Jeugdhulpverlening
1.1 Inleiding recht
Omschrijving en doel
- Doel van het recht: rechtvaardigheid, gelijkheid, beschermen van de zwaksten,
conflictbeheersing
- Welk doel nagestreefd moet worden: politieke keuze
- Inhoud recht wordt door politiek bepaald – verschilt van land tot land
- Daarnaast technisch doel: ordenen van de samenleving, regels om conflicten te voorkomen
Recht = het geheel van overheidsregels dat de samenleving ordent
Rechtsgebieden
- Burgerlijk recht
- Bestuursrecht
- Strafrecht
- Staatsrecht
Burgerlijk recht
Regelt de rechtsverhoudingen tussen burgers onderling
Drie onderdelen:
1. Personen en familierecht
Familierechtelijke relaties
Bijvoorbeeld:
- Ouderschap
- Gezag
- Omgang
- Echtscheiding
2. Vermogensrecht
Geeft regels voor het verkrijgen en verlies van eigendom zoals een woonhuis
3. Rechtspersonenrecht
Het deel van het Nederlandse recht waar regels zijn gegeven voor het oprichten,
instandhouden, besturen en opheffen van organen of organisaties
Belangrijke wetboeken:
- Burgerlijk Wetboek (BW): rechten en plichten van burgers o.g.v. personen en familierecht,
vermogensrecht, rechtspersonenrecht
- Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering (Rv): procesrecht (formeel recht)
,Bestuursrecht
Regelt de rechtsverhoudingen tussen burgers en de overheid.
Onderwerpen die worden geregeld in het bestuursrecht zijn:
- Onderwijs
- Jeugdhulp
- Verkeer
- Sociale zekerheid
- Zorg voor milieu
Bestuursrecht schrijft voor wat de overheid in dit soort contacten wel en niet mag doen
Daarnaast: mogelijkheden voor bezwaar en beroep
Belangrijkste wet:
Algemene Wet Bestuursrecht (Awb)
Andere wetten die onder het bestuursrecht vallen zijn:
- Vreemdelingenwet
- Participatiewet
- Jeugdwet
Strafrecht
Beschrijving van verboden gedragingen die de rechtsorde schenden
Wie zich daaraan schuldig maakt, kan door de rechter gestraft worden
(Rechtsorde = rust en de veiligheid in de samenleving)
Twee belangrijke wetboeken:
- Wetboek van Strafrecht (Sr): strafbepalingen
Materieel strafrecht
- Wetboek van Strafvordering (Sv): wat gebeurt er als er eenmaal een strafbaar feit is gepleegd
(rechten van de verdachten, bevoegdheden van politie en justitie, gang van zaken tijdens
strafproces)
Formeel strafrecht
Staatsrecht
Basisregels voor de organisatie van de overheid
- Beschrijving van de verschillende organen van de overheid (bijv. gemeenteraad, provinciale
staten) en hun onderlinge verhouding
- Regels voor de relatie tussen burger en overheid
Grondwet is de belangrijkste wet: basis voor onze staatsinrichting
Andere wetten: Provinciewet, Gemeentewet, Kieswet
Jeugdrecht
Het geheel van rechtsregels dat de positie van jeugdigen regelt
- Jeugdrecht valt ook niet onder één rechtsgebied
- Bestaat uit onderdelen uit verschillende rechtsgebieden die over jeugdigen gaan of voor hen
belangrijk zijn:
• Burgerlijk recht
• Strafrecht
• Bestuursrecht
• Staatsrecht
- Maar ook recht ingedeeld naar onderwerp, bijvoorbeeld: vreemdelingenrecht,
onderwijsrecht, arbeidsrecht
, Materieel en formeel recht
- Materieel recht: rechten en plichten van burgers
Bijv. niet door rood licht rijden
- Formeel recht: procesrecht
Geeft aan wat er gebeurt als er eenmaal een strafbaar feit is gepleegd: de rechten van de
verdachte, de positie van de raadsman, de bevoegdheden van politie en justitie om de
waarheid te achterhalen en de gang van zaken tijdens de rechtszaak.
