Mijn leven, jouw keuze? Eigen regie bij licht verstandelijk beperkte cliënten
met bijkomende gedragsproblematiek.
Adviesrapport
19 december 2019
Naam:
Studentnummer:
Opleiding: Bacheloropleiding tot Verpleegkundige
Onderwijsinstelling: Fontys Hogeschool Mens en Gezondheid
Opdrachtgevers Cello:
Begeleider:
Examinator:
Aantal woorden: 5000 woorden
1
,Voorwoord
plaatsnaam, december 2019
Voor u ligt het verslag van mijn afstudeeronderzoek. Met dit afstudeeronderzoek rond ik de
opleiding verpleegkunde aan de Fontys Hogeschool te Eindhoven af en hoop ik een bijdrage te
leveren aan het bevorderen van eigen regie van cliënten met een lvb+ binnen aaB.
Dit onderzoek is een onderdeel van Cello waarbij gekeken is naar: ‘’Hoe kunnen zorgverleners de
eigen regie van licht verstandelijk beperkte cliënten en bijkomende gedragsproblematiek bij
appartementen ambulant Binckhorst bevorderen?’
Graag wil ik een aantal mensen bedanken. Allereerst [naam begeleider], docente vanuit Fontys
Hogeschool. Gedurende dit onderzoek heeft zij mij ondersteuning geboden op zowel theoretisch-
als praktisch gebied.
Daarnaast wil ik de externe partijen bedanken die het onderzoek hebben voorzien van feedback en
een kritische blik.
Tot slot wil ik alle respondenten (zorgverleners van appartementen team Binckhorst) bedanken
voor hun medewerking aan het onderzoek. Dankzij hun persoonlijke ervaringen zijn er resultaten
geboekt binnen dit onderzoek.
2
,Samenvatting projectplan
Aanleiding
De zorg in Nederland is erop gericht om de eigen regie van cliënten zoveel mogelijk te bevorderen. Bij eigen
regie bij van de cliënt met een licht verstandelijke beperking met bijkomende problematiek (verder in dit
onderzoek ‘lvb+’ genoemd) spelen aspecten zoals wet- en regelgeving mee die het bevorderen hiervan
bemoeilijken.
Dit onderzoek richt zich op ervaringen en behoeften van de zorgverleners binnen appartementen ambulant
Binckhorst (verder in dit onderzoek ‘aaB’ genoemd) rondom de eigen regie van de cliënt met een lvb+. In dit
onderzoek staat de volgende onderzoeksvraag centraal:
‘Hoe bevorderen zorgverleners van appartementen ambulant Binckhorst de eigen regie van licht verstandelijk
beperkte cliënten met bijkomende gedragsproblematiek en wat kunnen zij hierin verbeteren?’
Het doel van dit onderzoek is om erachter te komen hoe de zorgverleners van aaB momenteel de eigen regie
bij de licht verstandelijke cliënten met bijkomende problematiek (zoals autisme, hechtingsstoornissen,
trauma’s en/of verslavingen) bevorderen. Er is een adviesrapport met aanbevelingen opgesteld over de
manier waarop zorgverleners het bevorderen van de eigen regie bij cliënten met een licht verstandelijke
beperking kunnen verbeteren.
Onderzoeksmethoden
Middels kwalitatief praktijkgericht onderzoek is er inzicht verkregen in de ervaringen van de zorgverleners
met eigen regie. Tevens is duidelijk geworden wat de zorgverleners nodig achten om de eigen regie van de
cliënt te bevorderen.
Er zijn twee deelvragen opgesteld om de onderzoeksvraag te beantwoorden. De eerste deelvraag betreft een
literatuurvraag en de tweede deelvraag een praktijkvraag.
• Om de eerste deelvraag te beantwoorden is gezocht naar artikelen en richtlijnen over het bevorderen
van eigen regie bij de cliënt met een lvb+.
• Om de tweede deelvraag te beantwoorden zijn zes respondenten zowel persoonlijk als via een e-mail
benaderd. Vier respondenten zijn alleen werkzaam binnen aaB. De overige twee respondenten zijn ook
werkzaam bij appartementen ambulant Vught. De respondenten hebben via de mail een hand-out
ontvangen, die zij voorafgaand aan het interview mochten doornemen (zie bijlage 1). Het doel van de
hand-out was om de respondenten vooraf na te laten denken over het onderwerp. De interviews
duurden tussen de 30 en 45 minuten.
Bij aanvang van het interview hebben de respondenten een ‘informed consent’ ondertekend. Hiermee gaven
zij akkoord om de interviews op te nemen, en de resultaten anoniem te transcriberen. Na afloop van het
transcriberen zijn de audiofragmenten verwijderd.
De analyse van de transcripten is methodisch verlopen door middel van de thematische analyse van Braun en
Clark (2006).
