Verslag zorg ethische reflectie
Tijdens de minor Verpleegkundig Vakmanschap heb ik voor het eerst een ethisch reflectieverslag
uitgewerkt. De casus die ik heb uitgekozen voor dit verslag is gebaseerd op een situatie op de
revalidatieafdeling in Magnushof, waar ik werkzaam ben. Mijn doel is om te begrijpen hoe we als
zorgverleners effectiever om kunnen gaan met culture verschillen en zorgbehoeften. De methode die
ik heb toegepast, bestaat uit vier stappen. Ik heb ervoor gekozen om deze reflectie individueel uit te
werken.
Casus: Mevrouw Ali en culturele verschillen tijdens het
revalidatieproces
Stap 1: voorbereiding
De vraag in deze situatie is: “Hoe kunnen we als revalidatieteam effectief omgaan met de culturele
en ethische verschillen en de zorgbehoeften van mw. Ali tijdens haar revalidatieproces?”
Casusbeschrijving: Mw. Ali (gefingeerde naam), is een 76-jarige dame van Somalische afkomst. Mw.
Ali heeft recentelijk een heupfractuur opgelopen en gaat revalideren op de GRZ-afdeling
traumatologie en orthopedie. Ze spreek nauwelijks Nederlands of Engels en hecht veel waarde aan
haar Somalische cultuur en tradities. De culturele verschillen leveren problemen bij de zorgplanning
en uitvoering. Mw. Ali heeft een betrokken sociaal netwerk, bestaande uit haar echtgenoot, een zus,
een neef en vier kinderen.
Stap 2: verkenning
1. Waar heeft de zorgvrager in zorg eigenlijk behoefte aan? Wat is volgens jou/jullie zijn echte
zorgvraag?
Mw. Ali heeft een heupfractuur en heeft behoefte aan ondersteuning bij haar revalidatieproces om
haar mobiliteit te verbeteren. Daarnaast heeft ze ook culturele en religieuze behoefte met betrekking
tot haar islamitische geloof. Deze behoeften omvatten dat ze een halal-dieet volgt. Ze wenst vijf keer
per dag te bidden volgens bepaalde gebedstijden. De betrokkenheid van familieleden is groot en zij
wensen dagelijks op bezoek te komen en te ondersteunen bij de zorg.
2. Wie heeft de verantwoordelijkheid voor de zorg?
Een van mijn verpleegkundige collega’s is de eindverantwoordelijke voor de zorg van mw. Ali, ze
neemt de coördinatie van de zorg op zich. Het behandelteam bestaat uit fysiotherapeuten, diëtisten,
voedingsdienstmedewerkers, ergotherapeuten en artsen, zij spelen ook een belangrijke rol in het
revalidatieproces. Daarnaast bieden de verpleegkundigen en verzorgende de dagelijkse zorg voor
mw. Ali.
3. Welke mogelijkheden zijn er om aan de zorgbehoeften van de zorgvrager tegemoet te komen?
Het is belangrijk dat we als revalidatieteam op de hoogte zijn van de behoefte van mw. Ali en hier zo
veel mogelijk rekening mee houden. Het ontwikkelen van een zorgplan dat rekening houdt met haar
behoeften, met zowel medische als culturele en religieuze aspecten, kan helpen bij een effectieve
behandeling. Wellicht is een dagplanning nodig om de dagelijkse behoeften in kaart te brengen.
Daarnaast is het belangrijk dat de voedingsdienstmedewerkers op de hoogte zijn van de dieetwensen
van mw. Ali.
4. Hoe reageert de zorgvrager op de aangeboden zorg?
Mw. Ali is nu twee dagen opgenomen op de revalidatieafdeling orthopedie en traumatologie. Ze
heeft moeite met het aanpassen aan haar nieuwe omgeving. Ze oogt wat terughoudend en geeft aan
het gevoel te hebben zich niet voldoende gehoord te voelen. De taalbarrière en het cultuurverschil
, zorgt voor een geïsoleerd gevoel. Ze heeft moeite om actief deel te nemen aan de behandelingen, De
exacte reden hiervoor is nog onduidelijk.
