Beroepsproduct 8.3
Omgaan met internaliserend en externaliserend agressief
gedrag.
Naam Marianne Jonker
Studentnummer 202070
Opleiding Social Work DTO
Uitstroomprofiel Jeugdzorg
E-mail
Trajectbegeleider Willemieke van Ginkel
Feedbackgever Anneke Bulten
Beoordelaar Geert- Jan Spijker
Praktijkplek
Praktijkbegeleider
E-mail praktijkbegeleider
,Voorwoord
Voor u ligt mijn beroepsproduct ‘Omgaan met internaliserend en externaliserend agressief gedrag’.
Dit onderzoek is uitgevoerd in het kader van mijn afstuderen aan de opleiding Social Work aan de
Christelijke Hogeschool Ede. In dit onderzoek richt ik mij op het begrijpen en aanpakken van de
uitdagingen die begeleiders bij ..ervaren bij het omgaan met cliënten die agressief gedrag vertonen.
De keuze voor dit onderwerp is voortgekomen uit mijn ervaringen tijdens mijn werk bij... Hier werd ik
geconfronteerd met de complexiteit van de zorgvragen en de behoefte aan specifieke expertise van
begeleiders om effectief met agressief gedrag om te gaan. Deze ervaring motiveerde mij om een
bijdrage te leveren aan het vinden van oplossingen die zowel de cliënten als de begeleiders ten
goede komen.
Ik wil mijn collega's …bedanken voor hun medewerking en openheid tijdens mijn onderzoek.
Ik hoop dat de bevindingen en aanbevelingen in dit beroepsproduct bijdragen aan een verbetering
van de zorg en begeleiding voor cliënten met internaliserend en externaliserend agressief gedrag.
Tot slot wens ik je veel Plezier bij het lezen van mijn onderzoek!
2
,Samenvatting
In dit beroepsproduct ‘Omgaan met internaliserend en externaliserend agressief gedrag’ is
onderzocht hoe de begeleiders bij .. (beter) ondersteund kunnen worden bij het omgaan en het
begeleiden van cliënten met autismespectrumstoornis en een licht verstandelijke beperking (LVB) die
agressief gedrag vertonen. Doormiddel van twee literatuurstudies en interviews met de begeleiders
van ..is er onderzoek gedaan naar de hoofdvraag: ‘Wat is er nodig om de begeleiders van ..te
ondersteunen in het begeleiden van en omgaan met cliënten met autismespectrumstoornis en een
ontwikkelingsbeperking in de leeftijd van 6 tot 18 jaar die agressief gedrag laten zien?’
De doelstelling was om concrete aanbevelingen te formuleren die een bijdrage leveren aan het
verbeteren van de begeleiding en het welzijn van de cliënten bij ... Uit het onderzoek blijkt dat
begeleiders behoefte hebben aan meer structuur en ondersteuning in hun werk. De belangrijkste
conclusies zijn dat een signaleringsplan(een plan waarin beschreven staat wat de signalen van
agressief gedrag zijn per cliënt en hoe deze te voorkomen of ermee om te gaan) , regelmatige
ondersteuning van gedragsdeskundigen en gerichte training en opleidingen effectief kunnen
bijdragen aan het omgaan met agressief gedrag. Daarnaast wordt aanbevolen om vervolgonderzoek
te doen naar de effectiviteit van verschillende methodieken voor het omgaan met agressief gedrag,
om zo een evidence-based praktijk te bevorderen. Deze aanbevelingen zijn bedoeld om de zorg voor
cliënten te optimaliseren en de werkdruk van begeleiders te verlichten.
3
, Inhoud
Voorwoord.............................................................................................................................................2
Samenvatting..........................................................................................................................................3
Begrippenlijst..........................................................................................................................................5
Inleiding..................................................................................................................................................7
1.1 Aanleiding en probleemanalyse....................................................................................................7
1.2 Vraagstelling...............................................................................................................................10
1.3 Doelstelling.................................................................................................................................11
2. Onderzoeksmethode........................................................................................................................11
2.1 Setting.........................................................................................................................................11
2.2 Onderzoeksontwerp...................................................................................................................11
2.3 Dataverzameling.........................................................................................................................11
2.4 Data-analyse...............................................................................................................................12
2.5 Validiteit en betrouwbaarheid....................................................................................................13
2.6 Ethische aspecten.......................................................................................................................13
3. Resultaten........................................................................................................................................14
4. Conclusie..........................................................................................................................................23
5. Discussie...........................................................................................................................................25
6. Aanbevelingen..................................................................................................................................26
7. Bronnenlijst......................................................................................................................................29
Bijlage A................................................................................................................................................34
Bijlage B................................................................................................................................................35
Bijlage C................................................................................................................................................37
Bijlage D................................................................................................................................................38
Bijlage E Implementatieplan.................................................................................................................51
Bijlage F presentatie.............................................................................................................................53
Bijlage G stakeholderanalyse................................................................................................................54
Bijlage H reflectie opdrachtgever.........................................................................................................55
Bijlage H…………………………………………………………………………………………………………………………………………..54
4
Omgaan met internaliserend en externaliserend agressief
gedrag.
