Privaatrecht
1
,2
Indeling Burgerlijk Wetboek (WB)
Het Burgerlijk Wetboek (BW) is opgebouwd uit de volgende Boeken.
Boek 1 Personen- en familierecht
Geregeld worden: recht op de naam, geregistreerd partnerschap, huwelijk,
echtscheiding, adoptie, gezag over minderjarige kinderen, curatele en bewind.
Boek 2 Rechtspersonen
Regels voor de rechtspersonen: de nv en de bv, stichting, vereniging, coöperatie en
onderlinge waarborgmaatschappij.
Boek 3 Vermogensrecht in het algemeen
Algemene rechtsregels voor het vermogensrecht zoals: rechtshandeling, volmacht, bezit en
houderschap, verkrijging en verlies van goederen, vruchtgebruik, pand en hypotheek.
Boek 4 Erfrecht
Regels voor erfopvolging met en zonder een testament.
Boek 5 Zakelijke rechten
Onder andere: burenrecht, eigendom, mandeligheid, erfdienstbaarheden. Erfpacht, opstal
en appartementsrechten.
Boek 6 Algemeen gedeelte van het verbintenissenrecht
Onderwerpen zijn: algemeen verbintenissenrecht, overgang van vorderingen en schulden,
onrechtmatige daad, zaakwaarneming, onverschuldigde betaling en ongerechtvaardigde
verrijking. Titel 5 van Boek 6 is van groot belang: overeenkomsten in het algemeen. Boek 7
en 7A bouwen hierop voort en geven specifieke bepalingen voor de bijzondere
overeenkomsten.
Boek 7 Bijzondere overeenkomsten
De bijzondere overeenkomsten zijn: koop en ruil, gebruik in deeltijd, huur, pacht,
overeenkomst van opdracht, overeenkomst van bemiddeling en lastgeving,
arbeidsovereenkomst, aanneming van werk.
Boek 7A Bijzondere overeenkomsten; vervolg
Hierin zijn nog een beperkt aantal regelingen uit het oude BW opgenomen, die nog
niet zijn overgegaan in het huidig BW. Regelingen over bruikleen en de maatschap
gelden nog steeds.
Boek 8 Verkeersmiddelen en vervoer
Boek 9 Rechten op voortbrengselen van de geest
Boek 10 Internationaal privaatrecht
, 3
Aanvullend recht Goederenrecht
Regelend recht; een wettelijke regeling Regelt de verhouding van mens tot goed en is
waarvan partijen mogen afwijken. grotendeels dwingend recht.
Beschikkingsonbevoegdheid Handelingsbekwaamheid
Onbevoegdheid om een goed te vervreemden Het kunnen en mogen verrichten van
of te bezwaren. rechtshandelingen.
Bloot rechtsfeit Handelingsonbekwaamheid
Feit met rechtsgevolgen zonder dat daarop Hulp van een andere persoon of personen
invloed wordt uitgeoefend (geboorte, nodig hebben om van een rechtsbevoegdheid
meerderjarigheid, huwelijk, overlijden). gebruik te kunnen maken.
Codificatie Handelingsonbevoegd
Vastleggen en uniformeren van rechtsregels in Het niet mogen en niet kunnen verrichten van
wetten en overige regelgeving. bepaalde rechtshandelingen: hetzij helemaal
niet, hetzij alleen met toestemming van een
Driekwart dwingend recht ander
Alleen ten nadele van de werknemer mag van
een wettelijke regeling worden afgeweken, Jurisprudentie
wanneer die mogelijkheid in de cao is Alle rechterlijke uitspraken.
opgenomen.
Materieel recht
Dwingend recht Inhoud van de rechtsregel.
Wettelijke regeling waarvan partijen niet
mogen afwijken. Objectief recht
Alle geschreven en ongeschreven rechtsregels
Eigenrichting bij elkaar.
Een individu die voor eigen rechter speelt.
Ongeschreven recht
Feitelijke handeling Zie Gewoonterecht.
Handeling zonder rechtsvervolg; een concrete,
dagelijks voorkomende handeling. Overeenkomst
Meerzijdige rechtshandeling waarbij een of
Formeel recht meer partijen met elkaar een verbintenis of
Twee betekenissen: (1) regels om het verbintenissen aangaan.
materieel recht te handhaven (procesrecht);
(2) vormvoorschriften die in een wettelijke Overgangsrecht
bepaling zijn opgenomen en waaraan voldaan Bepaalt welke rechtsregels moeten worden
moet worden. toegepast als een nieuwe of gewijzigde
regeling (bijv. een wet) in werking is getreden:
Gelaagde structuur BW de oude of de nieuwe wet?
Per rechtsgebied zijn eerst de algemene
rechtsregels opgenomen en daarna de meer Persoonlijk recht
specifieke (bijzondere) regels. Zie Relatief recht
Gewoonterecht Privaatrecht
Ongeschreven regels/gedrag waar een Civiel recht of burgerlijk recht; de regels die
bepaalde groep mensen zich aan houdt en die de juridische relaties tussen burgers en
relevant zijn voor het recht. rechtspersonen onderling regelen.
Publiekrecht
Regels die de juridische relaties tussen
overheid en burger regelen.
