samenvatting formeel belastingrecht

Formeel belastingrecht:

Box 1: werk en woning progressief tarief
box 2: aanmerkelijk belang 25%
box 3: sparen en beleggen fictief  30%

Familie/gezinssfeer  deelname aan economisch verkeer?
hobbysfeer: kosten aftrekbaar (winst te verwachten?)

6 bronnen van inkomen: winst uit onderneming / loon / overige werkzaamheden etc.

Dienstbetrekking: enige tijd persoonlijke arbeid te verrichten / loon betalen / er bestaat
gezagsverhouding.

Verschillende soorten aftrek voor ondernemers.

Dividendbelasting 15%  bv. Moet die inhouden.

Aanslagbelasting: er wordt berekend hoeveel moet worden betaald
aangiftebelasting: zelf berekenen hoeveel je moet betalen.

Dit blok vooral aanslagen, beroep bij rechtbank etc.

Vanaf hier nieuwe stof:

H1

Formele belastingrecht voor belangrijk deel in Awb, de AWR en de IW1990. Verder staan er regels in
bijvoorbeeld verdragen en in jurisprudentie.
het startpunt is de AWR, hierin staan de algemene regels voor de heffing van belasting.
belastingrecht is een speciale vorm van bestuursrecht, dat betekent dat als uitgangspunt geldt dat de
Awb ook voor het belastingrecht geldt.
Awb  hoofdregeld
AWR  speciale regels / afwijkingen. (ook onderwerpen behandelt die niet in Awb voorkomen, zoals
strafrechtelijke bepalingen.

In Awb altijd rechtsbescherming mogelijk, in AWR enkel beroep als het gaat om een belastingaanslag
of een voor bezwaar vatbare beschikking (enkel als de wet dat uitdrukkelijk bepaalt).

De IW 1990 regelt de invordering van rijksbelastingen.
art. 1 lid 2 IW 1990 bepaalt dat een aantal bepalingen uit de awb niet van toepassing zijn.

Voor de reikwijdte van de AWR zijn in eerste instantie de art. 1 en 2 AWR van belang.
- geldt voor rijksbelastingen ( inkomstenbelasting, loonbelasting, vennootschapsbelasting,
dividendbelasting, bankenbelasting, verhuurderheffing, kansspelbelasting, erf- en schenkbelasting,
belastingen van rechtsverkeer, omzetbelasting, belastingen personenauto’s en motorrijwielen,
motorrijtuigenbelasting, belasting zware motorrijtuigen, belasting op leidingwater,
afvalstoffenbelasting, belasting op kolen en energiebelasting.

Art. 231 Gemwet  sommige regels AWR buiten toepassing verklaart, art. 236 kan sommige van die
artikelen dan toch weer laten gelden. De provinciewet heeft soortgelijke artikelen.

Anders dan de AWR, ziet de IW 1990 ook op invoerrechten. Ook wordt er anders dan in de AWR
onder rijksbelastingen ook verstaan de belastingrente, revisierente, compenserende rente, kosten
van ambtelijke werkzaamheden en bestuurlijke boeten.

1

,Art. 231 lid 1 bepaalt dat de IW 1990 ook van toepassing is.
art. 249 zondert daar dan weer een paar regels van uit.
art. 246a stelt dan een paar van die uitsluitingen bij Amvb weer ongedaan kunnen worden gemaakt.

H7.1 + 7.2 fiscaal procesrecht

Het is de taak van de inspecteur, en dus van belastingdienst, om belasting te heffen.

Het oplossen van een conflict kan op verschillende manieren, bijvoorbeeld:

- Soms is simpel overleg voldoende, al dan niet bijgestaan of vertegenwoordigd door een
deskundige, leidend tot een vaststellingsovereenkomst.
- Een andere mogelijkheid is mediation. Partijen lossen het conflict dan zelf op, onder
begeleiding van een onafhankelijke derde, de mediator. Ook dit zal vaak eindigen in een
vaststellingsovereenkomst.
- Als een burger ontevreden is over medewerker van de belastingdienst, dan kan deze een
klacht indienen bij de belastingdienst of bij de nationale ombudsman.
- Ook kan er een verzoekschrift worden ingediend bij de eerste of tweede kamer. Er wordt niet
geoordeeld over zaken waar de rechter een uitspraak over heeft gedaan of had kunnen
doen. Wel wordt er geoordeeld over werkwijze belastingdienst en beslissingen waar geen
beroep tegen open staat.
- Ten slotte is het mogelijk om het geschil voor te leggen aan de bestuursrechter.

