- De student weet wat criminologie inhoudt en kan een omschrijving geven
Criminologie:
- (Oorzaken van) criminaliteit (etiologie) → verklaren
- Daders
- Slachtoffers (victimologie) → spreekrecht
- Plek van criminaliteit binnen de politiek → verbeteren, kunnen wetten
maken
- Reacties op criminaliteit (preventief/repressief/straffen) (penologie/strafkunde)
Criminologie is de wetenschap die zich bezig houdt met de besturing van:
- De aard (waar komt het vandaan), omgeving, omvang en achtergronden van
menselijke gedragingen
- Die door de wetgever strafbaar is gesteld
- De wijze waarop de overheid en de overige maatschappij daarop reageert
- De student kan eenvoudige criminaliteitscijfers interpreteren
2 soorten criminaliteit:
- Geregistreerde criminaliteit is alles wat binnenkomt bij de politie, alle processen-
verbaal
- Gerechtelijke statistieken: wat in de rechtbank is besproken. Dit is waar ze
eerst naar keken.
- Politiestatistieken: Alle processen verbaal aangiftes - brengwerk. Zelf
onderzoek doen - haalwerk
- Niet-geregistreerde criminaliteit is alles wat de politie niet weet
- Slachtofferenquêtes
- Daderenquêtes
Indexcijfers zijn handig om te vergelijken met andere steden. Je moet het in verhouding tot
iets zetten. 100 moorden in Amsterdam is weinig, in Anna Paulowna juist heel veel. Je moet
het dan uitrekenen en in verhouding zetten tot elkaar.
- De student kan vanuit de theorie mogelijke achtergronden en oorzaken
van criminaliteit benoemen, zoals aangegeven door de biologische, psychologische
en sociologische benaderingen in de criminologie
Biologisch:
Erfelijkheid: Erfelijkheid is de informatie die opgeslagen ligt in het DNA. Deze informatie
wordt chemisch vertaalt die op hun beurt allerlei lichamelijke processen besturen, waaronder
de ontwikkeling van de hersenen. Het functioneren van bepaalde gedeelten van de
hersenen is van fundamenteel belang voor tal van psychologische fenomenen; emoties en
cognities. Erfelijkheid is medebepalend voor de ontwikkeling van de persoonlijkheid en het
ontstaan van bepaalde gedragingen.
Al deze tussenstappen worden beïnvloed door omgevingsfactoren. Denk aan het gebruik
van middelen door zwangere vrouwen. Dit is een belangrijke risicofactor voor verschillende
vormen van problemen. Later gaat de sociale omgeving een rol spelen. Er is dus sprake van
een permanente interactie tussen aanleg en omgeving.
Tweelingonderzoeken: Bij tweelingonderzoek vergelijkt men eeneiige tweelingen met twee-
eiige tweelingen. Het erfelijk materiaal mat eeneiige tweelingen is, afgezien van mutaties,
, identiek en daarom kunnen verschillen tussen twee leden van een dergelijke tweeling
worden toegeschreven aan omgevingsinvloeden. Twee-eiige tweelingen daarentegen,
verschillen wel genetisch van elkaar, en zij ondergaan eveneens verschillende
omgevingsinvloeden. Bij beide zijn omgevingsinvloeden belangrijk, daarom is er bij een-eiige
meer gelijkheid van gedrag dan bij twee-eiige. Tweelingen die allebei eenzelfde kenmerk
vertonenen, noemt men ‘concordant’, wanneer slechts 1 lid van een tweeling dat kenmerk
vertoont, spreekt men van ‘discordantie’.
Adoptiestudies: Bij adoptiestudies kijken ze naar mensen die op jonge leeftijd zijn
geadopteerd. Men probeert daarbij vast te stellen in welke mate gedrag, zoals vertoont door
een geadopteerd persoon, eveneens voorkomt bij enerzijds de biologische ouders en
verwanten van die persoon, en anderzijds bij de adoptiefouders en hun verwanten. Als het
wel voorkomt bij de biologische verwanten maar niet bij de adoptieve verwanten, vormt dit
een ondersteuning van de veronderstelling dat genetische factoren van invloed zijn.
Een nadeel is dat kinderen zo veel mogelijk geplaatst worden in een vergelijkbare omgeving.
