Samenvatting Psychologie een Inleiding, alle leerstof sociale wetenschappen semester 1, kennisscan 1

Psychologie een inleiding samengevat
Hoofdstuk 2 bio psychologie, neurowetenschappen en de menselijke aard
2.2 hoe is de interne communicatie van het lichaam geregeld?
De twee interne signaalsystemen:
- Het snel reagerende zenuwstelsel
- Het hormoonstelsel of endocriene stelsel

Samen zorgen deze stelsels ervoor dat de vitale lichaamsfuncties goed gecoördineerd
samenwerken. De samenwerking tussen het hormoonstelsel en het zenuwstelsel wordt
aangestuurd door de hersenen. Deze signaalsystemen zijn de biologische basis voor al onze
gedachten, emoties en gedragingen.

2.2.1 Het neuron: bouwsteen van het zenuwstelsel
Neuron  onze bouwsteen van het zenuwstelsel. Het zijn de meest basale
verwerkingseenheden in de hersenen. Eenvoudig gezegd is een neuron een cel die
gespecialiseerd is om informatie te ontvangen, te verwerken en aan andere cellen door te
geven. Een bundeling van een groot aantal neuronen wordt een zenuw genoemd.

3 soorten neuronen:
1. Sensorische neuronen
2. Motorische neuronen
3. Schakelcellen

Sensorische neuronen  zenuwcel die boodschappen van sensorische receptoren naar het
centrale zenuwstelsel verstuurt. Geleiden alleen signalen van de zenuwen naar de hersenen.
Ze geleiden signalen die leiden tot sensaties van zicht, gehoor, smaak, aanraking, geur, pijn
en evenwicht.

Motorische neuronen  zenuwcel die boodschappen van het centrale zenuwstelsel
(hersenen en ruggenmerg) naar de spieren en/of klieren verstuurt. Motorische neuronen
geleiden dus de instructies voor al onze handelingen.

Schakelcellen/interneuronen  zenuwcel die boodschappen van het ene type zenuwcel
doorgeeft aan een ander type en vooral voorkomt in de hersenen en in het ruggenmerg.
Deze neuronen schakelen boodschappen door van sensorische neuronen naar andere
schakelcellen of naar motorische neuronen, soms in complexe zenuwbanen.

Dendrieten  vertakte uitlopers van het cellichaam van een neuron die de informatie
binnenhalen. Dendrieten geven hun berichten door aan het centrale deel van het neuron,
het zogenoemde soma.

Soma  gedeelte van de cel waar de kern zich bevindt. De kern bevat de chromosomen. Dit
gedeelte van de cel wordt ook wel cellichaam genoemd. Het evalueert de impulsen die het
ontvangt van honderden of soms zelfs van duizenden andere neuronen, vaak tegelijkertijd.

,De signalen die een neuron ontvangt kunnen het cellichaam exciteren  aanzetten van
signalen. Of inhiberen  afremmen van het signaal.
Axon  de lange uitloper van een zenuwcel die de informatie vanuit het cellichaam naar de
eindknopjes vervoert. De informatie verplaatst zich in de vorm van een elektrische lading.
Het is een ‘verzendende’ vezel.

Actiepotentiaal  zenuwimpuls die wordt veroorzaakt door een verandering in de
elektrische lading op de celmembraan van het axon. Als het neuron ‘vuurt’, plant deze lading
zich voort over het axon en zet de eindknopjes aan tot het uitscheiden van
neurotransmitters.

Rustpotentiaal  elektrische lading van het axon is in rust.

Depolarisatie  een proces waarbij de interne lading van een axondeel van negatief naar
positief veranderd.

Alles-of-nietsprincipe  verwijst naar het feit dat het neuron of volledig vuurt of helemaal
niet.

De actiepotentiaal kent 4 stappen:
1. Rustpotentiaal
2. Depolarisatie
3. Repolarisatie
4. Doorschieten

Synaps  microscopisch kleine spleet waardoor de communicatie tussen neuronen
plaatsvindt. Synapsen komen ook voor tussen neuronen en de spieren of klieren die ze van
berichten voorzien.

Eindknop  kleine verdikking aan het uiteinde van het axon. Bevat neurotransmitters, die de
boodschap van het neuron bij stimulatie vrijlaten naar de synaps.

Synaptische transmissie  transport van de informatie door de sympathische spleet door
middel van neurotransmitters.

Neurotransmitters  chemische boodschapper die neurale berichten van de ne kant van de
synaptische spleet naar de andere kant brengt. Sommige hormonen hebben dezelfde
chemische samenstelling als sommige neurotransmitters.

Gliacel:
Een cel die structurele steun biedt aan neuronen. Tijdens de ontwikkeling helpen gliacellen
bij het samenbrengen van de juiste zenuwcellen. Gliacellen vormen bovendien een
isolerende laag voor de axonen van sommige neuronen.

, 2.2.2 plasticiteit
Plasticiteit  het vermogen van het zenuwstelsel om zich aan te passen of te veranderen.
Dankzij plasticiteit kunnen we leren door ervaring, en is het zenuwstelsel in sommige
gevallen in staat fysieke beschadigingen te compenseren. Hierdoor kan je je hele leven
blijven leren. Wanneer je bijvoorbeeld leert gitaarspelen, versterken onze hersenen de
neurale verbindingen die bij deze activiteit verbonden zijn. Zo kan je bijvoorbeeld na het
krijgen van een beroerte wel weer opnieuw goed leren praten omdat de hersenen zichzelf
steeds verbeteren en hierdoor kan je vaardigheden opnieuw aanleren.

2.2.3 Het zenuwstelsel
Zenuwstelsel  gehele netwerk van neuronen in het lichaam, inclusief het centrale
zenuwstelsel, het perifere zenuwstelsel en hun onderafdelingen.

Het centrale zenuwstelsel  Zijn de hersenen en het ruggenmerg

Reflex:
Automatische, niet-aangeleerde respons die wordt opgeroepen door een stimulus. Een
voorbeeld hiervan is de kniereflex, die optreedt als je tegen de pees vlak onder de knieschijf
tikt. Het ruggenmerg is hier verantwoordelijk voor, hier is geen hersenactiviteit voor nodig.