Samenvatting van de BV en de NV
Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1 Inleiding..........................................................................................................4
De vennootschap als rechtspersoon en deelrechtsorde.................................................................................... 4
Vennootschap en onderneming.................................................................................................................................. 5
Organisatie en doelstelling............................................................................................................................................ 5
Vennootschapsbelang en ondernemingsbelang:.................................................................................................. 6
Concernbelang en externe belangen......................................................................................................................... 7
Geschiedenis:...................................................................................................................................................................... 7
Opzet Boek 2:...................................................................................................................................................................... 7
Algemene bepalingen:..................................................................................................................................................... 7
BV en NV............................................................................................................................................................................... 7
Corporate Governance.................................................................................................................................................... 8
Misbruik van de BV en de NV....................................................................................................................................... 8
Concernverhouding.......................................................................................................................................................... 8
Hoofdstuk 2 De oprichting...................................................................................................9
Motieven voor de oprichting........................................................................................................................................ 9
Oprichtingsvereisten....................................................................................................................................................... 9
Externe informatie......................................................................................................................................................... 10
Oprichtingsgebreken.................................................................................................................................................... 11
Vennootschap in oprichting....................................................................................................................................... 11
Hoofdstuk 3 Kapitaal en vermogen....................................................................................11
Kapitaal en vermogen................................................................................................................................................... 11
Kapitaal en vermogensbescherming...................................................................................................................... 12
Minimumkapitaal........................................................................................................................................................... 12
Stortingsplicht, storting in geld................................................................................................................................ 13
Storting in geld. Bankverklaring voor een NV.................................................................................................... 14
Inbreng anders dan in geld (in natura) bij de oprichting...............................................................................14
Inbreng in natura na de oprichting......................................................................................................................... 14
Uitkeringen aan aandeelhouders............................................................................................................................. 14
Verkrijging van eigen aandelen door de vennootschap.................................................................................. 16
Verbod financiële steun aan anderen..................................................................................................................... 16
Kapitaalvermindering.................................................................................................................................................. 16
Kaptitaalvermeerdering.............................................................................................................................................. 18
Doel van de emissie....................................................................................................................................................... 18
Hoofdstuk 4 Aandelen.......................................................................................................20
Inleiding............................................................................................................................................................................. 20
Aandelen op naam. Levering...................................................................................................................................... 20
Blokkeringsregelingen................................................................................................................................................. 21
Rechten en verplichtingen verbonden aan aandelen....................................................................................... 21
Aandelen aan toonder, levering................................................................................................................................ 22
Beurshandel..................................................................................................................................................................... 22
Melding van zeggenschap en gebruik van voorwetenschap.........................................................................22
Soorten van aandelen en verwante stukken....................................................................................................... 23
Vruchtgebruik en pandrecht...................................................................................................................................... 24
Beslag op aandelen........................................................................................................................................................ 24
Hoofdstuk 5 Het bestuur...................................................................................................24
,Taak en bevoegdheid.................................................................................................................................................... 24
One-tier Board 2:239a (129a)................................................................................................................................... 25
Benoeming, schorsing, ontslag.................................................................................................................................. 26
Vennootschappelijke betrekking en arbeidsverhouding............................................................................... 26
Ontslagrecht..................................................................................................................................................................... 26
Interne aansprakelijkheid........................................................................................................................................... 27
Externe aansprakelijkheid.......................................................................................................................................... 28
Aansprakelijkheid in concernverhouding............................................................................................................ 29
Hoofdstuk 6 de gebondenheid van de vennootschap aan derden......................................29
Vertegenwoordiging..................................................................................................................................................... 30
Vertegenwoordigingsbevoegdheid......................................................................................................................... 30
Schijn van vertegenwoordigingsbevoegdheid.................................................................................................... 30
