Samenvatting Het land van aankomst – Cultuur & Diversiteit
1
,Inhoud
H2 – De wereld in de stad ....................................................................................................................... 3
H1 – Een koffer op de overloop ............................................................................................................ 11
H3 – De grote volksverhuizing ............................................................................................................... 17
H9 – Het verdeelde huis van de islam ................................................................................................... 20
2
, H2 – De wereld in de stad
De nabijheid van vreemden
• De komst van migranten uit alle delen van de wereld heeft buurten opgeleverd die een
eigen ‘kleur’ hebben. Dat kan uiteenlopen van min of meer geslaagde multi-etnische
wijken tot verpauperde wijken. Er zijn stadswijken waar met de verandering van de
bevolking de leefbaarheid onder druk is komen te staan. Deze neergang kan echter niet
aan de nieuwkomers toegeschreven worden. De concentratie van overwegend arme
migranten in zulke wijken is een mengeling van eigen keuzen en onvrijwilligheid.
• De sociale woningbouw is overal in Europa en Amerika in bepaalde buurten
bijeengezet en bovendien is het vluchtgedrag van de oorspronkelijke bewoners iets
wat de migranten moeilijk kan worden toegeschreven.
• Dat alles neemt niet weg dat omvangrijke migratiebewegingen doorgaans leiden tot
buurten met een bovengemiddelde armoede, onwetendheid en geweld. De meeste
migranten die zich hebben op kunnen werken, verlaten dan ook deze probleemwijken.
• De achterblijvers en de nieuwkomers vinden zichzelf terug in de deplorabele wijken.
De sociale woningbouw heeft de ergste misstanden uitgebannen, maar dat wil niet
zeggen dat de leefomstandigheden in zulke wijken nu aangenaam of aanvaardbaar
zijn.
• Wat opvalt is hoe de nieuwbouw dat in de jaren ’60 evenzeer aangetast blijkt te zijn
als de hooggestemde idealen van die tijd: ‘overal zijn de trappenhuizen beklad met
graffiti en zijn de eerste tekenen van betonrot zichtbaar’.
• De publieke ruimtes – ooit bedoeld als uitnodiging om met elkaar te verkeren – zijn
slecht onderhouden. ‘Indefensible spaces’, zo noemde een stadsplanner de ruimtes
die in veel moderne wijken, ruimtes die van niemand meer zijn, waar sociale controle
wegvalt en criminaliteit zich kan nestelen.
• De monotone hoogbouw in sommige steden is gemarkeerd door satellietschotels die
op een andere werkelijkheid zijn afgestemd. Wat ‘schotelcity’ wordt genoemd, is het
symbool van een wereld die steeds kleiner wordt in beide betekenissen:
‘technologische vernieuwing ten dienste van het behoud van een provinciale
levensstijl’.
• De term ‘global village’ geeft aan dat alle delen van de wereld steeds meer met elkaar
te maken krijgen.
• Er bestaat een nauwe relatie tussen migranten en de stad, tussen de migranten en
verstedelijking. De Amerikaanse stadshistoricus Mumford legde dat verband al vroeg:
‘’Misschien is het meest ontzagwekkende gegeven van de hele verstedelijking de
verplaatsing van de bevolking die over de gehele wereld plaatsvond. Deze beweging
en nieuwe vestiging ging hand in hand met een ander gegeven dat een enorme
betekenis heeft: de duizelingwekkende toename in het tempo van de
bevolkingsgroei’’. Deze bevolkingsexplosie en de trek van het platteland naar de stad
brachten in het negentien-eeuwse Europa ook grote migratiebewegingen naar Amerika
met zich mee.
• In de ontwikkelingslanden van Afrika, Azië en Zuid-Amerika herhaalt zich in grote
lijnen de historische overgang van een agrarische naar een industriële samenleving,
die zich eerder in Europa en Noord-Amerika heeft afgespeeld. De afnemende
werkgelegenheid op het platteland en de gelijkmatige opkomst van moderne
massaproductie veroorzaken nu ook daar een massale trek naar de stad.