5. Wat is verder van belang om te weten in verband met deze situatie?
Het is belangrijk om meer te weten over de migratieachtergrond, mogelijke traumatische ervaringen
en overige persoonlijke factoren die van invloed kunnen zijn op het revalidatieproces. Tijdens
gesprekken kan de echtgenoot van mw. Ali vertalen indien nodig, hij spreekt vloeiend Nederlands.
6. Wat voor conclusies zijn er nu te trekken voor het vervolg van het gesprek?
Het is van belang is om mw. Ali zorg op maat te bieden, waarbij rekening wordt gehouden met haar
medische en culturele behoeften. Het is belangrijk om de behoeftes van mw. Ali als revalidatieteam
serieus te nemen. Het revalidatieteam moet één lijn trekken met betrekking tot het verlenen van
zorg. Daarnaast is het, ondanks dat er een doorloop is van verschillende zorgverleners, van belang
om een vertrouwensrelatie op te bouwen. Tevens kan het nuttig en helpend zijn om de familie van
mw. Ali te betrekken bij het zorgproces.
Stap 3: verdieping
In oktober heb ik met mw. Ali en haar echtgenoot een gesprek gevoerd om me te verdiepen in
situatie. Tijdens dit gesprek heb ik verschillende verdiepende vragen gesteld, de echtgenoot heeft als
tolk gefungeerd.
Zorgbehoefte
- Hoe ervaart de zorgvrager de zorg die wordt geboden? Welke zorgvraag/-behoefte heeft de
zorgvrager eigenlijk? Op welke manier wordt deze geuit? Wat zegt de zorgvrager er zelf van?
Mw. Ali vindt de zorg die ze krijgt onvoldoende afgestemd op haar culturele en religieuze behoeften.
Ze geeft aan dat ze het idee heeft dat er geen rekening gehouden wordt met haar wensen. Ze wil
graag iedere dag vijf keer bidden op vaste tijdstippen, dit is nu niet mogelijk in verband met de
ingeplande therapieën. In verband met haar islamitische geloof volgt ze een halal-dieet. Bij dit dieet
wordt alleen vlees gegeten wat is gelsacht volgens Islamitische eisen. Daarnaast geeft mw. Ali aan
dat haar familie enorm belangrijk is, ze bieden veel ondersteuning en stabiliteit. Ze legt uit dat het
bieden van zorg en steun een plicht is in hun cultuur. Haar echtgenoot zegt dat hij meer betrokken
wil worden bij de zorg. Ook geven ze aan dat mw. Ali misschien eerder naar huis kan, omdat
meerdere familieleden de zorg op zich willen nemen. Uit haar verhaal kan ik concluderen dat mw. Ali
behoefte heeft aan duidelijke afspraken, waarin haar wensen worden meegenomen.
- In welke mate komen verbale uitingen van de zorgvrager overeen met zijn gedrag/lichaamstaal?
In welke mate komen de behoeften van de zorgvrager overeen met eerdere uitingen? Met zijn
levensverhaal?
Mw. Ali is terughoudend in haar lichaamstaal, neemt weinig initiatief. Ze doet mee met de
therapieën, maar lijkt wat afwachtend. Toch zegt ze gemotiveerd te zijn om te revalideren. De
verbale uitingen en gedrag/lichaamstaal komen dus niet geheel met elkaar overeen. De
terughoudende lichaamstaal en haar passieve houding hebben mogelijk te maken met ongemak of
bezorgdheid. Dit kan te maken hebben met het gevoel onvoldoende gehoord te, wat te maken kan
hebben met de taalbarrière.
- Hoe gaat de zorgvrager om met zijn mogelijkheden/beperkingen?
Mw. Ali is een positieve vrouw, ondanks de beperkingen die ze nu heeft in verband met haar
heupfractuur. Ze spreekt uit vastberaden en gemotiveerd te zijn om te revalideren.
- Wat zijn de zorgvragen van de zorgvrager volgens andere betrokkenen? Familie, andere
disciplines, nog anderen?