Beroep op beperkingen alleen door de vennootschap.................................................................................... 31
Vertegenwoordiging bij besluit................................................................................................................................ 31
Procuratiehouder. Doorlopende volmacht aan bestuurder..........................................................................32
Wettelijke beperkingen. Handelingen met enig aandeelhouder.................................................................32
Goede trouw, redelijkheid en billijkheid, misbruik van bevoegdheid......................................................32
Doeloverschrijding........................................................................................................................................................ 33
Bekrachtiging. Zaakwaarneming............................................................................................................................. 33
Onrechtmatige daad...................................................................................................................................................... 34
Fout ondergeschikte, niet ondergeschikte of vertegenwoordiger.............................................................34
Hoofdstuk 7 De algemene vergadering..............................................................................34
De bevoegdheid van de AVA...................................................................................................................................... 34
De vergadering. Stemrecht......................................................................................................................................... 35
Besluitvorming in de AVA........................................................................................................................................... 36
Certificering van aandelen.......................................................................................................................................... 36
Beschermingsconstructies, oligarchische regelingen...................................................................................... 38
Stemovereenkomsten................................................................................................................................................... 39
Hoofdstuk 8 Raad van commissarissen..............................................................................41
Algemene taak en bevoegdheden............................................................................................................................ 41
Andere taken en bevoegdheden............................................................................................................................... 43
Samenstelling en functioneren................................................................................................................................. 43
Rechtspositie. Benoeming, schorsing, ontslag.................................................................................................... 44
Aansprakelijkheid.......................................................................................................................................................... 44
Hoofdstuk 9 De ondernemingsraad...................................................................................45
Instelling:........................................................................................................................................................................... 45
Onderneming in de zin van de WOR....................................................................................................................... 46
Samenstelling en werkwijze...................................................................................................................................... 46
Ontslagbescherming...................................................................................................................................................... 47
De overlegvergadering................................................................................................................................................. 47
Bevoegdheden................................................................................................................................................................. 47
Adviesrecht art. 25 WOR............................................................................................................................................. 48
Beroepsrecht, art. 26 WOR......................................................................................................................................... 49
Belangenafweging, motivering, procedurele toetsing..................................................................................... 50
Opschortingsplicht. Rechten van derden.............................................................................................................. 50
Samenloop met art. 2:15. Procesbevoegdheid.................................................................................................... 51
Instemmingsrecht.......................................................................................................................................................... 51
Informatie.......................................................................................................................................................................... 52
Centrale ondernemingsraad...................................................................................................................................... 52
Bevoegdheden COR....................................................................................................................................................... 53
Algemene geschillenregeling art. 36 WOR........................................................................................................... 54
,Medezeggenschap in kleine ondernemingen...................................................................................................... 54
Europese ondernemingsraad (EOR), medezeggenschap bij de SE en bij grensoverschrijdende
fusie...................................................................................................................................................................................... 54
Hoofdstuk 10 Toetsing van besluiten.................................................................................55
Besluit en stem................................................................................................................................................................ 55
Aantasting van de stem................................................................................................................................................ 55
Nietigheid en non-existentie. Oordeel van de voorzitter............................................................................... 56
Nietig of vernietigbaar. Orgaan................................................................................................................................. 56
Gronden van nietigheid................................................................................................................................................ 57
Vernietigingsgronden................................................................................................................................................... 58
Vordering tot vernietiging.......................................................................................................................................... 58
Werking tegen derden.................................................................................................................................................. 59
Hoofdstuk 11 Financiële verslaggeving..............................................................................59
Inleiding............................................................................................................................................................................. 59
Totstandkoming van de jaarrekening.................................................................................................................... 60
Balans, winst- en verliesrekening............................................................................................................................ 60
Hoofdregel, fundamentele en belangrijke regels............................................................................................... 60
Internationale vertakking: international financial reporting standards..................................................61
Toelichting. Posten na balansdatum....................................................................................................................... 61
Geconsolideerde jaarrekening.................................................................................................................................. 62