3
1
,Inhoud
H2 – De wereld in de stad ....................................................................................................................... 3
H1 – Een koffer op de overloop ............................................................................................................ 11
H3 – De grote volksverhuizing ............................................................................................................... 17
H9 – Het verdeelde huis van de islam ................................................................................................... 20
2
, H2 – De wereld in de stad
De nabijheid van vreemden
• De komst van migranten uit alle delen van de wereld heeft buurten opgeleverd die een
eigen ‘kleur’ hebben. Dat kan uiteenlopen van min of meer geslaagde multi-etnische
wijken tot verpauperde wijken. Er zijn stadswijken waar met de verandering van de
bevolking de leefbaarheid onder druk is komen te staan. Deze neergang kan echter niet
aan de nieuwkomers toegeschreven worden. De concentratie van overwegend arme
migranten in zulke wijken is een mengeling van eigen keuzen en onvrijwilligheid.
• De sociale woningbouw is overal in Europa en Amerika in bepaalde buurten
bijeengezet en bovendien is het vluchtgedrag van de oorspronkelijke bewoners iets
wat de migranten moeilijk kan worden toegeschreven.
• Dat alles neemt niet weg dat omvangrijke migratiebewegingen doorgaans leiden tot
buurten met een bovengemiddelde armoede, onwetendheid en geweld. De meeste
migranten die zich hebben op kunnen werken, verlaten dan ook deze probleemwijken.
• De achterblijvers en de nieuwkomers vinden zichzelf terug in de deplorabele wijken.
De sociale woningbouw heeft de ergste misstanden uitgebannen, maar dat wil niet
zeggen dat de leefomstandigheden in zulke wijken nu aangenaam of aanvaardbaar
zijn.
• Wat opvalt is hoe de nieuwbouw dat in de jaren ’60 evenzeer aangetast blijkt te zijn
als de hooggestemde idealen van die tijd: ‘overal zijn de trappenhuizen beklad met
graffiti en zijn de eerste tekenen van betonrot zichtbaar’.
• De publieke ruimtes – ooit bedoeld als uitnodiging om met elkaar te verkeren – zijn
slecht onderhouden. ‘Indefensible spaces’, zo noemde een stadsplanner de ruimtes
die in veel moderne wijken, ruimtes die van niemand meer zijn, waar sociale controle
wegvalt en criminaliteit zich kan nestelen.
• De monotone hoogbouw in sommige steden is gemarkeerd door satellietschotels die
op een andere werkelijkheid zijn afgestemd. Wat ‘schotelcity’ wordt genoemd, is het
symbool van een wereld die steeds kleiner wordt in beide betekenissen:
‘technologische vernieuwing ten dienste van het behoud van een provinciale
levensstijl’.
• De term ‘global village’ geeft aan dat alle delen van de wereld steeds meer met elkaar
te maken krijgen.
• Er bestaat een nauwe relatie tussen migranten en de stad, tussen de migranten en
verstedelijking. De Amerikaanse stadshistoricus Mumford legde dat verband al vroeg:
‘’Misschien is het meest ontzagwekkende gegeven van de hele verstedelijking de
verplaatsing van de bevolking die over de gehele wereld plaatsvond. Deze beweging
en nieuwe vestiging ging hand in hand met een ander gegeven dat een enorme
betekenis heeft: de duizelingwekkende toename in het tempo van de
bevolkingsgroei’’. Deze bevolkingsexplosie en de trek van het platteland naar de stad
brachten in het negentien-eeuwse Europa ook grote migratiebewegingen naar Amerika
met zich mee.
• In de ontwikkelingslanden van Afrika, Azië en Zuid-Amerika herhaalt zich in grote
lijnen de historische overgang van een agrarische naar een industriële samenleving,
die zich eerder in Europa en Noord-Amerika heeft afgespeeld. De afnemende
werkgelegenheid op het platteland en de gelijkmatige opkomst van moderne
massaproductie veroorzaken nu ook daar een massale trek naar de stad.
3
