Videocolleges Sociale Psychologie, Tilburg universiteit
Videocollege 1:
Begrippen sociale psychologie
Psychologie: de wetenschappelijke studie naar gedrag en het innerlijke leven van mensen.
Sociale psychologie: de wetenschappelijke studie naar de manier waarop de gedachten,
gevoelens en het gedrag van mensen worden beïnvloed door de aanwezigheid van anderen
Mensen worden beïnvloed door de werkelijke (expliciete) of ingebeelde (impliciete)
aanwezigheid van anderen
Sociale invloed: het effect dat de woorden, daden of alleen al de aanwezigheid van andere
mensen hebben op onze gedachten, gevoelens, houdingen of gedrag.
Analyse niveau: het individu in een sociale context
Construct: de manier waarop mensen de sociale wereld waarnemen, begrijpen en
interpreteren.
Perspectieven in de sociale psychologie
- Evolutionair perspectief: sociaal gedrag wordt verklaard door te kijken hoe
genetische factoren over de eeuwen heen zijn aangetast om de overlevings- en
voortplantingskansen te vergroten
- Socio-cultureel perspectief: sociaal gedrag wordt verklaard door te kijken naar de
invloed van grotere sociale groepen
Natuurlijke selectie: het proces waarbij belangrijke eigenschappen die gunstig zijn voor de
overleving worden doorgegeven aan het nageslacht
Gyppy experiment: op welke manier zijn de guppy’s veranderd? Twee soorten vijvers.
Verschil in uiterlijk na 1,5 jaar.
- Hoe helpt evolutie om menselijk gedrag te verklaren?
-Mensen hebben veel gemeen met andere dieren
-Sommige menselijke gewoontes zijn universeel
- Hoe helpt cultuur om menselijk gedrag te verklaren?
-Sommige gewoontes, tradities en gedragingen zijn verschillend, afhankelijk van de
culturele context
- Hoe helpt sociaal leren om menselijk gedrag te verklaren?
-Mensen zijn geneigd om gedrag te imiteren van rolmodellen
-Cross cultureel onderzoek: wordt uitgevoerd met leden van verschillende culturen. Heeft
het betrekking op iedereen of een bepaalde cultuur?
, - Wat bepaald ons gedrag?
Kurt Lewin B=f(P X E)
Gestalt psychologie: bestuurt de subjectieve manier waarop een object in de geest van
mensen verschijnt.
Naïef realisme: wij denken dat wij de waarheid in pacht hebben
- 2 basale menselijke motieven
-Zelf-verbeteringsmotief: mensen willen een goed gevoel over zichzelf hebben’
-Accuraatheidsmotief: mensen willen een correct beeld hebben over zichzelf’
deze twee vaak in strijd met elkaar
- Illusies:
-Beter dan gemiddeld effect -> zelfbeeld beschermen’
-Onrealistisch optimisme -> onderschatten van slechte gebeurtenissen en
overschatten van goede gebeurtenissen
-Vals consensus effect-> wij denken ten onrechte dat iedereen wel een beetje van
jouw eigen slechte eigenschap bezit
-Vals uniciteitseffect-> als wij een goeie eigenschap bezitten denken wij vaak ten
onrechte dat dit uniek is.
Videocollege 2:
- De problemen van sociaal psychologen
-Imago: sociale psychologie is gewoon gezond verstand
Hindsight bias: omdat iets logisch klinkt denk je dat je het zelf ook wel had geweten
-Slechte onderzoekspraktijken
-Onethisch onderzoek
- Methoden’
-Replicaties
-Meta-analyses-> gemiddelde maken over allemaal studies die hetzelfde hebben
bekeken
-Open Science-> wat verwacht ik te kunnen vinden? Dit schrijf je op in een
openbaar iets. Hierdoor kan je er minder makkelijk mee sjoemelen.
- Ethiek
-Informed concent
-Voorkom misleiding
-Bescherm deelnemers
-Vertrouwelijkheid
-Debriefing
-Hoe zit een onderzoek in elkaar?
, -Soorten theorie test methodes:
- Achief data: data verzamelen over het onderwerk door gegevens op te vragen
- Observaties: het observeren van jouw onderzoek
- Surveys: vragenlijsten gebruiken voor je onderzoek
-Onderzoekmethodes:
- Correlationele methode: onderzoekt de natuurlijke samenhang tussen variabelen,
zonder één van de variabelen te beïnvloeden
- Experimentele methode: onderzoeksopzet waarbij deelnemers willekeurig
toegewezen worden aan condities. Één variabele wordt beïnvloed, de ander word
gemeten
Videocollege 3
Sociale cognitie: de manier hoe mensen over zichzelf en de sociale wereld denken.
-Schema’s activeren:
- chronologische toegankelijkheid: -kennis die heel belangrijk is voor je –
gedachteonderdrukking -> white bear effect
Priming: je krijgt een prikkel die je onbewust doet denken aan iets anders
Perseveratie-effect: informatie die wij krijgen die later veranderd word vinden wij lastig om
mee te schakelen. Dus iemand zou onaardig zijn en daarna komt iemand zeggen voor de
ontmoeting dat dat niet zo is, blijf je een oordeel hebben op de persoon die je moet
ontmoeten.
