EVL 5 – KRSZVBK – Microbiologie
Aantekeningen
Kennisclip 1 – Herhaling propedeuse
Biofilm
Om een biofilm te vormen zijn de volgende 3 factoren nodig:
- Hard, stabiel oppervlak (tand)
- Vloeistof (speeksel)
- Nutriënten (eiwitten, suikers)
De biofilm ontstaat op de volgende wijze:
- Pellicle: enkele uren (eerste laagje op het tandoppervlak)
- Enkele bacteriën (pioniers): 0-24 uur
- Microkolonies: 4-24 uur
- Groei en successie: 1-7 dagen
- Volwassen biofilm: 7-x dagen (de biofilm is in evenwicht
(homeostase))
Gingivitis
Hiernaast is een grafiek te zien van het verloop van
gingivitis (experimentele gingivitis).
De kleine piek die zichtbaar wordt na het moment
van reinigen is de ‘ontsteking’ die optreedt als het
gevolg van de mechanische reiniging (irritatie).
Antibiotica en
resistentie
- Kan worden voorgeschreven wanneer er parodontitis is
gediagnosticeerd.
Veel antibiotica werken doordat ze de eiwitsynthese van bacteriën
remmen. Een hele belangrijke groep zijn de tetracycline. Zij verstoren de
eiwitsynthese vrijwel op het begin. Hierdoor overleven de bacteriën niet.
Bacteriën kunnen ook resistent worden tegen antibiotica. Bacteriën bezitten een
chromosoom waar alle genen op liggen die ze voor hun bestaan nodig hebben.
Daarnaast bezitten bacteriën ook nog over plasmiden (kleinere circulaire stukjes
DNA) waarop resistentiegenen kunnen liggen. Dit zijn bijvoorbeeld enzymen die
antibiotica kunnen afbreken (inactiveren). Het slimme van de bacteriën is, dat ze
deze plasmiden ook onderling kunnen uitwisselen.
Risicofactoren
Naast de aanwezigheid van
bacteriën zijn ook de
biologische factoren en de
gedragsfactoren van invloed
op het wel/niet ontstaan van
parodontitis.
, Kennisclip 2 – Paropathogenen
Parodontitis ontstaat wanneer de supragingivale biofilm zich uitbreidt en binnendringt onder de gingiva.
Hierbij ontstaat dan de pocket. Biofilm subgingivaal (bacteriën in de pocket) waarbij ‘vrijzwemmende’
bacteriën voorkomen (dus die zich niet hechten aan de tand).
Helemaal links zie je een foto van het oppervlak van het glazuur met
een laagje pellicle. Na een aantal minuten/uren hechten de eerste
bacteriën zich aan deze pellicle (uit voedingsstoffen of resten van
ontstekingscellen etc.). Uiteindelijk gaan de pionier bacteriën zich
vermenigvuldigen.
Na een aantal uur zie je dat er zich al een dikke laag biofilm heeft
gevormd op het tandoppervlak (al minstens 20 cellen dik). Wat je
ook kunt zien is dat er verschillende bacteriën aanwezig zijn.
Na een week heeft zich een volwassen biofilm gevormd. Rechts zijn
wat ‘langwerpigere’ cellen te zien. Dat zijn filamenteuze organismen
die aan de buitenkant zijn bekleed met kokken (bolvormige
bacteriën).
Hiernaast een oudere biofilm te zien met een kleuring voor suikers,
polysaccharide kleuring. Donkergekleurde cellen hebben
polysacchariden binnen in de cel opgeslagen (IPS). Tussen de cellen
in, de extracellulaire matrix bevindt zich een matrix met ook
extracellulaire polysaccharide (EPS).
Op het moment dat de biofilm zich uitbreidt naar subgingivaal,
verandert de samenstelling.
- Meer anaerobe bacteriën die gram negatief zijn.
- Meer beweeglijke bacteriën.
Prokaryoot: veel kleiner
(10x) dan dierlijke cellen.
Deze bacteriën hebben
een dikke celwand, zweepdraden (waarmee ze zich voort kunnen
bewegen). Ze hebben daarnaast geen celkern en maar één
chromosoom. = DNA los in de cel.