Aansprakelijkheidsverklaring art. 2:403.............................................................................................................. 62
Winstvaststelling en -bestemming.......................................................................................................................... 64
Reserves en voorzieningen........................................................................................................................................ 64
Rechtspleging................................................................................................................................................................... 65
Rechtspleging (Vervolg).............................................................................................................................................. 66
Interne betekenis van de jaarrekening. Decharge............................................................................................ 66
Openbaarmakingsplicht.............................................................................................................................................. 67
Vrijstellingen.................................................................................................................................................................... 68
Hoofdstuk 12 Geschillenregeling en enquête.....................................................................68
Gedwongen overdracht van aandelen (uitstoting)........................................................................................... 68
Enquête.............................................................................................................................................................................. 69
Procedure:............................................................................................................................................................................ 69
Spoed, onmiddelijke voorziening............................................................................................................................... 70
Beslissing op verzoek:.................................................................................................................................................. 71
De rapporteurs. Het verslag....................................................................................................................................... 72
Wanbeleid, onjuist beleid, verantwoordelijkheid, aansprakelijkheid.......................................................72
Elementaire beginselen van verantwoord ondernemerschap:....................................................................73
Voorzieningen:................................................................................................................................................................ 74
Hoofdstuk 13 statutenwijziging, omzetting, ontbinding.....................................................74
Statutenwijziging............................................................................................................................................................ 75
Nationale omzetting en grensoverschrijdende omzetting.............................................................................76
Ontbinding........................................................................................................................................................................ 77
Vereffening........................................................................................................................................................................ 79
14. Herstructurering van vennootschappen.......................................................................81
Fusiemethoden. Bedrijfsfusie.................................................................................................................................... 81
Aandelenfusie.................................................................................................................................................................. 82
Uitkoopregeling.............................................................................................................................................................. 83
Juridische fusie................................................................................................................................................................ 85
1. Kenmerken:..................................................................................................................................................................... 85
2. Totstandkoming........................................................................................................................................................... 87
Grensoverschrijdende fusie....................................................................................................................................... 88
, Splitsing.............................................................................................................................................................................. 90
Fusiecode........................................................................................................................................................................... 91
Openbare biedingen...................................................................................................................................................... 92
Materiële fusiecontrole................................................................................................................................................ 92
Hoofdstuk 15: de structuurvennootschap..........................................................................93
Inleiding............................................................................................................................................................................. 93
De criteria van art. 2:263(153) lid 2....................................................................................................................... 93
Opgaaf bij handelsregister.......................................................................................................................................... 93
De benoeming van commissarissen........................................................................................................................ 93
Bijzonder aanbevelingsrecht OR.............................................................................................................................. 94
Oligarchische regelingen, HVA-Socfin.................................................................................................................... 94
Schorsing en ontslag van commissarissen........................................................................................................... 94
Taak en bevoegdheid RvC........................................................................................................................................... 95
De commissie van aandeelhouders......................................................................................................................... 95
Het structuurregime in concernverhoudingen. Volledige vrijstelling......................................................96
Verzwakt regime............................................................................................................................................................. 96
Ontheffing en vrijwillige toepassing....................................................................................................................... 97
Hoofdstuk 1 Inleiding
De vennootschap als rechtspersoon en deelrechtsorde
BV en NV worden opgericht bij notariële akte. Een niet tevoren bestaande organisatie
wordt opgericht en heeft naar positief recht (2:3 Bw) te gelden als rechtspersoon.
Drager van rechten en plichten.
2:5 Bw: Een rechtspersoon staat, wat het vermogensrecht betreft, met een natuurlijk
persoon gelijk, tenzij uit de wet het tegendeel voortvloeit.
Een rechtspersoon kan bestuurder zijn van een andere rechtspersoon (zie bijv. 2:11)
maar kan geen commissaris of niet-uitvoerend bestuurder zijn 2:250(140) en
239a(129a).
De organisatie wordt geregeerd door de statuten. Wet en statuten samen beschrijven
een samengestelde rechtsbetrekking, nader aan te duiden als deelrechtsorde. Hier vallen
ook besluiten van organen, reglementen en bepalingen uit een code onder. Uit 2:8 volgt
dat zij mede wordt bepaald door redelijkheid en billijkheid.
Aandeelhouders nemen een aandeel in de onderneming en krijgen daardoor een
verhouding met de vennootschap. Het is niet zo dat de aandeelhouders de vennootschap
vormen. De vennootschap is een zelfstandig instituut dat losstaat van de
aandeelhouders. Dit is de kern van de institutionele opvatting aangaande de
vennootschap. Dit sluit echter niet uit dat er overeenkomsten kunnen zijn tussen de
aandeelhouders zoals bijvoorbeeld aandeelhoudersovereenkomsten.
Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1 Inleiding..........................................................................................................4
De vennootschap als rechtspersoon en deelrechtsorde.................................................................................... 4
Vennootschap en onderneming.................................................................................................................................. 5
Organisatie en doelstelling............................................................................................................................................ 5
Vennootschapsbelang en ondernemingsbelang:.................................................................................................. 6
Concernbelang en externe belangen......................................................................................................................... 7
Geschiedenis:...................................................................................................................................................................... 7
Opzet Boek 2:...................................................................................................................................................................... 7
Algemene bepalingen:..................................................................................................................................................... 7
BV en NV............................................................................................................................................................................... 7
Corporate Governance.................................................................................................................................................... 8
Misbruik van de BV en de NV....................................................................................................................................... 8
Concernverhouding.......................................................................................................................................................... 8
Hoofdstuk 2 De oprichting...................................................................................................9
Motieven voor de oprichting........................................................................................................................................ 9
Oprichtingsvereisten....................................................................................................................................................... 9
Externe informatie......................................................................................................................................................... 10
Oprichtingsgebreken.................................................................................................................................................... 11
Vennootschap in oprichting....................................................................................................................................... 11
Hoofdstuk 3 Kapitaal en vermogen....................................................................................11
Kapitaal en vermogen................................................................................................................................................... 11
Kapitaal en vermogensbescherming...................................................................................................................... 12
Minimumkapitaal........................................................................................................................................................... 12
Stortingsplicht, storting in geld................................................................................................................................ 13
Storting in geld. Bankverklaring voor een NV.................................................................................................... 14
Inbreng anders dan in geld (in natura) bij de oprichting...............................................................................14
Inbreng in natura na de oprichting......................................................................................................................... 14
Uitkeringen aan aandeelhouders............................................................................................................................. 14
Verkrijging van eigen aandelen door de vennootschap.................................................................................. 16
Verbod financiële steun aan anderen..................................................................................................................... 16
Kapitaalvermindering.................................................................................................................................................. 16
Kaptitaalvermeerdering.............................................................................................................................................. 18
Doel van de emissie....................................................................................................................................................... 18
Hoofdstuk 4 Aandelen.......................................................................................................20
Inleiding............................................................................................................................................................................. 20
Aandelen op naam. Levering...................................................................................................................................... 20
Blokkeringsregelingen................................................................................................................................................. 21
Rechten en verplichtingen verbonden aan aandelen....................................................................................... 21
Aandelen aan toonder, levering................................................................................................................................ 22
Beurshandel..................................................................................................................................................................... 22
Melding van zeggenschap en gebruik van voorwetenschap.........................................................................22
Soorten van aandelen en verwante stukken....................................................................................................... 23
Vruchtgebruik en pandrecht...................................................................................................................................... 24
Beslag op aandelen........................................................................................................................................................ 24
Hoofdstuk 5 Het bestuur...................................................................................................24
,Taak en bevoegdheid.................................................................................................................................................... 24
One-tier Board 2:239a (129a)................................................................................................................................... 25
Benoeming, schorsing, ontslag.................................................................................................................................. 26
Vennootschappelijke betrekking en arbeidsverhouding............................................................................... 26
Ontslagrecht..................................................................................................................................................................... 26
Interne aansprakelijkheid........................................................................................................................................... 27
Externe aansprakelijkheid.......................................................................................................................................... 28
Aansprakelijkheid in concernverhouding............................................................................................................ 29
Hoofdstuk 6 de gebondenheid van de vennootschap aan derden......................................29
Vertegenwoordiging..................................................................................................................................................... 30
Vertegenwoordigingsbevoegdheid......................................................................................................................... 30
Schijn van vertegenwoordigingsbevoegdheid.................................................................................................... 30