In de verkenningsfase is de data bestudeerd. De onderzoeker raakte vertrouwd met de data door de
transcripties grondig te (her)lezen. Het coderen bestond uit het systematisch toekennen van initiële codes
aan de data. Door middel van het softwareprogramma NVivo 11 is er een overzicht gecreëerd van verbanden
in de data. Tijdens het thematiseren zijn de eerste codes ingedeeld in mogelijke thema’s. In deze fase is
handmatige verwerking gecombineerd met het gebruik van NVivo 11 (zie bijlage 6). Op papier zijn alle codes
en mogelijke thema’s beschreven om een visueel beeld te creëren van de data, dit is uitgewerkt in de digitale
diagrammaker Canva (zie bijlage 7). NVivo is ingezet om samenhang tussen codes te ontdekken en delen van
de transcripties door te nemen. Hierdoor is er een codeboom opgesteld. Door te reviseren en verfijnen zijn
de voorlopige thema’s herzien, zowel met betrekking tot de aanvankelijke codes als tot de volledige
dataverzameling. Er is gecheckt of er identificeerbare verschillen waren en voldoende overeenkomstigheid
binnen de thema’s. Van daaruit is de codeboom aangepast en verder vormgegeven. Tot slot is er door
vaststellen en structureren de essentie van de uiteindelijke thema’s gedefinieerd en zijn de resultaten vanuit
de laatste fase weergegeven (zie figuur 3).
3
, Inhoudsopgave
Samenvatting projectplan 3
Inhoudsopgave 4
Begrippenlijst 5
1. Resultaten 6
1.1 Resultaten literatuuronderzoek 6
1.1.1 Model van eigen regie 6
1.1.2 Model van eigen regie gekoppeld aan de cliënt met een lvb+ 7
1.2 Resultaten praktijkonderzoek 9
1.2.1 Respondenten kenmerken 9
1.2.2. Thema’s in beeld 9
1.2.3. Opvattingen en definities van eigen regie 10
1.2.4. Voorwaarden voor eigen regie 10
1.2.5. Methodisch werken 11
2. Discussie 12
3. Conclusie 13
4. Adviezen 14
4.1 Kennisborging en -verbreding 14
4.2 Moreel beraad 15
4.3 Zorgverlening op maat 16
4.3.1. Methodisch werken binnen Cello 16
4.3.2. Zorgprogramma’s 17
4.4 Aandachtsfunctionaris eigen regie 17
4.5 Vervolgonderzoek 18
Literatuurlijst 19
Bijlagen 22
Bijlage 1: Uitnodiging interview via e-mail 22
Bijlage 2: Hand - out 23
Bijlage 3: Formulier deelname interview 24
Bijlage 4: Interview guide 25
Bijlage 5: Codeboom NVivo 30
Bijlage 7: Codeboom visueel 35
4
met bijkomende gedragsproblematiek.
Adviesrapport
19 december 2019
Naam:
Studentnummer:
Opleiding: Bacheloropleiding tot Verpleegkundige
Onderwijsinstelling: Fontys Hogeschool Mens en Gezondheid
Opdrachtgevers Cello:
Begeleider:
Examinator:
Aantal woorden: 5000 woorden
1
,Voorwoord
plaatsnaam, december 2019
Voor u ligt het verslag van mijn afstudeeronderzoek. Met dit afstudeeronderzoek rond ik de
opleiding verpleegkunde aan de Fontys Hogeschool te Eindhoven af en hoop ik een bijdrage te
leveren aan het bevorderen van eigen regie van cliënten met een lvb+ binnen aaB.
Dit onderzoek is een onderdeel van Cello waarbij gekeken is naar: ‘’Hoe kunnen zorgverleners de
eigen regie van licht verstandelijk beperkte cliënten en bijkomende gedragsproblematiek bij
appartementen ambulant Binckhorst bevorderen?’
Graag wil ik een aantal mensen bedanken. Allereerst [naam begeleider], docente vanuit Fontys
Hogeschool. Gedurende dit onderzoek heeft zij mij ondersteuning geboden op zowel theoretisch-
als praktisch gebied.
Daarnaast wil ik de externe partijen bedanken die het onderzoek hebben voorzien van feedback en
een kritische blik.
Tot slot wil ik alle respondenten (zorgverleners van appartementen team Binckhorst) bedanken
voor hun medewerking aan het onderzoek. Dankzij hun persoonlijke ervaringen zijn er resultaten
geboekt binnen dit onderzoek.
2
,Samenvatting projectplan
Aanleiding
De zorg in Nederland is erop gericht om de eigen regie van cliënten zoveel mogelijk te bevorderen. Bij eigen
regie bij van de cliënt met een licht verstandelijke beperking met bijkomende problematiek (verder in dit
onderzoek ‘lvb+’ genoemd) spelen aspecten zoals wet- en regelgeving mee die het bevorderen hiervan
bemoeilijken.
Dit onderzoek richt zich op ervaringen en behoeften van de zorgverleners binnen appartementen ambulant
Binckhorst (verder in dit onderzoek ‘aaB’ genoemd) rondom de eigen regie van de cliënt met een lvb+. In dit
onderzoek staat de volgende onderzoeksvraag centraal:
‘Hoe bevorderen zorgverleners van appartementen ambulant Binckhorst de eigen regie van licht verstandelijk
beperkte cliënten met bijkomende gedragsproblematiek en wat kunnen zij hierin verbeteren?’