Tijdens de minor Verpleegkundig Vakmanschap heb ik voor het eerst een ethisch reflectieverslag
uitgewerkt. De casus die ik heb uitgekozen voor dit verslag is gebaseerd op een situatie op de
revalidatieafdeling in Magnushof, waar ik werkzaam ben. Mijn doel is om te begrijpen hoe we als
zorgverleners effectiever om kunnen gaan met culture verschillen en zorgbehoeften. De methode die
ik heb toegepast, bestaat uit vier stappen. Ik heb ervoor gekozen om deze reflectie individueel uit te
werken.
Casus: Mevrouw Ali en culturele verschillen tijdens het
revalidatieproces
Stap 1: voorbereiding
De vraag in deze situatie is: “Hoe kunnen we als revalidatieteam effectief omgaan met de culturele
en ethische verschillen en de zorgbehoeften van mw. Ali tijdens haar revalidatieproces?”
Casusbeschrijving: Mw. Ali (gefingeerde naam), is een 76-jarige dame van Somalische afkomst. Mw.
Ali heeft recentelijk een heupfractuur opgelopen en gaat revalideren op de GRZ-afdeling
traumatologie en orthopedie. Ze spreek nauwelijks Nederlands of Engels en hecht veel waarde aan
haar Somalische cultuur en tradities. De culturele verschillen leveren problemen bij de zorgplanning
en uitvoering. Mw. Ali heeft een betrokken sociaal netwerk, bestaande uit haar echtgenoot, een zus,
een neef en vier kinderen.
Stap 2: verkenning
1. Waar heeft de zorgvrager in zorg eigenlijk behoefte aan? Wat is volgens jou/jullie zijn echte
zorgvraag?
Mw. Ali heeft een heupfractuur en heeft behoefte aan ondersteuning bij haar revalidatieproces om
haar mobiliteit te verbeteren. Daarnaast heeft ze ook culturele en religieuze behoefte met betrekking
tot haar islamitische geloof. Deze behoeften omvatten dat ze een halal-dieet volgt. Ze wenst vijf keer
per dag te bidden volgens bepaalde gebedstijden. De betrokkenheid van familieleden is groot en zij
wensen dagelijks op bezoek te komen en te ondersteunen bij de zorg.
2. Wie heeft de verantwoordelijkheid voor de zorg?
Een van mijn verpleegkundige collega’s is de eindverantwoordelijke voor de zorg van mw. Ali, ze
neemt de coördinatie van de zorg op zich. Het behandelteam bestaat uit fysiotherapeuten, diëtisten,
voedingsdienstmedewerkers, ergotherapeuten en artsen, zij spelen ook een belangrijke rol in het
revalidatieproces. Daarnaast bieden de verpleegkundigen en verzorgende de dagelijkse zorg voor
mw. Ali.
3. Welke mogelijkheden zijn er om aan de zorgbehoeften van de zorgvrager tegemoet te komen?
Het is belangrijk dat we als revalidatieteam op de hoogte zijn van de behoefte van mw. Ali en hier zo
veel mogelijk rekening mee houden. Het ontwikkelen van een zorgplan dat rekening houdt met haar
behoeften, met zowel medische als culturele en religieuze aspecten, kan helpen bij een effectieve
behandeling. Wellicht is een dagplanning nodig om de dagelijkse behoeften in kaart te brengen.
Daarnaast is het belangrijk dat de voedingsdienstmedewerkers op de hoogte zijn van de dieetwensen
van mw. Ali.
4. Hoe reageert de zorgvrager op de aangeboden zorg?
Mw. Ali is nu twee dagen opgenomen op de revalidatieafdeling orthopedie en traumatologie. Ze
heeft moeite met het aanpassen aan haar nieuwe omgeving. Ze oogt wat terughoudend en geeft aan
het gevoel te hebben zich niet voldoende gehoord te voelen. De taalbarrière en het cultuurverschil
, zorgt voor een geïsoleerd gevoel. Ze heeft moeite om actief deel te nemen aan de behandelingen, De
exacte reden hiervoor is nog onduidelijk.
