Verbintenissenrecht II arresten K3.

Verbintenissenrecht 2 arresten K3
Week 1

- HR 22 april 1994, ECLI:NL:HR:1994:ZC1347, NJ 1994, 624 (Taxusstruik)
- HR 8 januari 1982, ECLI:NL:HR:1982:AG4306, NJ 1982, 614 (Natronloog)
- HR 5 november 1965, ECLI:NL:HR:1965:AB7079, NJ 1966, 136 (Coca Cola-Duchateau)

 HR Taxusstruik
Onderwerpen Onrechtmatige daad, zorgvuldigheid
Artikelen N.v.t.

Feiten
Broen heeft een tuin die aan een kant aan een weiland van Hulsbosch grenst. Het weiland van Hulsbosch is
omheind met een afrastering van gaas. Broen heeft in zijn tuin een afvalhoop liggen die dicht in de buurt van de
afrastering van het weiland van Hulsbosch ligt. Op een dag komt een kennis van Broen, Verkoulen op bezoek.
Verkoulen gooit een taxusstruik op de afvalhoop. Twee paarden van Hulsbosch die in het weiland liepen te
grazen, kunnen met hun mond bij de taxusstruik die op de afvalhoop ligt en zij eten hiervan. Beide paarden
overlijden als gevolg van het eten van de taxus, taxus kan namelijk dodelijk zijn voor paarden indien zij ervan
eten. Broen en Verkoulen wisten beide niet dat Taxus gevaarlijk is voor paarden. Hulsbosch stelt dat het
overlijden aan onrechtmatig handelen van Broen te wijten is en spreekt hem aan tot betaling van
schadevergoeding.

Rechtsvraag
Zijn Broen en Verkoulen aansprakelijk voor de geleden schade van Hulsbosch omdat zij de maatschappelijke
zorgvuldigheidsbeginsel geschonden hebben en dienen zij deze schade te vergoeden?

Overweging
De rechtbank en het hof wezen de vordering af. De Hoge Raad overwoog dat er geen aansprakelijkheidsregel
kan worden aanvaard, indien het om planten en struiken gaat, waarvan de giftigheid niet van algemene
bekendheid is. Het gegeven dat taxus giftig is voor paarden is geen feit van algemene bekendheid, er kan
derhalve geen aansprakelijkheidsregel worden aanvaard. Verder overwoog de Hoge Raad dat de
maatschappelijk betamende zorgvuldigheid niet zo ver reikt dat degene die een plant of struik onder zich heeft,
waarvan hij de giftigheid niet kent of behoeft te kennen, verplicht is om deze plant of struik op zodanige wijze
onder zijn controle te houden dat deze geen gevaar kan opleveren, tenzij hij weet dat deze plant of struik
ongevaarlijk is. In casu kende beide mannen de giftigheid van taxus niet en zij behoefde dit ook niet te kennen. Zij
hebben dus niet de maatschappelijke zorgvuldigheid geschonden door de taxusstruik op de afvalhoop te gooien,
want zo ver strekt de maatschappelijke zorgvuldigheid niet. Broen en Verkoulen zijn dus niet aansprakelijk voor
de geleden schade van Hulsbosch.

Rechtsregel
Indien het om een plant of struik gaat, waar men de giftigheid niet van kent en niet van behoort te kennen, strekt
de maatschappelijke zorgvuldigheid niet zo ver dat deze persoon de plant of struik zodanig onder zich moet
houden dat de plant of struik geen gevaar oplevert.

 HR Natronloog (Dorphuis Kamerik- arrest)
Onderwerpen Aansprakelijkheid, zorgvuldigheidsnorm
Artikelen N.v.t.

Feiten
Een werkster vindt in de werkkast een plastic emmertje met ruim één liter van een haar onbekende vloeistof.
Zonder verder na te gaan wat de inhoud precies is maar wel met de gedachte dat de inhoud misschien niet
helemaal ongevaarlijk is, stopt zij het emmertje met inhoud bij het andere huisvuil in een plastic vuilniszak. De zak
zet ze vervolgens buiten bij de op te halen vuilnis neer. De man van de reinigingsdienst werken de zak in de
vuilnisauto. De kraakmechaniek van de auto scheurt de zak en het emmertje open. Uit de emmer spuit op één
van de vuilnismannen een vloeistof, die bij nader inzien de bijtende stof natronloog blijkt te zijn. Hierdoor raakt de
vuilnisophaler gewond. De vuilnisophaler houdt hier blijvend oogletsel aan over en stelt het Dorpshuis
aansprakelijk op grond van onrechtmatige daad.

Rechtsvraag
Is het Dorpshuis aansprakelijk voor de letselschade van de vuilnisophaler op grond van onrechtmatige daad?