Het fiscale procesrecht omvat de regels op grond waarvan fiscale besluiten , zoals belastingaanslage,
in rechte kunnen worden bestreden.

In grote lijnen: tegen belastingaanslag of tegen andere voor bezwaar vatbare beschikking kan de
belanghebbende een bezwaarschrift indienen bij inspecteur die de aanslag heeft vastgesteld. Tegen
de uitspraak op dat bezwaarschrift kan in beroep worden gekomen bij de rechtbank. Daartegen kan
hoger beroep worden ingesteld bij het gerechtshof en ten slotte kan er cassatie worden ingesteld bij
de Hoge Raad.
op andere terreinen van bestuursrecht zijn hoogste rechters respectievelijk de ABRvS, de CRvB en het
CBb. Door overleg proberen deze 4 instanties tot rechtseenheid te komen.

Gesloten stelsel van rechtsbescherming:

De wet somt limitatief op (1) tegen welke besluiten bezwaar en beroep kan worden ingesteld en (2)
wie de bevoegdheid daartoe heeft.

Er staat enkel bezwaar en beroep open in het belastingrecht tegen

1. Belastingaanslagen
2. Voor bezwaar vatbare beschikkingen
3. Inhouding van belasting
4. Afdracht of voldoening op aangifte

In principe alleen degene tot wie het is gericht kan bezwaar en beroep maken, 26a lid 2 AWR bepaalt
echter dat ook iemand met een direct belang (iemand waar aanslag op kan worden verhaald
bijvoorbeeld) dit kan doen.




2

,H5 vertegenwoordiging en bijstand in belastingzaken.

Zaken zoals wie mag wanneer de belastingplichtige vertegenwoordigen en wie treedt er op namens
de belastingdienst.

Vertegenwoordiging en bijstand van de belastingplichtige kan zich in verschillende vormen voordoen,
zoals advisering, het invullen van een aangiftebiljet en het begeleiden of overnemen van
informatieverstrekking aan de inspecteur.

Vertegenwoordiging  een ander treedt op namens de belastingplichtige, de juridische gevolgen
van dat optreden wordt aan belastingplichtige toegerekend.
bijstand  belastingplichtige treedt zelf op en bindt alleen zichzelf, maar wordt geholpen en
geadviseerd door een rechtsbijstandverlener.

Wettelijke basis voor bovengenoemde staat in Awb, 2:1 geeft als hoofdregel dat in principe een ieder
zich kan laten bijstaan of zich kan laten vertegenwoordigen. Voor gerechtelijke procedures is deze
geregeld in 8:24 Awb.

Soms ook een wettelijk vertegenwoordiger  ouders, bewindvoerders of curator.

Rechtspersonen kunnen niet zelf optreden, dat gebeurd steeds door natuurlijke personen. BW 2
bevat hier regelingen over.
orgaanvertegenwoordiging: een rechtspersoon wordt vertegenwoordigt door bijvoorbeeld zijn
bestuurders, een orgaan.
daarnaast kan rechtspersoon procuratiehouders aanwijzen die de rechtspersoon voor bepaalde
rechtshandelingen of in transacties tot bepaalde bedragen mogen vertegenwoordigen. Deze
procuratie dient dan wel te worden ingeschreven in het handelsregister van de kamer van
koophandel.

(bij personenvennootschappen zoals een vennootschap onder firma of een commanditaire
vennootschap, moet er worden terug gevallen op de civielrechtelijke regels, de vennoten kunnen een
der vennoten als vertegenwoordiger aanstellen.)

Fiscale eenheden vormen een afzonderlijke categorie belastingplichtigen. Deze kennen we voor
zowel de vennootschapsbelasting als voor de omzetbelasting. Hoewel de fiscale eenheid
belastingplichtig is, bestaat deze niet voor de fiscale eenheid. Voor de vennootschapsbelasting wordt
aangenomen dat alleen de moedervennootschap de fiscale eenheid kan vertegenwoordigen. Voor de
omzetbelasting wordt aangenomen dat alle (rechts)personen die deel uitmaken van de fiscale
eenheid, de bevoegdheid hebben de fiscale eenheid te vertegenwoordigen tegenover de
belastingdienst.