Bijv. wat voor boete krijg je wanneer je door rood rijdt (gevolgen van materieel recht)
Nationaal en internationaal recht
- Nationaal recht: rechtsregels die gelden op het grondgebied van een land
- Internationaal recht:
• Regelt rechtsrelaties tussen verschillende staten
• Vastgelegd in internationale verdragen – soms hebben burgers daar rechtsreeks mee
te maken:
• Regels van de Europese Unie – steeds meer invloed op de nationale wetgeving (bijv.
invoering euro)
• Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van mens en de fundamentele
vrijheden (EVRM) – veel invloed op ons personen- en familierecht en ons strafrecht
• Internationaal Verdrag inzake de Rechten van het Kind (IVRK)
1.2. Kinderrechtenverdrag
Totstandkoming
- Het Internationale Verdrag inzake de Rechten van het Kind
- Vastgesteld in 1989 op initiatief van de Verenigde Naties
- Doel: positie jeugdigen wereldwijd verbeteren
- Door alle landen ter wereld ondertekend, behalve:
• Verenigde Staten
- Tamelijk algemene formulering
• Voordeel: breed draagvlak
• Nadeel: ruimte voor eigen interpretatie
Landen mogen een voorbehoud maken bij ondertekening
- Nederland heeft bij 3 artikelen een voorbehoud gemaakt:
1. Uitkering 18-
2. Adolescentenstrafrecht
3. Beperken van rechtshulp en hoger beroep
4. Het 4e voorbehoud is opgelost. Vanaf 16 jaar beroepsmilitair
De 4 kernbepalingen
1. Het recht om in gelijke gevallen gelijk behandeld te worden (art 3)
Er mag geen onderscheid gemaakt worden op het gebied van ras, huidskleur, taal,
godsdienst, politieke overtuiging, handicap en andere omstandigheden van het kind of zijn
opvoeders.
2. De verplichting om het belang van het kind de eerste overweging te laten zijn (art 2)
3. Het recht op leven en op ontwikkeling naar volwassenheid (art 6)
4. Het recht om gehoord te worden (art 12)
Vrijheid van meningsuiting
1.1 Inleiding recht
Omschrijving en doel
- Doel van het recht: rechtvaardigheid, gelijkheid, beschermen van de zwaksten,
conflictbeheersing
- Welk doel nagestreefd moet worden: politieke keuze
- Inhoud recht wordt door politiek bepaald – verschilt van land tot land
- Daarnaast technisch doel: ordenen van de samenleving, regels om conflicten te voorkomen
Recht = het geheel van overheidsregels dat de samenleving ordent
Rechtsgebieden
- Burgerlijk recht
- Bestuursrecht
- Strafrecht
- Staatsrecht
Burgerlijk recht
Regelt de rechtsverhoudingen tussen burgers onderling
Drie onderdelen:
1. Personen en familierecht
Familierechtelijke relaties
Bijvoorbeeld:
- Ouderschap
- Gezag
- Omgang
- Echtscheiding
2. Vermogensrecht
Geeft regels voor het verkrijgen en verlies van eigendom zoals een woonhuis
3. Rechtspersonenrecht
Het deel van het Nederlandse recht waar regels zijn gegeven voor het oprichten,
instandhouden, besturen en opheffen van organen of organisaties
Belangrijke wetboeken:
- Burgerlijk Wetboek (BW): rechten en plichten van burgers o.g.v. personen en familierecht,
vermogensrecht, rechtspersonenrecht
- Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering (Rv): procesrecht (formeel recht)
,Bestuursrecht
Regelt de rechtsverhoudingen tussen burgers en de overheid.