, Overweging
De rechtbank wijst de vordering van de vuilnisophaler af. Het hof oordeelt dat de schoonmaakster niet had
kunnen voorzien dat de vuilnisophaler wegens een gebrek aan de laadbak van de vuilniswagen een straal
natronloog in zijn oog zou krijgen. Daarnaast mocht de schoonmaakster er volgens het hof van uitgaan dat de
wijze van klaarzetten van de zak huisvuil geen gevaar op zou leveren voor de vuilnisophalers. Het hof wijst de
vordering dus ook af. De Hoge Raad oordeelde dat het in strijd met de zorgvuldigheid die in het maatschappelijk
verkeer wordt vereist is, indien men voor afvoering door een vuilniswagen een dichtgebonden plastic vuilniszak
met daarin een emmertje met een onbekende vloeistof neerzet. Dit is slechts anders als men weet of gegronde
redenen heeft om aan te nemen dat het om een vloeistof gaat die bij aanraking met de mens geen gevaar
oplevert, ofwel als men voorzorgsmaatregelen neemt. Voorts oordeelt de Hoge Raad dat de norm voor de in de
gevallen als deze in acht te nemen zorgvuldigheid met haar aard meebrengt dat het er in beginsel niet toe doet of
de wijze waarop het letsel is veroorzaakt, voorzienbaar was voor de partij die de betreffende zorgvuldigheidsnorm
niet in acht heeft genomen. Verder stelt de Hoge Raad dat het niet om de waarschijnlijkheid van de concrete
schade gaat, maar om de waarschijnlijkheid van te verwachten ongelukken in het algemeen indien men een
vuilniszak met een onbekende vloeistof neerzet zonder verdere maatregelen te nemen. Zo hadden er
bijvoorbeeld ook kinderen of dieren in de vuilniszak kunnen gaan snuffelen. De Hoge Raad vernietigt het arrest
van het hof en wijst het terug.

Rechtsregel
De norm voor de in de gevallen als deze in acht te nemen zorgvuldigheid brengt met haar aard mee dat het er in
beginsel niet toe doet of de wijze waarop het letsel is veroorzaakt, voorzienbaar was voor de partij die de
betreffende zorgvuldigheidsnorm niet in acht heeft genomen.

HR Kelderluik (Coca Cola-Duchateau)
Onderwerpen Onrechtmatige daad, gevaarzetting
Artikelen N.v.t.

De feiten
Een medewerker van een frisdrankfabrikant heeft in de doorgang naar het toilet van een café een kelderluik
geopend om hier flessen in te kunnen leggen. Het geopende kelderluik valt in de omgeving van het café niet goed
op waardoor personen die naar het toilet lopen hier geen aandacht aan besteden. Deze gevaarlijke situatie heeft
direct een ongelukkige wending, doordat een man op weg naar het toilet in het kelderluik viel en daarbij ernstige
verwondingen opliep.

Rechtsvraag
Is er in casu sprake van onrechtmatige daad door de medewerker jegens de man?

Overweging
De rechtbank oordeelde dat het ongeval aan de man zelf te wijten was, hij namelijk beter moeten opletten toen hij
naar het toilet liep. Het hof oordeelde dat het aan de schuld van de medewerker te wijten was dat de man in het
kelderluik was gevallen. De medewerker had op een simpele wijze het gat kunnen barricaderen en daarmee het
ongeval kunnen voorkomen. Hij had rekening moeten houden met onoplettende bezoekers. Het hof oordeelde dat
de medewerker en de man beide voor de helft verantwoordelijk waren. De Hoge Raad overwoog dat er aan de
hand van vier criteria moest worden gekeken of er sprake was van een onrechtmatige daad.

Deze vier criteria zijn:
1. Hoe waarschijnlijk kan de niet-inachtneming van de vereiste onoplettendheid en voorzichtigheid worden
geacht?
2. Hoe groot is de kans dat uit deze niet-inachtneming ongevallen staan?
3. Hoe ernstig kunnen de gevolgen zijn?
4. Hoe bezwaarlijk zijn de te nemen veiligheidsmaatregelen?

De mate van onrechtmatigheid kan dan worden beoordeeld aan de kans op het ongeval, de ernst van de
gevolgen en de bezwaarlijkheid van de te nemen veiligheidsmaatregelen.
In casu is er derhalve sprake van een onrechtmatige daad, de man moest echter wel voor de helft van de schade
opdraaien.

Rechtsregel
In dit arrest zijn de criteria bepaald die moeten worden nagelopen bij de beoordeling of er sprake is van een
situatie en daarmee een onrechtmatige daad.