Beroep op beperkingen alleen door de vennootschap.................................................................................... 31
Vertegenwoordiging bij besluit................................................................................................................................ 31
Procuratiehouder. Doorlopende volmacht aan bestuurder..........................................................................32
Wettelijke beperkingen. Handelingen met enig aandeelhouder.................................................................32
Goede trouw, redelijkheid en billijkheid, misbruik van bevoegdheid......................................................32
Doeloverschrijding........................................................................................................................................................ 33
Bekrachtiging. Zaakwaarneming............................................................................................................................. 33
Onrechtmatige daad...................................................................................................................................................... 34
Fout ondergeschikte, niet ondergeschikte of vertegenwoordiger.............................................................34
Hoofdstuk 7 De algemene vergadering..............................................................................34
De bevoegdheid van de AVA...................................................................................................................................... 34
De vergadering. Stemrecht......................................................................................................................................... 35
Besluitvorming in de AVA........................................................................................................................................... 36
Certificering van aandelen.......................................................................................................................................... 36
Beschermingsconstructies, oligarchische regelingen...................................................................................... 38
Stemovereenkomsten................................................................................................................................................... 39
Hoofdstuk 8 Raad van commissarissen..............................................................................41
Algemene taak en bevoegdheden............................................................................................................................ 41
Andere taken en bevoegdheden............................................................................................................................... 43
Samenstelling en functioneren................................................................................................................................. 43
Rechtspositie. Benoeming, schorsing, ontslag.................................................................................................... 44
Aansprakelijkheid.......................................................................................................................................................... 44
Hoofdstuk 9 De ondernemingsraad...................................................................................45
Instelling:........................................................................................................................................................................... 45
Onderneming in de zin van de WOR....................................................................................................................... 46
Samenstelling en werkwijze...................................................................................................................................... 46
Ontslagbescherming...................................................................................................................................................... 47
De overlegvergadering................................................................................................................................................. 47
Bevoegdheden................................................................................................................................................................. 47
Adviesrecht art. 25 WOR............................................................................................................................................. 48
Beroepsrecht, art. 26 WOR......................................................................................................................................... 49
Belangenafweging, motivering, procedurele toetsing..................................................................................... 50
Opschortingsplicht. Rechten van derden.............................................................................................................. 50
Samenloop met art. 2:15. Procesbevoegdheid.................................................................................................... 51
Instemmingsrecht.......................................................................................................................................................... 51
Informatie.......................................................................................................................................................................... 52
Centrale ondernemingsraad...................................................................................................................................... 52
Bevoegdheden COR....................................................................................................................................................... 53
Algemene geschillenregeling art. 36 WOR........................................................................................................... 54
,Medezeggenschap in kleine ondernemingen...................................................................................................... 54
Europese ondernemingsraad (EOR), medezeggenschap bij de SE en bij grensoverschrijdende
fusie...................................................................................................................................................................................... 54
Hoofdstuk 10 Toetsing van besluiten.................................................................................55
Besluit en stem................................................................................................................................................................ 55
Aantasting van de stem................................................................................................................................................ 55
Nietigheid en non-existentie. Oordeel van de voorzitter............................................................................... 56
Nietig of vernietigbaar. Orgaan................................................................................................................................. 56
Gronden van nietigheid................................................................................................................................................ 57
Vernietigingsgronden................................................................................................................................................... 58
Vordering tot vernietiging.......................................................................................................................................... 58
Werking tegen derden.................................................................................................................................................. 59
Hoofdstuk 11 Financiële verslaggeving..............................................................................59
Inleiding............................................................................................................................................................................. 59
Totstandkoming van de jaarrekening.................................................................................................................... 60
Balans, winst- en verliesrekening............................................................................................................................ 60
Hoofdregel, fundamentele en belangrijke regels............................................................................................... 60
Internationale vertakking: international financial reporting standards..................................................61
Toelichting. Posten na balansdatum....................................................................................................................... 61
Geconsolideerde jaarrekening.................................................................................................................................. 62
Aansprakelijkheidsverklaring art. 2:403.............................................................................................................. 62
Winstvaststelling en -bestemming.......................................................................................................................... 64
Reserves en voorzieningen........................................................................................................................................ 64
Rechtspleging................................................................................................................................................................... 65
Rechtspleging (Vervolg).............................................................................................................................................. 66
Interne betekenis van de jaarrekening. Decharge............................................................................................ 66
Openbaarmakingsplicht.............................................................................................................................................. 67
Vrijstellingen.................................................................................................................................................................... 68
Hoofdstuk 12 Geschillenregeling en enquête.....................................................................68
Gedwongen overdracht van aandelen (uitstoting)........................................................................................... 68
Enquête.............................................................................................................................................................................. 69
Procedure:............................................................................................................................................................................ 69
Spoed, onmiddelijke voorziening............................................................................................................................... 70
Beslissing op verzoek:.................................................................................................................................................. 71
De rapporteurs. Het verslag....................................................................................................................................... 72
Wanbeleid, onjuist beleid, verantwoordelijkheid, aansprakelijkheid.......................................................72
Elementaire beginselen van verantwoord ondernemerschap:....................................................................73
Voorzieningen:................................................................................................................................................................ 74
Hoofdstuk 13 statutenwijziging, omzetting, ontbinding.....................................................74
Statutenwijziging............................................................................................................................................................ 75
Nationale omzetting en grensoverschrijdende omzetting.............................................................................76
Ontbinding........................................................................................................................................................................ 77
Vereffening........................................................................................................................................................................ 79
14. Herstructurering van vennootschappen.......................................................................81
Fusiemethoden. Bedrijfsfusie.................................................................................................................................... 81
Aandelenfusie.................................................................................................................................................................. 82
Uitkoopregeling.............................................................................................................................................................. 83
Juridische fusie................................................................................................................................................................ 85
1. Kenmerken:..................................................................................................................................................................... 85
2. Totstandkoming........................................................................................................................................................... 87
Grensoverschrijdende fusie....................................................................................................................................... 88
, Splitsing.............................................................................................................................................................................. 90
Fusiecode........................................................................................................................................................................... 91
Openbare biedingen...................................................................................................................................................... 92
Materiële fusiecontrole................................................................................................................................................ 92
Hoofdstuk 15: de structuurvennootschap..........................................................................93
Inleiding............................................................................................................................................................................. 93
De criteria van art. 2:263(153) lid 2....................................................................................................................... 93
Opgaaf bij handelsregister.......................................................................................................................................... 93
De benoeming van commissarissen........................................................................................................................ 93
Bijzonder aanbevelingsrecht OR.............................................................................................................................. 94
Oligarchische regelingen, HVA-Socfin.................................................................................................................... 94
Schorsing en ontslag van commissarissen........................................................................................................... 94
Taak en bevoegdheid RvC........................................................................................................................................... 95
De commissie van aandeelhouders......................................................................................................................... 95
Het structuurregime in concernverhoudingen. Volledige vrijstelling......................................................96
Verzwakt regime............................................................................................................................................................. 96
Ontheffing en vrijwillige toepassing....................................................................................................................... 97
Hoofdstuk 1 Inleiding
De vennootschap als rechtspersoon en deelrechtsorde
BV en NV worden opgericht bij notariële akte. Een niet tevoren bestaande organisatie
wordt opgericht en heeft naar positief recht (2:3 Bw) te gelden als rechtspersoon.
Drager van rechten en plichten.
2:5 Bw: Een rechtspersoon staat, wat het vermogensrecht betreft, met een natuurlijk
persoon gelijk, tenzij uit de wet het tegendeel voortvloeit.
Een rechtspersoon kan bestuurder zijn van een andere rechtspersoon (zie bijv. 2:11)
maar kan geen commissaris of niet-uitvoerend bestuurder zijn 2:250(140) en
239a(129a).
De organisatie wordt geregeerd door de statuten. Wet en statuten samen beschrijven
een samengestelde rechtsbetrekking, nader aan te duiden als deelrechtsorde. Hier vallen
ook besluiten van organen, reglementen en bepalingen uit een code onder. Uit 2:8 volgt
dat zij mede wordt bepaald door redelijkheid en billijkheid.
Aandeelhouders nemen een aandeel in de onderneming en krijgen daardoor een
verhouding met de vennootschap. Het is niet zo dat de aandeelhouders de vennootschap
vormen. De vennootschap is een zelfstandig instituut dat losstaat van de
aandeelhouders. Dit is de kern van de institutionele opvatting aangaande de
vennootschap. Dit sluit echter niet uit dat er overeenkomsten kunnen zijn tussen de
aandeelhouders zoals bijvoorbeeld aandeelhoudersovereenkomsten.
