Samenvatting bijzondere overeenkomsten
Hoofdstuk 1. Bijzondere overeenkomsten; algemeen
1.1 Inleiding
Bijzondere overeenkomsten zijn aanvullend op de algemene regels benoemde
overeenkomsten.
Art. 6:217 lid 1 BW Aanbod en aanvaarding
Hoofdregels bijzondere overeenkomsten
- Goed verloop van het rechtsverkeer
- Beschermen van de zwakkere partij
Adagium (motto) lex specialis derogat (afwijken) lex (wet) generali een bijzondere
wettelijke regel gaat voor een algemene wettelijke regel.
1.2 Opbouw van het boek
De 5 bijzondere overeenkomsten die in dit boek behandelt worden
- Koop (inclusief consumentenkoop)
- Opdracht (inclusief bemiddeling en lastgeving)
- Aanneming van werk
- Vaststellingsovereenkomst
- Verzekeringsovereenkomst
1.4 Geschiedenis en toekomst van het BW
Code Civil
De Code Civil staat ook bekend onder de naam Code Napoleon. Het wetboek werd in 1804
door Napoleon vastgesteld. Napoleon was van 1799 tot 1804 eerste consul van Frankrijk en
kroonde zichzelf daarna tot keizer der Fransen, hetgeen hij tot 1815 bleef, toen hij de
beroemde Slag bij Waterloo verloor.
Deze Franse wetgeving was van hoge kwaliteit en vond door de Franse overheersing van
Europa in verschillende landen van Europa navolging.
Professor Eduard Maurits Meijers (1880 – 1954) Grondlegger van het nieuwe BW.
Zie verder op de pagina’s 21 tot en met 23.
Een van de pijlers van de Europese Unie is dat er tussen de lidstaten een interne markt geldt
waar geen handelsbelemmeringen zijn.
Voor meer Europees en internationaal recht, zie pagina’s 24 tot en met 26.
,1.5 Bijzondere overeenkomsten in het BW
Titel 1. Koop en ruil, art. 7:1 - 50 BW
De koopovereenkomst is de meest voorkomende overeenkomst. Als een consument iets
koopt van een professionele wederpartij, gelden er voor de consument aanvullende,
beschermende regels.
Titel 2. Financiële zekerheidsovereenkomsten, art. 7:51 – 56 BW
Deze titel heeft een Europese oorsprong en is bedoeld om een financiële constructie die in
het Engelse en Amerikaanse recht veel voorkomt en voor het internationale handelsverkeer
van belang is, ook in de continentale rechtsstelsels goed te regelen.
Titel 3. Schenking, art. 7:175 – 188 BW
Schenking is een niet-wederkerige overeenkomst. De schenker ontvangt geen
regenprestatie en verricht daarmee zijn prestatie om niet (gratis).
Titel 4. Huur, art. 7:201 – 310 BW
De titel rond huur bevat speciale regels voor de verhuur van onroerende zaken.
Titel 5. Pacht, art. 7:310 – 399e BW
De pachtovereenkomst is vergelijkbaar met de huurovereenkomst, maar betreft ‘huur’ van
landbouwgronden.
Titel 7. Opdracht, art. 7:40 – 468 BW
Niet-stoffelijk.
Opdracht kent een aantal gekwalificeerde varianten;
- Bemiddeling (zoeken (bijv. datingbureau))
- Lastgeving (rechtshandeling verrichten (voor een ander, volmacht))
- Agentuur (verkopen voor een ander (bijv. in een kapsalon))
- Geneeskundige behandelovereenkomst
Titel 7A. Reisovereenkomst, art. 7:500 – 513 BW
De titel omtrent reisovereenkomst is op grond van een Europese richtlijn ingevoerd in het
BW. De bescherming van reizigers is daarmee in de gehele Europese Unie voor een
belangrijk deel gelijkgetrokken.
Titel 9. Bewaarneming, art. 7:600 – 609 BW
Bijvoorbeeld een jas in bewaring geven bij een garderobe, gedurende een verbouwing van
een museum zijn collectie in bewaring geeft aan een gespecialiseerd opslagbedrijf.
Titel 10. Arbeidsovereenkomst, art. 7:610 – 691 BW
Zelfstandig recht beschouwd. Arbeidsrecht en socialezekerheidsrecht worden samen
aangeduid als sociaal recht.
Titel 12. Aanneming van werk, art. 7:750 – 769 BW
Stoffelijk.
Titel 14. Borgtocht, art. 7:850 – 870 BW
Borgstelling biedt een schuldeiser meer zekerheid dat een overeenkomst zal worden
nagekomen.
Titel 16. Vaststellingsovereenkomst, art. 7:900 – 910 BW
Door middel van een vaststellingsovereenkomst wordt de zaak dan geschikt.
, Titel 17. Verzekering, art. 7:925 – 986 BW
Is vanuit maatschappelijk en economisch oogpunt van groot belang.
Titel 18. Lijfrente, art. 7:990 – 992 BW
Lijfrente is een periodieke uitkering in geld die afhankelijk is gesteld van het in leven zijn van
een of meerdere personen pensioenvoorziening.
