofdpijn anamnese:

1. Wijze van ontstaan (acuut, subacuut, progressief over langere tijd)
2. Beloop in tijd (aanvallen of continu)
3. Lokalisatie pijn
4. Aard pijn
5. Optreden bijkomende symptomen (koorts, algehele malaise, misselijkheid, braken, focale
uitvalsverschijnselen of lichtflitsen)

Tips voor anamnese:

 Aanvallen zo concreet mogelijk laten beschrijven
 Waar zit de pijn, wat voor een soort pijn? Bonzende pijn bij inspanning of een meer continue,
borende pijn?
 Lopen of liggen tijdens de klachten?
 Hoe lang duurt een aanval?
 Misselijkheid of braken bij aanval?
 Voorafgaand of tijdens aanval andere verschijnselen, zoals bewegende sterretjes of
streepjes, vlekken in het gezichtsveld, een doof gevoel rond een mondhoek en in een hand
(aura bij migraine)?
 Tranend oog of anders oog (bij trigeminale autonome cefalalgieën?

Bij een klassieke anamnese zonder alarmsymptomen en een normaal neurologisch onderzoek geen
indicatie voor een scan van de hersenen!

Als een patient bij de eerste keer dat hij hoofdpijn heeft een arts consulteert, gaat het om een klacht
die voor hem of haar ongewoon is. Het zal dan in het algemeen om hevige hoofdpijn gaan die in
korte tijd is ontstaan. Vooral bij mensen boven de 50 jaar opletten! Symptomatische hoofdpijn wss
en geen hoofdpijnsyndroom!

Hoofdpijn die van de ene seconde op de andere of binnen een paar minuten ontstaat, kan op
potentieel levensbedreigende intracraniele aandoeningen wijzen:

 Subarachnoidale bloeding
 Cerebellair hematoom
 Hypertensieve encefalopathie
 Cerebrale sinustrombose
 Reversibel cerebral vasoconstrictiesyndroom

Continue hoofdpijn bij oude mensen: arteriitis temporalis

Recent ontstane hoofdpijn bij patienten met kanker of hiv infectie: intracerebrale of meningeale
metastasen, intracraniele infecties.

, *: Uitvalsverschijnselen zoals dubbelzien, hemiparese, ataxie, visusverlies, epileptische insulten,
gedaald bewustzijn



HC Hoofdpijn 2
Migraine
Migraine komt voor bij 10-15% van de mensen. Aanvalsgewijze halfzijdige hoofdpijn, bonzend van
karakter. Gepaard met misselijkheid en braken en overgevoeligheid voor licht en geluid. Noodzaak
tot rust. Duur 4-72 uur. Met of zonder aura (1:3) en verhouding mannen:vrouwen 1:3

In principe geen aanvullend onderzoek, alleen MRI bij nieuwe migraine >50 jaar.

Een aura is vaak visueel: flikkerscotoom in bovenste of onderste gezichtshelft. Duurt 5-60 min.