Het doel van dit onderzoek is om erachter te komen hoe de zorgverleners van aaB momenteel de eigen regie
bij de licht verstandelijke cliënten met bijkomende problematiek (zoals autisme, hechtingsstoornissen,
trauma’s en/of verslavingen) bevorderen. Er is een adviesrapport met aanbevelingen opgesteld over de
manier waarop zorgverleners het bevorderen van de eigen regie bij cliënten met een licht verstandelijke
beperking kunnen verbeteren.
Onderzoeksmethoden
Middels kwalitatief praktijkgericht onderzoek is er inzicht verkregen in de ervaringen van de zorgverleners
met eigen regie. Tevens is duidelijk geworden wat de zorgverleners nodig achten om de eigen regie van de
cliënt te bevorderen.
Er zijn twee deelvragen opgesteld om de onderzoeksvraag te beantwoorden. De eerste deelvraag betreft een
literatuurvraag en de tweede deelvraag een praktijkvraag.
• Om de eerste deelvraag te beantwoorden is gezocht naar artikelen en richtlijnen over het bevorderen
van eigen regie bij de cliënt met een lvb+.
• Om de tweede deelvraag te beantwoorden zijn zes respondenten zowel persoonlijk als via een e-mail
benaderd. Vier respondenten zijn alleen werkzaam binnen aaB. De overige twee respondenten zijn ook
werkzaam bij appartementen ambulant Vught. De respondenten hebben via de mail een hand-out
ontvangen, die zij voorafgaand aan het interview mochten doornemen (zie bijlage 1). Het doel van de
hand-out was om de respondenten vooraf na te laten denken over het onderwerp. De interviews
duurden tussen de 30 en 45 minuten.
Bij aanvang van het interview hebben de respondenten een ‘informed consent’ ondertekend. Hiermee gaven
zij akkoord om de interviews op te nemen, en de resultaten anoniem te transcriberen. Na afloop van het
transcriberen zijn de audiofragmenten verwijderd.
De analyse van de transcripten is methodisch verlopen door middel van de thematische analyse van Braun en
Clark (2006).
In de verkenningsfase is de data bestudeerd. De onderzoeker raakte vertrouwd met de data door de
transcripties grondig te (her)lezen. Het coderen bestond uit het systematisch toekennen van initiële codes
aan de data. Door middel van het softwareprogramma NVivo 11 is er een overzicht gecreëerd van verbanden
in de data. Tijdens het thematiseren zijn de eerste codes ingedeeld in mogelijke thema’s. In deze fase is
handmatige verwerking gecombineerd met het gebruik van NVivo 11 (zie bijlage 6). Op papier zijn alle codes
en mogelijke thema’s beschreven om een visueel beeld te creëren van de data, dit is uitgewerkt in de digitale
diagrammaker Canva (zie bijlage 7). NVivo is ingezet om samenhang tussen codes te ontdekken en delen van
de transcripties door te nemen. Hierdoor is er een codeboom opgesteld. Door te reviseren en verfijnen zijn
de voorlopige thema’s herzien, zowel met betrekking tot de aanvankelijke codes als tot de volledige
dataverzameling. Er is gecheckt of er identificeerbare verschillen waren en voldoende overeenkomstigheid
binnen de thema’s. Van daaruit is de codeboom aangepast en verder vormgegeven. Tot slot is er door
vaststellen en structureren de essentie van de uiteindelijke thema’s gedefinieerd en zijn de resultaten vanuit
de laatste fase weergegeven (zie figuur 3).
3
, Inhoudsopgave
Samenvatting projectplan 3
Inhoudsopgave 4
Begrippenlijst 5
1. Resultaten 6
1.1 Resultaten literatuuronderzoek 6
1.1.1 Model van eigen regie 6
1.1.2 Model van eigen regie gekoppeld aan de cliënt met een lvb+ 7
1.2 Resultaten praktijkonderzoek 9
1.2.1 Respondenten kenmerken 9
1.2.2. Thema’s in beeld 9
1.2.3. Opvattingen en definities van eigen regie 10
1.2.4. Voorwaarden voor eigen regie 10
1.2.5. Methodisch werken 11
2. Discussie 12
3. Conclusie 13
4. Adviezen 14
4.1 Kennisborging en -verbreding 14
4.2 Moreel beraad 15
4.3 Zorgverlening op maat 16
4.3.1. Methodisch werken binnen Cello 16
4.3.2. Zorgprogramma’s 17
4.4 Aandachtsfunctionaris eigen regie 17
4.5 Vervolgonderzoek 18
Literatuurlijst 19
Bijlagen 22
Bijlage 1: Uitnodiging interview via e-mail 22
Bijlage 2: Hand - out 23
Bijlage 3: Formulier deelname interview 24
Bijlage 4: Interview guide 25
Bijlage 5: Codeboom NVivo 30
Bijlage 7: Codeboom visueel 35
4