Zie tabel 1.1 op pagina 31.
1.6 Aspecten van de wettelijke regelingen van bijzondere overeenkomsten
1. Precontractuele verbintenissen
Verplichtingen die kunnen ontstaan voordat er sprake is van een overeenkomst.
Vloeit uit de wet (art. 6:1 BW).
Zo is een aannemer van werk verplicht om, voordat van een overeenkomst sprake is,
zijn opdrachtgever (klant) te waarschuwen voor iets wat geen goed plan lijkt te zijn
(waarschuwingsplicht, art. 7:754 BW).
2. Totstandkoming van de overeenkomst
Een overeenkomst kan vormvrij tot stand komen, tenzij de wet anders bepaalt.
3. Inhoud van de overeenkomst
Soms geeft de wet dwingende of aanvullende regels met betrekking tot de
verplichtingen die uit de overeenkomst voortvloeien hoofdstuk 2.
4. Einde
De regeling van een bijzondere overeenkomst kan specifieke regels bevatten rond
het eind of de beëindiging van de overeenkomst.
5. Speciale regels rond nakoming, schadevergoeding of ontbinding
Art. 6:265 geeft aan dat er een tekortkoming in de nakoming van voldoende ernstige
aard nodig is voor ontbinding. Ontbinding kan pas bij consumentenkoop wanneer er
geen sprake meer is van herstel of vervanging (art. 7:21 BW).
6. Prostcontractuele verbintenissen
Bijvoorbeeld een reparatie uitvoeren op een product dat in dezelfde winkel gekocht is.
De overeenkomst was dus al gesloten.
1.7 Gemengde overeenkomsten
Voorbeeld; een installatiebedrijf koopt bij een machinefabriek een speciale machine die nog
gebouwd moet worden en zal worden aangepast aan de wensen van het installatiebedrijf.
Deze overeenkomst vertoont zowel trekken van een koopovereenkomst (het kopen van de
machine) als van aanneming van werk (het bouwen van de machine). Art. 6:215 BW bepaalt
wat voor overeenkomst er sprake is; koopovereenkomst, aanneming van werk of allebei?
In beginsel zijn alle regels van toepassing.
Als er op een bepaald punt sprake is van tegenstrijdigheid, gaat de dwingende regel voor de
aanvullende regel.
Samengestelde overeenkomst als partijen meerdere afspraken maken die op zichzelf
goed van elkaar te scheiden zijn, hoeft er geen gemengde overeenkomst te worden
aangenomen.
Hoofdstuk 1. Bijzondere overeenkomsten; algemeen
1.1 Inleiding
Bijzondere overeenkomsten zijn aanvullend op de algemene regels benoemde
overeenkomsten.
Art. 6:217 lid 1 BW Aanbod en aanvaarding
Hoofdregels bijzondere overeenkomsten
- Goed verloop van het rechtsverkeer
- Beschermen van de zwakkere partij
Adagium (motto) lex specialis derogat (afwijken) lex (wet) generali een bijzondere
wettelijke regel gaat voor een algemene wettelijke regel.
1.2 Opbouw van het boek
De 5 bijzondere overeenkomsten die in dit boek behandelt worden
- Koop (inclusief consumentenkoop)
- Opdracht (inclusief bemiddeling en lastgeving)
- Aanneming van werk
- Vaststellingsovereenkomst
- Verzekeringsovereenkomst
1.4 Geschiedenis en toekomst van het BW
Code Civil
De Code Civil staat ook bekend onder de naam Code Napoleon. Het wetboek werd in 1804
door Napoleon vastgesteld. Napoleon was van 1799 tot 1804 eerste consul van Frankrijk en
kroonde zichzelf daarna tot keizer der Fransen, hetgeen hij tot 1815 bleef, toen hij de
beroemde Slag bij Waterloo verloor.
Deze Franse wetgeving was van hoge kwaliteit en vond door de Franse overheersing van
Europa in verschillende landen van Europa navolging.
Professor Eduard Maurits Meijers (1880 – 1954) Grondlegger van het nieuwe BW.
Zie verder op de pagina’s 21 tot en met 23.
Een van de pijlers van de Europese Unie is dat er tussen de lidstaten een interne markt geldt
waar geen handelsbelemmeringen zijn.
Voor meer Europees en internationaal recht, zie pagina’s 24 tot en met 26.
,1.5 Bijzondere overeenkomsten in het BW
Titel 1. Koop en ruil, art. 7:1 - 50 BW
De koopovereenkomst is de meest voorkomende overeenkomst. Als een consument iets
koopt van een professionele wederpartij, gelden er voor de consument aanvullende,
beschermende regels.
Titel 2. Financiële zekerheidsovereenkomsten, art. 7:51 – 56 BW
Deze titel heeft een Europese oorsprong en is bedoeld om een financiële constructie die in
het Engelse en Amerikaanse recht veel voorkomt en voor het internationale handelsverkeer
van belang is, ook in de continentale rechtsstelsels goed te regelen.