Naam Marianne Jonker
Studentnummer 202070
Opleiding Social Work DTO
Uitstroomprofiel Jeugdzorg
Trajectbegeleider Willemieke van Ginkel
Feedbackgever Anneke Bulten
Beoordelaar Geert- Jan Spijker
Praktijkplek
Praktijkbegeleider
E-mail praktijkbegeleider
,Voorwoord
Voor u ligt mijn beroepsproduct ‘Omgaan met internaliserend en externaliserend agressief gedrag’.
Dit onderzoek is uitgevoerd in het kader van mijn afstuderen aan de opleiding Social Work aan de
Christelijke Hogeschool Ede. In dit onderzoek richt ik mij op het begrijpen en aanpakken van de
uitdagingen die begeleiders bij ..ervaren bij het omgaan met cliënten die agressief gedrag vertonen.
De keuze voor dit onderwerp is voortgekomen uit mijn ervaringen tijdens mijn werk bij... Hier werd ik
geconfronteerd met de complexiteit van de zorgvragen en de behoefte aan specifieke expertise van
begeleiders om effectief met agressief gedrag om te gaan. Deze ervaring motiveerde mij om een
bijdrage te leveren aan het vinden van oplossingen die zowel de cliënten als de begeleiders ten
goede komen.
Ik wil mijn collega's …bedanken voor hun medewerking en openheid tijdens mijn onderzoek.
Ik hoop dat de bevindingen en aanbevelingen in dit beroepsproduct bijdragen aan een verbetering
van de zorg en begeleiding voor cliënten met internaliserend en externaliserend agressief gedrag.
Tot slot wens ik je veel Plezier bij het lezen van mijn onderzoek!
2
,Samenvatting
In dit beroepsproduct ‘Omgaan met internaliserend en externaliserend agressief gedrag’ is
onderzocht hoe de begeleiders bij .. (beter) ondersteund kunnen worden bij het omgaan en het
begeleiden van cliënten met autismespectrumstoornis en een licht verstandelijke beperking (LVB) die
agressief gedrag vertonen. Doormiddel van twee literatuurstudies en interviews met de begeleiders
van ..is er onderzoek gedaan naar de hoofdvraag: ‘Wat is er nodig om de begeleiders van ..te
ondersteunen in het begeleiden van en omgaan met cliënten met autismespectrumstoornis en een
ontwikkelingsbeperking in de leeftijd van 6 tot 18 jaar die agressief gedrag laten zien?’
De doelstelling was om concrete aanbevelingen te formuleren die een bijdrage leveren aan het
verbeteren van de begeleiding en het welzijn van de cliënten bij ... Uit het onderzoek blijkt dat
begeleiders behoefte hebben aan meer structuur en ondersteuning in hun werk. De belangrijkste
conclusies zijn dat een signaleringsplan(een plan waarin beschreven staat wat de signalen van
agressief gedrag zijn per cliënt en hoe deze te voorkomen of ermee om te gaan) , regelmatige
ondersteuning van gedragsdeskundigen en gerichte training en opleidingen effectief kunnen
bijdragen aan het omgaan met agressief gedrag. Daarnaast wordt aanbevolen om vervolgonderzoek
te doen naar de effectiviteit van verschillende methodieken voor het omgaan met agressief gedrag,
om zo een evidence-based praktijk te bevorderen. Deze aanbevelingen zijn bedoeld om de zorg voor
cliënten te optimaliseren en de werkdruk van begeleiders te verlichten.
3
, Inhoud
Voorwoord.............................................................................................................................................2
Samenvatting..........................................................................................................................................3
Begrippenlijst..........................................................................................................................................5
Inleiding..................................................................................................................................................7
1.1 Aanleiding en probleemanalyse....................................................................................................7
1.2 Vraagstelling...............................................................................................................................10
1.3 Doelstelling.................................................................................................................................11
2. Onderzoeksmethode........................................................................................................................11
2.1 Setting.........................................................................................................................................11
2.2 Onderzoeksontwerp...................................................................................................................11
2.3 Dataverzameling.........................................................................................................................11
2.4 Data-analyse...............................................................................................................................12
2.5 Validiteit en betrouwbaarheid....................................................................................................13
2.6 Ethische aspecten.......................................................................................................................13
3. Resultaten........................................................................................................................................14
4. Conclusie..........................................................................................................................................23
5. Discussie...........................................................................................................................................25
6. Aanbevelingen..................................................................................................................................26
7. Bronnenlijst......................................................................................................................................29
Bijlage A................................................................................................................................................34
Bijlage B................................................................................................................................................35
Bijlage C................................................................................................................................................37
Bijlage D................................................................................................................................................38
Bijlage E Implementatieplan.................................................................................................................51
Bijlage F presentatie.............................................................................................................................53
Bijlage G stakeholderanalyse................................................................................................................54
Bijlage H reflectie opdrachtgever.........................................................................................................55
Bijlage H…………………………………………………………………………………………………………………………………………..54
4