Self-fulfilling prophecy: de verwachting die jij hebt zetten gedrag in gang die die
verwachtingen bevestigen
-Systemen om informatie te verwerken:
Videocollege 1:
Begrippen sociale psychologie
Psychologie: de wetenschappelijke studie naar gedrag en het innerlijke leven van mensen.
Sociale psychologie: de wetenschappelijke studie naar de manier waarop de gedachten,
gevoelens en het gedrag van mensen worden beïnvloed door de aanwezigheid van anderen
Mensen worden beïnvloed door de werkelijke (expliciete) of ingebeelde (impliciete)
aanwezigheid van anderen
Sociale invloed: het effect dat de woorden, daden of alleen al de aanwezigheid van andere
mensen hebben op onze gedachten, gevoelens, houdingen of gedrag.
Analyse niveau: het individu in een sociale context
Construct: de manier waarop mensen de sociale wereld waarnemen, begrijpen en
interpreteren.
Perspectieven in de sociale psychologie
- Evolutionair perspectief: sociaal gedrag wordt verklaard door te kijken hoe
genetische factoren over de eeuwen heen zijn aangetast om de overlevings- en
voortplantingskansen te vergroten
- Socio-cultureel perspectief: sociaal gedrag wordt verklaard door te kijken naar de
invloed van grotere sociale groepen
Natuurlijke selectie: het proces waarbij belangrijke eigenschappen die gunstig zijn voor de
overleving worden doorgegeven aan het nageslacht
Gyppy experiment: op welke manier zijn de guppy’s veranderd? Twee soorten vijvers.
Verschil in uiterlijk na 1,5 jaar.
- Hoe helpt evolutie om menselijk gedrag te verklaren?
-Mensen hebben veel gemeen met andere dieren
-Sommige menselijke gewoontes zijn universeel
- Hoe helpt cultuur om menselijk gedrag te verklaren?
-Sommige gewoontes, tradities en gedragingen zijn verschillend, afhankelijk van de
culturele context
- Hoe helpt sociaal leren om menselijk gedrag te verklaren?
-Mensen zijn geneigd om gedrag te imiteren van rolmodellen
-Cross cultureel onderzoek: wordt uitgevoerd met leden van verschillende culturen. Heeft
het betrekking op iedereen of een bepaalde cultuur?
, - Wat bepaald ons gedrag?
Kurt Lewin B=f(P X E)
Gestalt psychologie: bestuurt de subjectieve manier waarop een object in de geest van
mensen verschijnt.
Naïef realisme: wij denken dat wij de waarheid in pacht hebben
- 2 basale menselijke motieven
-Zelf-verbeteringsmotief: mensen willen een goed gevoel over zichzelf hebben’
-Accuraatheidsmotief: mensen willen een correct beeld hebben over zichzelf’
deze twee vaak in strijd met elkaar
- Illusies:
-Beter dan gemiddeld effect -> zelfbeeld beschermen’
-Onrealistisch optimisme -> onderschatten van slechte gebeurtenissen en
overschatten van goede gebeurtenissen
-Vals consensus effect-> wij denken ten onrechte dat iedereen wel een beetje van
jouw eigen slechte eigenschap bezit
-Vals uniciteitseffect-> als wij een goeie eigenschap bezitten denken wij vaak ten
onrechte dat dit uniek is.
Videocollege 2:
- De problemen van sociaal psychologen
-Imago: sociale psychologie is gewoon gezond verstand
Hindsight bias: omdat iets logisch klinkt denk je dat je het zelf ook wel had geweten
-Slechte onderzoekspraktijken
-Onethisch onderzoek
- Methoden’
-Replicaties
-Meta-analyses-> gemiddelde maken over allemaal studies die hetzelfde hebben
bekeken
-Open Science-> wat verwacht ik te kunnen vinden? Dit schrijf je op in een
openbaar iets. Hierdoor kan je er minder makkelijk mee sjoemelen.
- Ethiek
-Informed concent
-Voorkom misleiding
-Bescherm deelnemers
-Vertrouwelijkheid
-Debriefing
-Hoe zit een onderzoek in elkaar?
, -Soorten theorie test methodes:
- Achief data: data verzamelen over het onderwerk door gegevens op te vragen
- Observaties: het observeren van jouw onderzoek
- Surveys: vragenlijsten gebruiken voor je onderzoek
-Onderzoekmethodes:
- Correlationele methode: onderzoekt de natuurlijke samenhang tussen variabelen,
zonder één van de variabelen te beïnvloeden
- Experimentele methode: onderzoeksopzet waarbij deelnemers willekeurig
toegewezen worden aan condities. Één variabele wordt beïnvloed, de ander word
gemeten
Videocollege 3
Sociale cognitie: de manier hoe mensen over zichzelf en de sociale wereld denken.
-Schema’s activeren:
- chronologische toegankelijkheid: -kennis die heel belangrijk is voor je –
gedachteonderdrukking -> white bear effect
Priming: je krijgt een prikkel die je onbewust doet denken aan iets anders
Perseveratie-effect: informatie die wij krijgen die later veranderd word vinden wij lastig om
mee te schakelen. Dus iemand zou onaardig zijn en daarna komt iemand zeggen voor de
ontmoeting dat dat niet zo is, blijf je een oordeel hebben op de persoon die je moet
ontmoeten.
Self-fulfilling prophecy: de verwachting die jij hebt zetten gedrag in gang die die
verwachtingen bevestigen
-Systemen om informatie te verwerken:
