Plan van aanpak bij motiverende gespreksvoering
Theoretisch kader:
Motiverende gespreksvoering is een op samenwerking gerichte gespreksstijl die iemand eigen
motivatie en bereidheid tot verandering versterkt. Het is een persoonsgerichte manier van
hulpverlenen om het veel voorkomende probleem van ambivalentie ten aanzien van veranderingen
aan te pakken. Motivatie zorgt ervoor dat gedrag geactiveerd wordt richting krijgt en volgehouden of
juist gestopt wordt. De motivatie van een persoon is beïnvloedbaar in een gesprek.
Motiverende gespreksvoering bestaat uit vier processen:
1. Engagement/engageren (vertrouwen creëren): Is het proces van het aangaan van een
behulpzaam contact en een werkrelatie. Het is het proces van het vestigen van een helpende
relatie die zich kenmerkt door wederzijds vertrouwen en respect.
2. Focus (doel bepalen/richting): Het is een proces waarmee het gesprek over verandering bepaalde
kant op gaat en blijft gaan. Het is een proces van samenwerken om een koers uit te zetten die
voor beiden acceptabel is.
3. Ontlokken/evoceren/ambivalentie (essentie van mgv): Dit proces is bedoeld om te helpen
ambivalentie op te lossen in de richting van verandering. Ontlokken is de kern van mgv.
4. Plannen/motivatieschaal (hoe ga je het doen): Het proces van plannen omvat zowel het
ontwikkelen van vastbeslotenheid om te veranderen als het formulieren van een concreet plan
van actie.
Je hebt binnen motiverende gespreksvoering twee verschillende talen:
1. Verandertaal: het willen en kunnen.
2. Behoudtaal: het niet kunnen en niet willen. Overal waar eigenlijk het woordje ‘niet’ staat.
Daarnaast kent motiverende gespreksvoering drie verschillende communicatiestijlen:
1. Sturende stijl: Iemand die anderen aanstuurt, vertelt mensen wat ze moeten doen en hoe ze het
moeten doen. In een sturende stijl is de impliciete boodschap: ik weet wat jij moet doen en hoe
je het moet doen. De ontvanger heeft bij sturend stijl een complementaire rol, namelijk
gehoorzamen, meedoen en volgen.
2. Gidsende stijl: Stel je gaat naar een vreemd land en huurt een gids om je te helpen. Het is dan
niet de taak van de gids om jou te vertellen wanneer je moet aankomen en wat je moet zien of
moet doen. Een gids zal je ook niet simpelweg volgen in alles wat in je opkomt. Een vaardige gids
zal goed luisteren en zijn expertise aanbieden op de momenten dat dat nodig is.
3. Volgende stijl: Een goede luisteraar heeft aandacht voor wat de ander te zeggen heeft, probeert
de ander te begrijpen en onthoudt zich ervan om zelf dingen in te brengen. De impliciete
boodschap is: ik vertrouw op je wijsheid, ik blijf bij je en laat je dit op je eigen manier uitzoeken.
Bij een volgende stijl horen complementaire rollen als het voortrouw nemen, vooroplopen en
uitzoeken
De vier kernelementen/pijlers/uitgangspunten van onderliggende spirit van motiverende
gespreksvoering zijn: partnerschap/samenwerking, acceptatie, compassie en ontlokken.
Tijdens de motiverende gespreksvoering kun je ook gebruik maken van ORBS, CAS en WKRN.
Leerdoel:
Tijdens de motiverende gespreksvoering kan ik een structuur bieden door gebruik te maken van de
vier processen.
1
Theoretisch kader:
Motiverende gespreksvoering is een op samenwerking gerichte gespreksstijl die iemand eigen
motivatie en bereidheid tot verandering versterkt. Het is een persoonsgerichte manier van
hulpverlenen om het veel voorkomende probleem van ambivalentie ten aanzien van veranderingen
aan te pakken. Motivatie zorgt ervoor dat gedrag geactiveerd wordt richting krijgt en volgehouden of
juist gestopt wordt. De motivatie van een persoon is beïnvloedbaar in een gesprek.
Motiverende gespreksvoering bestaat uit vier processen:
1. Engagement/engageren (vertrouwen creëren): Is het proces van het aangaan van een
behulpzaam contact en een werkrelatie. Het is het proces van het vestigen van een helpende
relatie die zich kenmerkt door wederzijds vertrouwen en respect.
2. Focus (doel bepalen/richting): Het is een proces waarmee het gesprek over verandering bepaalde
kant op gaat en blijft gaan. Het is een proces van samenwerken om een koers uit te zetten die
voor beiden acceptabel is.
3. Ontlokken/evoceren/ambivalentie (essentie van mgv): Dit proces is bedoeld om te helpen
ambivalentie op te lossen in de richting van verandering. Ontlokken is de kern van mgv.
4. Plannen/motivatieschaal (hoe ga je het doen): Het proces van plannen omvat zowel het
ontwikkelen van vastbeslotenheid om te veranderen als het formulieren van een concreet plan
van actie.
Je hebt binnen motiverende gespreksvoering twee verschillende talen:
1. Verandertaal: het willen en kunnen.
2. Behoudtaal: het niet kunnen en niet willen. Overal waar eigenlijk het woordje ‘niet’ staat.
Daarnaast kent motiverende gespreksvoering drie verschillende communicatiestijlen:
1. Sturende stijl: Iemand die anderen aanstuurt, vertelt mensen wat ze moeten doen en hoe ze het
moeten doen. In een sturende stijl is de impliciete boodschap: ik weet wat jij moet doen en hoe
je het moet doen. De ontvanger heeft bij sturend stijl een complementaire rol, namelijk
gehoorzamen, meedoen en volgen.
2. Gidsende stijl: Stel je gaat naar een vreemd land en huurt een gids om je te helpen. Het is dan
niet de taak van de gids om jou te vertellen wanneer je moet aankomen en wat je moet zien of
moet doen. Een gids zal je ook niet simpelweg volgen in alles wat in je opkomt. Een vaardige gids
zal goed luisteren en zijn expertise aanbieden op de momenten dat dat nodig is.
3. Volgende stijl: Een goede luisteraar heeft aandacht voor wat de ander te zeggen heeft, probeert
de ander te begrijpen en onthoudt zich ervan om zelf dingen in te brengen. De impliciete
boodschap is: ik vertrouw op je wijsheid, ik blijf bij je en laat je dit op je eigen manier uitzoeken.
Bij een volgende stijl horen complementaire rollen als het voortrouw nemen, vooroplopen en
uitzoeken
De vier kernelementen/pijlers/uitgangspunten van onderliggende spirit van motiverende
gespreksvoering zijn: partnerschap/samenwerking, acceptatie, compassie en ontlokken.
Tijdens de motiverende gespreksvoering kun je ook gebruik maken van ORBS, CAS en WKRN.
Leerdoel:
Tijdens de motiverende gespreksvoering kan ik een structuur bieden door gebruik te maken van de
vier processen.
1