Onderwerpen die worden geregeld in het bestuursrecht zijn:
- Onderwijs
- Jeugdhulp
- Verkeer
- Sociale zekerheid
- Zorg voor milieu
Bestuursrecht schrijft voor wat de overheid in dit soort contacten wel en niet mag doen
Daarnaast: mogelijkheden voor bezwaar en beroep
Belangrijkste wet:
Algemene Wet Bestuursrecht (Awb)
Andere wetten die onder het bestuursrecht vallen zijn:
- Vreemdelingenwet
- Participatiewet
- Jeugdwet
Strafrecht
Beschrijving van verboden gedragingen die de rechtsorde schenden
Wie zich daaraan schuldig maakt, kan door de rechter gestraft worden
(Rechtsorde = rust en de veiligheid in de samenleving)
Twee belangrijke wetboeken:
- Wetboek van Strafrecht (Sr): strafbepalingen
Materieel strafrecht
- Wetboek van Strafvordering (Sv): wat gebeurt er als er eenmaal een strafbaar feit is gepleegd
(rechten van de verdachten, bevoegdheden van politie en justitie, gang van zaken tijdens
strafproces)
Formeel strafrecht
Staatsrecht
Basisregels voor de organisatie van de overheid
- Beschrijving van de verschillende organen van de overheid (bijv. gemeenteraad, provinciale
staten) en hun onderlinge verhouding
- Regels voor de relatie tussen burger en overheid
Grondwet is de belangrijkste wet: basis voor onze staatsinrichting
Andere wetten: Provinciewet, Gemeentewet, Kieswet
Jeugdrecht
Het geheel van rechtsregels dat de positie van jeugdigen regelt
- Jeugdrecht valt ook niet onder één rechtsgebied
- Bestaat uit onderdelen uit verschillende rechtsgebieden die over jeugdigen gaan of voor hen
belangrijk zijn:
• Burgerlijk recht
• Strafrecht
• Bestuursrecht
• Staatsrecht
- Maar ook recht ingedeeld naar onderwerp, bijvoorbeeld: vreemdelingenrecht,
onderwijsrecht, arbeidsrecht
, Materieel en formeel recht
- Materieel recht: rechten en plichten van burgers
Bijv. niet door rood licht rijden
- Formeel recht: procesrecht
Geeft aan wat er gebeurt als er eenmaal een strafbaar feit is gepleegd: de rechten van de
verdachte, de positie van de raadsman, de bevoegdheden van politie en justitie om de
waarheid te achterhalen en de gang van zaken tijdens de rechtszaak.
Bijv. wat voor boete krijg je wanneer je door rood rijdt (gevolgen van materieel recht)
Nationaal en internationaal recht
- Nationaal recht: rechtsregels die gelden op het grondgebied van een land
- Internationaal recht:
• Regelt rechtsrelaties tussen verschillende staten
• Vastgelegd in internationale verdragen – soms hebben burgers daar rechtsreeks mee
te maken:
• Regels van de Europese Unie – steeds meer invloed op de nationale wetgeving (bijv.
invoering euro)
• Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van mens en de fundamentele
vrijheden (EVRM) – veel invloed op ons personen- en familierecht en ons strafrecht
• Internationaal Verdrag inzake de Rechten van het Kind (IVRK)
1.2. Kinderrechtenverdrag
Totstandkoming
- Het Internationale Verdrag inzake de Rechten van het Kind
- Vastgesteld in 1989 op initiatief van de Verenigde Naties
- Doel: positie jeugdigen wereldwijd verbeteren
- Door alle landen ter wereld ondertekend, behalve:
• Verenigde Staten
- Tamelijk algemene formulering
• Voordeel: breed draagvlak
• Nadeel: ruimte voor eigen interpretatie
Landen mogen een voorbehoud maken bij ondertekening
- Nederland heeft bij 3 artikelen een voorbehoud gemaakt:
1. Uitkering 18-
2. Adolescentenstrafrecht
3. Beperken van rechtshulp en hoger beroep
4. Het 4e voorbehoud is opgelost. Vanaf 16 jaar beroepsmilitair
De 4 kernbepalingen
1. Het recht om in gelijke gevallen gelijk behandeld te worden (art 3)
Er mag geen onderscheid gemaakt worden op het gebied van ras, huidskleur, taal,
godsdienst, politieke overtuiging, handicap en andere omstandigheden van het kind of zijn
opvoeders.
2. De verplichting om het belang van het kind de eerste overweging te laten zijn (art 2)
3. Het recht op leven en op ontwikkeling naar volwassenheid (art 6)
4. Het recht om gehoord te worden (art 12)
Vrijheid van meningsuiting