5. Wat is verder van belang om te weten in verband met deze situatie?
Het is belangrijk om meer te weten over de migratieachtergrond, mogelijke traumatische ervaringen
en overige persoonlijke factoren die van invloed kunnen zijn op het revalidatieproces. Tijdens
gesprekken kan de echtgenoot van mw. Ali vertalen indien nodig, hij spreekt vloeiend Nederlands.
6. Wat voor conclusies zijn er nu te trekken voor het vervolg van het gesprek?
Het is van belang is om mw. Ali zorg op maat te bieden, waarbij rekening wordt gehouden met haar
medische en culturele behoeften. Het is belangrijk om de behoeftes van mw. Ali als revalidatieteam
serieus te nemen. Het revalidatieteam moet één lijn trekken met betrekking tot het verlenen van
zorg. Daarnaast is het, ondanks dat er een doorloop is van verschillende zorgverleners, van belang
om een vertrouwensrelatie op te bouwen. Tevens kan het nuttig en helpend zijn om de familie van
mw. Ali te betrekken bij het zorgproces.
Stap 3: verdieping
In oktober heb ik met mw. Ali en haar echtgenoot een gesprek gevoerd om me te verdiepen in
situatie. Tijdens dit gesprek heb ik verschillende verdiepende vragen gesteld, de echtgenoot heeft als
tolk gefungeerd.
Zorgbehoefte
- Hoe ervaart de zorgvrager de zorg die wordt geboden? Welke zorgvraag/-behoefte heeft de
zorgvrager eigenlijk? Op welke manier wordt deze geuit? Wat zegt de zorgvrager er zelf van?
Mw. Ali vindt de zorg die ze krijgt onvoldoende afgestemd op haar culturele en religieuze behoeften.
Ze geeft aan dat ze het idee heeft dat er geen rekening gehouden wordt met haar wensen. Ze wil
graag iedere dag vijf keer bidden op vaste tijdstippen, dit is nu niet mogelijk in verband met de
ingeplande therapieën. In verband met haar islamitische geloof volgt ze een halal-dieet. Bij dit dieet
wordt alleen vlees gegeten wat is gelsacht volgens Islamitische eisen. Daarnaast geeft mw. Ali aan
dat haar familie enorm belangrijk is, ze bieden veel ondersteuning en stabiliteit. Ze legt uit dat het
bieden van zorg en steun een plicht is in hun cultuur. Haar echtgenoot zegt dat hij meer betrokken
wil worden bij de zorg. Ook geven ze aan dat mw. Ali misschien eerder naar huis kan, omdat
meerdere familieleden de zorg op zich willen nemen. Uit haar verhaal kan ik concluderen dat mw. Ali
behoefte heeft aan duidelijke afspraken, waarin haar wensen worden meegenomen.
- In welke mate komen verbale uitingen van de zorgvrager overeen met zijn gedrag/lichaamstaal?
In welke mate komen de behoeften van de zorgvrager overeen met eerdere uitingen? Met zijn
levensverhaal?
Mw. Ali is terughoudend in haar lichaamstaal, neemt weinig initiatief. Ze doet mee met de
therapieën, maar lijkt wat afwachtend. Toch zegt ze gemotiveerd te zijn om te revalideren. De
verbale uitingen en gedrag/lichaamstaal komen dus niet geheel met elkaar overeen. De
terughoudende lichaamstaal en haar passieve houding hebben mogelijk te maken met ongemak of
bezorgdheid. Dit kan te maken hebben met het gevoel onvoldoende gehoord te, wat te maken kan
hebben met de taalbarrière.
- Hoe gaat de zorgvrager om met zijn mogelijkheden/beperkingen?
Mw. Ali is een positieve vrouw, ondanks de beperkingen die ze nu heeft in verband met haar
heupfractuur. Ze spreekt uit vastberaden en gemotiveerd te zijn om te revalideren.
- Wat zijn de zorgvragen van de zorgvrager volgens andere betrokkenen? Familie, andere
disciplines, nog anderen?