Titel 3. Schenking, art. 7:175 – 188 BW
Schenking is een niet-wederkerige overeenkomst. De schenker ontvangt geen
regenprestatie en verricht daarmee zijn prestatie om niet (gratis).
Titel 4. Huur, art. 7:201 – 310 BW
De titel rond huur bevat speciale regels voor de verhuur van onroerende zaken.
Titel 5. Pacht, art. 7:310 – 399e BW
De pachtovereenkomst is vergelijkbaar met de huurovereenkomst, maar betreft ‘huur’ van
landbouwgronden.
Titel 7. Opdracht, art. 7:40 – 468 BW
Niet-stoffelijk.
Opdracht kent een aantal gekwalificeerde varianten;
- Bemiddeling (zoeken (bijv. datingbureau))
- Lastgeving (rechtshandeling verrichten (voor een ander, volmacht))
- Agentuur (verkopen voor een ander (bijv. in een kapsalon))
- Geneeskundige behandelovereenkomst
Titel 7A. Reisovereenkomst, art. 7:500 – 513 BW
De titel omtrent reisovereenkomst is op grond van een Europese richtlijn ingevoerd in het
BW. De bescherming van reizigers is daarmee in de gehele Europese Unie voor een
belangrijk deel gelijkgetrokken.
Titel 9. Bewaarneming, art. 7:600 – 609 BW
Bijvoorbeeld een jas in bewaring geven bij een garderobe, gedurende een verbouwing van
een museum zijn collectie in bewaring geeft aan een gespecialiseerd opslagbedrijf.
Titel 10. Arbeidsovereenkomst, art. 7:610 – 691 BW
Zelfstandig recht beschouwd. Arbeidsrecht en socialezekerheidsrecht worden samen
aangeduid als sociaal recht.
Titel 12. Aanneming van werk, art. 7:750 – 769 BW
Stoffelijk.
Titel 14. Borgtocht, art. 7:850 – 870 BW
Borgstelling biedt een schuldeiser meer zekerheid dat een overeenkomst zal worden
nagekomen.
Titel 16. Vaststellingsovereenkomst, art. 7:900 – 910 BW
Door middel van een vaststellingsovereenkomst wordt de zaak dan geschikt.
, Titel 17. Verzekering, art. 7:925 – 986 BW
Is vanuit maatschappelijk en economisch oogpunt van groot belang.
Titel 18. Lijfrente, art. 7:990 – 992 BW
Lijfrente is een periodieke uitkering in geld die afhankelijk is gesteld van het in leven zijn van
een of meerdere personen pensioenvoorziening.
Zie tabel 1.1 op pagina 31.
1.6 Aspecten van de wettelijke regelingen van bijzondere overeenkomsten
1. Precontractuele verbintenissen
Verplichtingen die kunnen ontstaan voordat er sprake is van een overeenkomst.
Vloeit uit de wet (art. 6:1 BW).
Zo is een aannemer van werk verplicht om, voordat van een overeenkomst sprake is,
zijn opdrachtgever (klant) te waarschuwen voor iets wat geen goed plan lijkt te zijn
(waarschuwingsplicht, art. 7:754 BW).
2. Totstandkoming van de overeenkomst
Een overeenkomst kan vormvrij tot stand komen, tenzij de wet anders bepaalt.
3. Inhoud van de overeenkomst
Soms geeft de wet dwingende of aanvullende regels met betrekking tot de
verplichtingen die uit de overeenkomst voortvloeien hoofdstuk 2.
4. Einde
De regeling van een bijzondere overeenkomst kan specifieke regels bevatten rond
het eind of de beëindiging van de overeenkomst.
5. Speciale regels rond nakoming, schadevergoeding of ontbinding
Art. 6:265 geeft aan dat er een tekortkoming in de nakoming van voldoende ernstige
aard nodig is voor ontbinding. Ontbinding kan pas bij consumentenkoop wanneer er
geen sprake meer is van herstel of vervanging (art. 7:21 BW).
6. Prostcontractuele verbintenissen
Bijvoorbeeld een reparatie uitvoeren op een product dat in dezelfde winkel gekocht is.
De overeenkomst was dus al gesloten.
1.7 Gemengde overeenkomsten
Voorbeeld; een installatiebedrijf koopt bij een machinefabriek een speciale machine die nog
gebouwd moet worden en zal worden aangepast aan de wensen van het installatiebedrijf.
Deze overeenkomst vertoont zowel trekken van een koopovereenkomst (het kopen van de
machine) als van aanneming van werk (het bouwen van de machine). Art. 6:215 BW bepaalt
wat voor overeenkomst er sprake is; koopovereenkomst, aanneming van werk of allebei?
In beginsel zijn alle regels van toepassing.
Als er op een bepaald punt sprake is van tegenstrijdigheid, gaat de dwingende regel voor de
aanvullende regel.
Samengestelde overeenkomst als partijen meerdere afspraken maken die op zichzelf
goed van elkaar te scheiden zijn, hoeft er geen gemengde overeenkomst te worden
aangenomen.
