IVK I Gedrag & Samenleving I 'De maatschappij als ervaring' I Samenvatting I HHs

Integrale
Veiligheidskunde
_________________________________
Samenvatting Literatuurtekst:
‘De Maatschappij als ervaring’




Gedrag & Samenleving

, ‘De maatschappij als ervaring’
De maatschappij is onze ervaring van de andere mensen om ons heen. Deze ervaring
hebben wij vrijwel vanaf het moment van onze geboorte. Zij dient als context voor alle
andere dingen die wij ervaren, waaronder onze ervaring van de natuurlijke omgeving en
van onszelf, omdat ook deze ervaringen tot ons komen via andere en door hun worden
beïnvloed. Of wij nu kinderen of volwassenen zijn, het allergrootste deel van onze
gedachten, angsten, verwachtingen en plannen zal steeds om anderen draaien, of het nu
individuen of groepen zijn. Wij blijven onze armen uitrekken naar anderen en al die
anderen blijven ons omsingelen. De maatschappij is een levenslange ervaring en zij is
ook een van onze meest fundamentele ervaringen; en zij is dat alles allang voordat wij er
op een min of meer opzettelijke manier beschouwingen aan wijden. Zeker, onze
ervaringen van de maatschappij komt eerder dan enigerlei kennismaking met een
discipline die men sociologie noemt en zij zou een centraal element in ons leven blijven
zelfs al zouden wij volledig verstoken blijven van een dergelijke kennismaking.


De voornaamste soorten ervaring
De sociologie, die immers een intellectuele discipline is met de pretentie dat zij onze
ervaring van de maatschappij kan doen begrijpen, heeft als een van haar voornaamste
taken rekenschap te geven van de geweldige variëteit van deze ervaring. Er zijn echter
twee onderscheidingen in onze ervaring met andere mensen die aan de basis liggen en
die als uitgangspunt kunnen dienen voor ons denken over de samenleving:
1) Sommige van onze ontmoetingen met anderen komen als een grote verrassing;
sommige zijn routinezaken geworden
2) Sommige anderen ontmoeten wij als individuen in een situatie van persoonlijke
betrokkenheid; maar sommige anderen daarentegen komen wij tegen als
vertegenwoordigers van verwijderde, anonieme groeperingen

De grote verrassing
De wijze waarop wij anderen ervaren neemt gaandeweg in betekenis af als wij ouder
worden. Steeds meer ontmoeten wij anderen in situaties die door en door routinematig
zijn geworden en die in de regel geen verrassingen van enig belang opleveren.
‘Sophistication’, wereldwijsheid, betekent dat ervaringen die eens grote verrassingen
waren, thans als routinezaken afgehandeld kunnen worden.

Zijn volwassenen weleens verrast?
Onwaarschijnlijke verrassingen maken geen deel uit van uw eigen of andermans
verwachtingen en daarom zullen zij niet van invloed zijn op uw of hun gedrag in de
situatie. Integendeel, ieders gedrag zal geleid worden door het idee dat alles wat er
gebeurt een routinevoorbeeld is van het proces dat academisch onderwijs heet.
Ervaringen van de maatschappij is voor het overgrote deel een ervaring met routines. De
routinematige aard van het grootste deel van onze ervaring met anderen is een
noodzakelijke voorwaarde voor de maatschappij als doorlopende onderneming. Het
inzicht in het routinematige, en onvermijdelijk routinematige, karakter van de
samenleving heeft een zeer belangrijke implicatie: omdat onze meeste ervaringen met
anderen mensen uit routines bestaan, wordt deze ervaring waarneembaar als een
weefsel dat over een zekere tijdsspanne blijft voortbestaan of, zoals de sociologen dat
graag zeggen, de maatschappij bestaat uit structuren. Ook wel, de netwerken der
herhaalde patronen in het menselijk gedrag in routinesituaties. Sommige van deze
netwerken worden opgelegd aan situaties. Sommige van deze netwerken worden
opgelegd aan de directie transacties tussen individuen; andere bestrijken grote aantallen
mensen, van wie sommigen elkaar nog nooit persoonlijk ontmoet hebben, maar die toch