Aantekeningen
Kennisclip 1 – Herhaling propedeuse
Biofilm
Om een biofilm te vormen zijn de volgende 3 factoren nodig:
- Hard, stabiel oppervlak (tand)
- Vloeistof (speeksel)
- Nutriënten (eiwitten, suikers)
De biofilm ontstaat op de volgende wijze:
- Pellicle: enkele uren (eerste laagje op het tandoppervlak)
- Enkele bacteriën (pioniers): 0-24 uur
- Microkolonies: 4-24 uur
- Groei en successie: 1-7 dagen
- Volwassen biofilm: 7-x dagen (de biofilm is in evenwicht
(homeostase))
Gingivitis
Hiernaast is een grafiek te zien van het verloop van
gingivitis (experimentele gingivitis).
De kleine piek die zichtbaar wordt na het moment
van reinigen is de ‘ontsteking’ die optreedt als het
gevolg van de mechanische reiniging (irritatie).
Antibiotica en
resistentie
- Kan worden voorgeschreven wanneer er parodontitis is
gediagnosticeerd.
Veel antibiotica werken doordat ze de eiwitsynthese van bacteriën
remmen. Een hele belangrijke groep zijn de tetracycline. Zij verstoren de
eiwitsynthese vrijwel op het begin. Hierdoor overleven de bacteriën niet.
Bacteriën kunnen ook resistent worden tegen antibiotica. Bacteriën bezitten een
chromosoom waar alle genen op liggen die ze voor hun bestaan nodig hebben.
Daarnaast bezitten bacteriën ook nog over plasmiden (kleinere circulaire stukjes
DNA) waarop resistentiegenen kunnen liggen. Dit zijn bijvoorbeeld enzymen die
antibiotica kunnen afbreken (inactiveren). Het slimme van de bacteriën is, dat ze
deze plasmiden ook onderling kunnen uitwisselen.
Risicofactoren
Naast de aanwezigheid van
bacteriën zijn ook de
biologische factoren en de
gedragsfactoren van invloed
op het wel/niet ontstaan van
parodontitis.
, Kennisclip 2 – Paropathogenen
Parodontitis ontstaat wanneer de supragingivale biofilm zich uitbreidt en binnendringt onder de gingiva.
Hierbij ontstaat dan de pocket. Biofilm subgingivaal (bacteriën in de pocket) waarbij ‘vrijzwemmende’
bacteriën voorkomen (dus die zich niet hechten aan de tand).
Helemaal links zie je een foto van het oppervlak van het glazuur met
een laagje pellicle. Na een aantal minuten/uren hechten de eerste
bacteriën zich aan deze pellicle (uit voedingsstoffen of resten van
ontstekingscellen etc.). Uiteindelijk gaan de pionier bacteriën zich
vermenigvuldigen.
Na een aantal uur zie je dat er zich al een dikke laag biofilm heeft
gevormd op het tandoppervlak (al minstens 20 cellen dik). Wat je
ook kunt zien is dat er verschillende bacteriën aanwezig zijn.
Na een week heeft zich een volwassen biofilm gevormd. Rechts zijn
wat ‘langwerpigere’ cellen te zien. Dat zijn filamenteuze organismen
die aan de buitenkant zijn bekleed met kokken (bolvormige
bacteriën).
Hiernaast een oudere biofilm te zien met een kleuring voor suikers,
polysaccharide kleuring. Donkergekleurde cellen hebben
polysacchariden binnen in de cel opgeslagen (IPS). Tussen de cellen
in, de extracellulaire matrix bevindt zich een matrix met ook
extracellulaire polysaccharide (EPS).
Op het moment dat de biofilm zich uitbreidt naar subgingivaal,
verandert de samenstelling.
- Meer anaerobe bacteriën die gram negatief zijn.
- Meer beweeglijke bacteriën.
Prokaryoot: veel kleiner
(10x) dan dierlijke cellen.
Deze bacteriën hebben
een dikke celwand, zweepdraden (waarmee ze zich voort kunnen
bewegen). Ze hebben daarnaast geen celkern en maar één
chromosoom. = DNA los in de cel.