Ook heeft er vaak al beïnvloeding plaatsgevonden na de geboorte.
Persoonlijkheidstypologieën:
- Eysenck: extraversie - introversie & neuroticisme
- Zuckerman: Sensation seeking of Prikkelhonger
- Vijf-factor model → the big five
Persoonlijkheid
- PEN-model - Eysenck. Psychoticisme is dat je op jezelf gericht ben. Extravert is dat
je zoekt naar ander gedrag, naar buiten gericht. Neuroticisme is hoe je reageert op
bepaalde gebeurtenissen; stabiel of onstabiel etc.
- The big five: legt gedrag uit aan de hand van de vijf kenmerken die we allemaal
hebben. Vriendelijk, extravert, open etc. Je scoort op een schaal. Emotionele
stabiliteit en introvert/extravert is interessant voor criminaliteit.
- Sensation seeking - Zuckerman. Mensen zijn op zoek naar prikkels, ze hebben dat
nodig. Voldoening en raken energie kwijt.
- Zelfcontrole theorie (Gottfredson & Hirschi). Bij een lage zelfcontrole pleeg je
criminaliteit. Emotie speelt een rol. Zelfdiscipline, impulsiviteit. Ze willen het mu
hebben. Gebrek aan zelfdiscipline; hebben geen doel voor ogen en werken nergens
naartoe.
Vaak als je op 1 gebied deviant (afwijkend) ben, zal het op andere gebieden ook mis
gaan.
Vermogen om de eigen emoties, gedragingen en verlangens te beheersen met het oog op
een toekomstige beloning. Impulsiviteit en tijdsperspectief (alleen met hier en nu bezig)
Extraverte mensen maken meer kans om op het verkeerde pad te komen doordat:
- Ze willen meer prikkels
- Doen sneller mee met groepen
- Zijn vaak impulsiever
Leerpsychologie: al het gedrag is aangeleerd. Hoe heb je gedrag aangeleerd? Hoe heb je
geleerd met al je kenmerken om te gaan?
1. Klassiek conditioneren: door herhaling leer je gedrag aan - associatie
Pavlov: telkens belletje laten horen als hond eten krijgt. Als een hond eten ziet begint hij te
Criminologie:
- (Oorzaken van) criminaliteit (etiologie) → verklaren
- Daders
- Slachtoffers (victimologie) → spreekrecht
- Plek van criminaliteit binnen de politiek → verbeteren, kunnen wetten
maken
- Reacties op criminaliteit (preventief/repressief/straffen) (penologie/strafkunde)
Criminologie is de wetenschap die zich bezig houdt met de besturing van:
- De aard (waar komt het vandaan), omgeving, omvang en achtergronden van
menselijke gedragingen
- Die door de wetgever strafbaar is gesteld
- De wijze waarop de overheid en de overige maatschappij daarop reageert
- De student kan eenvoudige criminaliteitscijfers interpreteren
2 soorten criminaliteit:
- Geregistreerde criminaliteit is alles wat binnenkomt bij de politie, alle processen-
verbaal
- Gerechtelijke statistieken: wat in de rechtbank is besproken. Dit is waar ze
eerst naar keken.
- Politiestatistieken: Alle processen verbaal aangiftes - brengwerk. Zelf
onderzoek doen - haalwerk
- Niet-geregistreerde criminaliteit is alles wat de politie niet weet
- Slachtofferenquêtes
- Daderenquêtes
Indexcijfers zijn handig om te vergelijken met andere steden. Je moet het in verhouding tot
iets zetten. 100 moorden in Amsterdam is weinig, in Anna Paulowna juist heel veel. Je moet
het dan uitrekenen en in verhouding zetten tot elkaar.
- De student kan vanuit de theorie mogelijke achtergronden en oorzaken
van criminaliteit benoemen, zoals aangegeven door de biologische, psychologische
en sociologische benaderingen in de criminologie
Biologisch:
Erfelijkheid: Erfelijkheid is de informatie die opgeslagen ligt in het DNA. Deze informatie
wordt chemisch vertaalt die op hun beurt allerlei lichamelijke processen besturen, waaronder
de ontwikkeling van de hersenen. Het functioneren van bepaalde gedeelten van de
hersenen is van fundamenteel belang voor tal van psychologische fenomenen; emoties en
cognities. Erfelijkheid is medebepalend voor de ontwikkeling van de persoonlijkheid en het
ontstaan van bepaalde gedragingen.
