Hoofdstuk 1: De onzekerheid van het onbekende
Er zijn drie stijlen om problemen op te lossen:
1. De analytische stijl = Hierbij wordt het probleem onderzocht: Wat is nu het probleem? En
waardoor wordt het veroorzaakt? Als dat bekend is, wordt er gezocht naar een oplossing. (
bij artsen)
2. Besluitvorming = Hierbij gaat niet om het doorgronden van het probleem. Maar om te
komen tot een afgewogen keuze. Wat is de beste optie? Daarbij moeten allerlei opties,
belangen en voors en tegens in kaart worden gebracht. ( bij managers en politici)
3. Design Thinking = Gericht op het bedenken van nieuwe oplossingen. Deze stijl gaat niet
zozeer uit van problemen, maar van het creëren en testen van oplossingen. Design Thinking
is problemen oplossen zoals designers dat doen ( architecten, ontwerpers en creatieven).
Misschien onderscheidt het vermogen om nieuwe dingen te creëren de mens van de andere
diersoorten.
Homo Faber = een wezen dat dankzij gereedschappen en technologie het leven naar zijn hand kan
zetten.
Homo Creans = een wezen dat dingen kan creëren om het leven naar zijn hand te zetten.
Een succesvolle verandering of innovatie ontstaat vaak omdat iemand een kans ziet of een idee
heeft. Kijken naar mogelijkheden en niet alles analytisch benaderen.
Wil je ideeën krijgen beter beginnen met steeds andere perspectieven te kiezen om naar de
situatie te kijken. Ofwel door de situatie steeds anders te framen, te kaderen. En dan kijken welke
problemen en kansen zich aandienen.
Onzekerheid
Of je nu start vanuit een probleem of een kans ziet: als je met iets nieuws bezig bent, ervaar je veel
onzekerheid. Verschillende vormen van onzekerheid, vragen elk om een andere aanpak:
1. Kennisgebrek = er is onvoldoende kennis om verder te gaan. De onzekerheid wordt
weggenomen door de extra kennis. Het kan ook zijn dat je expertise nodig hebt die je zelf
niet hebt.
2. Ambigue situaties = een andere vorm van onzekerheid ontstaat las we het oneens zijn met
elkaar over wat belangrijk is en wat niet. Ambigue situaties zijn situaties die voor meerdere
uitleg vatbaar zijn of waarin verschillende interpretaties naast elkaar kunnen bestaan.
De situatie is duidelijk en wat meespeelt ook, maar wat belangrijk en minder belangrijk is:
daar zijn grote meningsverschillen over.
het verzamelen van meer kennis gaat niet helpen om de ambiguïteit op te lossen. Mensen
moeten het eens worden over de interpretatie van een situatie; wat belangrijk is en waarom.
3. Als er geen oplossingen bekend zijn = de aanname dat meer inzicht ook tot oplossingen leidt,
is incorrect. Zonder oplossingen ervaart iedereen een grote onzekerheid. Hoe diepe we ons
ook ingraven, hoeveel onderzoek we ook doen: het neemt deze onzekerheid niet weg. Pas
zodra er opties voorhanden zijn, neemt het gevoel van onzekerheid af.
Welke stijl voor welke situatie?
Het creëren van iets nieuws gaat gepaard met onzekerheid. En deze onzekerheid zorgt ervoor dat
veel mensen het moeilijk vinden om te beginnen.