1
,2
Indeling Burgerlijk Wetboek (WB)
Het Burgerlijk Wetboek (BW) is opgebouwd uit de volgende Boeken.
Boek 1 Personen- en familierecht
Geregeld worden: recht op de naam, geregistreerd partnerschap, huwelijk,
echtscheiding, adoptie, gezag over minderjarige kinderen, curatele en bewind.
Boek 2 Rechtspersonen
Regels voor de rechtspersonen: de nv en de bv, stichting, vereniging, coöperatie en
onderlinge waarborgmaatschappij.
Boek 3 Vermogensrecht in het algemeen
Algemene rechtsregels voor het vermogensrecht zoals: rechtshandeling, volmacht, bezit en
houderschap, verkrijging en verlies van goederen, vruchtgebruik, pand en hypotheek.
Boek 4 Erfrecht
Regels voor erfopvolging met en zonder een testament.
Boek 5 Zakelijke rechten
Onder andere: burenrecht, eigendom, mandeligheid, erfdienstbaarheden. Erfpacht, opstal
en appartementsrechten.
Boek 6 Algemeen gedeelte van het verbintenissenrecht
Onderwerpen zijn: algemeen verbintenissenrecht, overgang van vorderingen en schulden,
onrechtmatige daad, zaakwaarneming, onverschuldigde betaling en ongerechtvaardigde
verrijking. Titel 5 van Boek 6 is van groot belang: overeenkomsten in het algemeen. Boek 7
en 7A bouwen hierop voort en geven specifieke bepalingen voor de bijzondere
overeenkomsten.
Boek 7 Bijzondere overeenkomsten
De bijzondere overeenkomsten zijn: koop en ruil, gebruik in deeltijd, huur, pacht,
overeenkomst van opdracht, overeenkomst van bemiddeling en lastgeving,
arbeidsovereenkomst, aanneming van werk.
Boek 7A Bijzondere overeenkomsten; vervolg
Hierin zijn nog een beperkt aantal regelingen uit het oude BW opgenomen, die nog
niet zijn overgegaan in het huidig BW. Regelingen over bruikleen en de maatschap
gelden nog steeds.
Boek 8 Verkeersmiddelen en vervoer
Boek 9 Rechten op voortbrengselen van de geest
Boek 10 Internationaal privaatrecht
, 3
Aanvullend recht Goederenrecht
Regelend recht; een wettelijke regeling Regelt de verhouding van mens tot goed en is
waarvan partijen mogen afwijken. grotendeels dwingend recht.
Beschikkingsonbevoegdheid Handelingsbekwaamheid
Onbevoegdheid om een goed te vervreemden Het kunnen en mogen verrichten van
of te bezwaren. rechtshandelingen.
Bloot rechtsfeit Handelingsonbekwaamheid
Feit met rechtsgevolgen zonder dat daarop Hulp van een andere persoon of personen
invloed wordt uitgeoefend (geboorte, nodig hebben om van een rechtsbevoegdheid
meerderjarigheid, huwelijk, overlijden). gebruik te kunnen maken.
Codificatie Handelingsonbevoegd
Vastleggen en uniformeren van rechtsregels in Het niet mogen en niet kunnen verrichten van
wetten en overige regelgeving. bepaalde rechtshandelingen: hetzij helemaal
niet, hetzij alleen met toestemming van een
Driekwart dwingend recht ander
Alleen ten nadele van de werknemer mag van
een wettelijke regeling worden afgeweken, Jurisprudentie
wanneer die mogelijkheid in de cao is Alle rechterlijke uitspraken.
opgenomen.
Materieel recht
Dwingend recht Inhoud van de rechtsregel.
Wettelijke regeling waarvan partijen niet
mogen afwijken. Objectief recht
Alle geschreven en ongeschreven rechtsregels
Eigenrichting bij elkaar.
Een individu die voor eigen rechter speelt.
Ongeschreven recht
Feitelijke handeling Zie Gewoonterecht.
Handeling zonder rechtsvervolg; een concrete,
dagelijks voorkomende handeling. Overeenkomst
Meerzijdige rechtshandeling waarbij een of
Formeel recht meer partijen met elkaar een verbintenis of
Twee betekenissen: (1) regels om het verbintenissen aangaan.
materieel recht te handhaven (procesrecht);
(2) vormvoorschriften die in een wettelijke Overgangsrecht
bepaling zijn opgenomen en waaraan voldaan Bepaalt welke rechtsregels moeten worden
moet worden. toegepast als een nieuwe of gewijzigde
regeling (bijv. een wet) in werking is getreden:
Gelaagde structuur BW de oude of de nieuwe wet?
Per rechtsgebied zijn eerst de algemene
rechtsregels opgenomen en daarna de meer Persoonlijk recht
specifieke (bijzondere) regels. Zie Relatief recht
Gewoonterecht Privaatrecht
Ongeschreven regels/gedrag waar een Civiel recht of burgerlijk recht; de regels die
bepaalde groep mensen zich aan houdt en die de juridische relaties tussen burgers en
relevant zijn voor het recht. rechtspersonen onderling regelen.
Publiekrecht
Regels die de juridische relaties tussen
overheid en burger regelen.