Al deze tussenstappen worden beïnvloed door omgevingsfactoren. Denk aan het gebruik
van middelen door zwangere vrouwen. Dit is een belangrijke risicofactor voor verschillende
vormen van problemen. Later gaat de sociale omgeving een rol spelen. Er is dus sprake van
een permanente interactie tussen aanleg en omgeving.
Tweelingonderzoeken: Bij tweelingonderzoek vergelijkt men eeneiige tweelingen met twee-
eiige tweelingen. Het erfelijk materiaal mat eeneiige tweelingen is, afgezien van mutaties,
, identiek en daarom kunnen verschillen tussen twee leden van een dergelijke tweeling
worden toegeschreven aan omgevingsinvloeden. Twee-eiige tweelingen daarentegen,
verschillen wel genetisch van elkaar, en zij ondergaan eveneens verschillende
omgevingsinvloeden. Bij beide zijn omgevingsinvloeden belangrijk, daarom is er bij een-eiige
meer gelijkheid van gedrag dan bij twee-eiige. Tweelingen die allebei eenzelfde kenmerk
vertonenen, noemt men ‘concordant’, wanneer slechts 1 lid van een tweeling dat kenmerk
vertoont, spreekt men van ‘discordantie’.
Adoptiestudies: Bij adoptiestudies kijken ze naar mensen die op jonge leeftijd zijn
geadopteerd. Men probeert daarbij vast te stellen in welke mate gedrag, zoals vertoont door
een geadopteerd persoon, eveneens voorkomt bij enerzijds de biologische ouders en
verwanten van die persoon, en anderzijds bij de adoptiefouders en hun verwanten. Als het
wel voorkomt bij de biologische verwanten maar niet bij de adoptieve verwanten, vormt dit
een ondersteuning van de veronderstelling dat genetische factoren van invloed zijn.
Een nadeel is dat kinderen zo veel mogelijk geplaatst worden in een vergelijkbare omgeving.
Ook heeft er vaak al beïnvloeding plaatsgevonden na de geboorte.
Persoonlijkheidstypologieën:
- Eysenck: extraversie - introversie & neuroticisme
- Zuckerman: Sensation seeking of Prikkelhonger
- Vijf-factor model → the big five
Persoonlijkheid
- PEN-model - Eysenck. Psychoticisme is dat je op jezelf gericht ben. Extravert is dat
je zoekt naar ander gedrag, naar buiten gericht. Neuroticisme is hoe je reageert op
bepaalde gebeurtenissen; stabiel of onstabiel etc.
- The big five: legt gedrag uit aan de hand van de vijf kenmerken die we allemaal
hebben. Vriendelijk, extravert, open etc. Je scoort op een schaal. Emotionele
stabiliteit en introvert/extravert is interessant voor criminaliteit.
- Sensation seeking - Zuckerman. Mensen zijn op zoek naar prikkels, ze hebben dat
nodig. Voldoening en raken energie kwijt.
- Zelfcontrole theorie (Gottfredson & Hirschi). Bij een lage zelfcontrole pleeg je
criminaliteit. Emotie speelt een rol. Zelfdiscipline, impulsiviteit. Ze willen het mu
hebben. Gebrek aan zelfdiscipline; hebben geen doel voor ogen en werken nergens
naartoe.
Vaak als je op 1 gebied deviant (afwijkend) ben, zal het op andere gebieden ook mis
gaan.
Vermogen om de eigen emoties, gedragingen en verlangens te beheersen met het oog op
een toekomstige beloning. Impulsiviteit en tijdsperspectief (alleen met hier en nu bezig)
Extraverte mensen maken meer kans om op het verkeerde pad te komen doordat:
- Ze willen meer prikkels
- Doen sneller mee met groepen
- Zijn vaak impulsiever
Leerpsychologie: al het gedrag is aangeleerd. Hoe heb je gedrag aangeleerd? Hoe heb je
geleerd met al je kenmerken om te gaan?
1. Klassiek conditioneren: door herhaling leer je gedrag aan - associatie
Pavlov: telkens belletje laten horen als hond eten krijgt. Als een hond eten ziet begint hij te