Als belastingplichtige ingevolge de belastingwet wordt opgeroepen tot het mondeling aan de
inspecteur verstrekken van gegevens en inlichtingen, en hij zich laat vertegenwoordigen, verplicht
art. 41 AWR hem aanwezig te zijn desgevraagd. Dit heet de vergezelplicht.

Door afwijking van civielrechtelijke regels van een ondernemer, kan het zijn dat je in het
belastingrecht een ondernemer bent, die dat volgens de regels van het ondernemingsrecht niet is.
dit is bijvoorbeeld het geval als de statuten voorschrijven dat slechts 2 of meer directeuren
gezamenlijk bevoegd zijn om de vennootschap te vertegenwoordigen. De belastinginspecteur kan
zich tot elke willekeurige bestuurder richten, hij hoeft zich dus niet te verdiepen in de civielrechtelijke
situatie.



3

, Art. 2.2 Awb kan een gemachtigde weigeren (bijvoorbeeld evident gebrek aan kennis), een advocaat
kan echter nooit als gemachtigde worden geweigerd.

Vertegenwoordiging  onjuiste aangifte gedaan, dan wordt belastingplichtige verantwoordelijk
gehouden. Dat gaat echter niet zover dat voor het opleggen van een boete ook de grove schuld of
opzet van een gemachtigde de belastingplichtige kan worden toegerekend.

Vertegenwoordigingsbevoegdheid is in nagenoeg alle gevallen gebaseerd op een gegeven volmacht.
Deze machtiging houdt in dat de gevolmachtigde in naam van de belastingplichtige (bepaalde)
rechtshandelingen mag verrichten.

Gebruikelijk vallen onderstaande bevoegdheden vaak binnen de grenzen van een volmacht:

- Het indienen van belastingaangiften
- Het optreden als contactadres
- Het voeren van correspondentie met de belastingdienst
- Het maken van bezwaar en eventueel instellen van beroep
- Het maken van afspraken met de belastingdienst, waaronder het afsluiten van
vaststellingsovereenkomsten.

Beconregeling: door belastingadviseur bezorgde belastingaangiften kunnen over het hele jaar
verspreid worden ingediend zodat de facto er op continue basis uitstel voor het indienen van
aangifte wordt verleend.

Als gemachtigde niet beschikking heeft over afschrift van de uitspraak, dan gaat de termijn pas lopen
als de gemachtigde deze wel heeft ontvangen.

Pas als er geen sprake is van een toereikende volmacht kan het leerstuk van schijn van volmacht aan
de orde komen.  kon de fiscus ervan uitgaan dat de betreffende verklaring of gedraging van de
belastingplichtige duidde op een verleende volmacht, die toereikend was voor de in het geschil
verrichte handeling van de gemachtigde.

Voor een toerekenbare schijn van belastingzaken is vereist dat:

- Een rechtshandeling in naam van de belastingplichtige door een ander is verricht
- De belastingdienst heeft aangenomen en onder de gegeven omstandigheden redelijkerwijs
mocht aannemen dat een toereikende volmacht was verleend (schijn van volmacht)
- Deze schijn van volmacht voor rekening van de belastingplichtige moet komen (schijn van
volmacht). (op grond van verklaringen of gedragingen van belastingplichtige zelf).

Niet alleen handelen, maar ook een nalaten kan onder omstandigheden als gedraging van de
belastingplichtige worden gezien.
bij een beperktere volmacht is het van belang om de inspecteur daarvan op de hoogte te stellen. Zo
ook bijvoorbeeld als de machtiging is ingetrokken.

Andersom, als de belastingdienst een machtiging intrekt, kan de belastingdienst hier vaak niet
onderuit komen, omdat er een mededeling aan de belastingplichtige is gedaan.

In hoeverre kan kennis opzet en schuld van een gemachtigde aan de belastingplichtige worden
toegerekend?
in belastingzaken gaat de toerekening meestal een stuk verder dan bij civiele zaken, zo wordt er vaak
niet alleen bij vertegenwoordiging ‘toegerekend’, maar meestal ook als er slechts sprake is van
bijstand.

4