Samenv
atting
Terroris
me
1
,Week A1 Inleiding: wat is terrorismebestrijding?
Terrorisme
Is een lastig woord/ concept door meerdere redenen (en daarom heeft het verschillende
omschrijvingen):
1. Wie voor de ene een terrorist is, is voor de andere een vrijheidsvechter
Iedereen maakt een andere afweging
2. Mensen willen het kwaad en leed dat terrorisme veroorzaakt relativeren, hierdoor
wordt er soms onderscheid gemaakt tussen goed en kwaad terrorisme
Vicieuze cirkel
3. Definities zijn vaak afgeleid van politieke of bureaupolitieke waarden en belangen
Hoe kijkt een land ertegen aan?
Definitie NCTV = Het uit ideologische motieven (voorbereiden van het) plegen van op
mensenlevens gericht geweld, of het veroorzaken van maatschappij-ontwrichtende schade,
met als doel (een deel van) de bevolking ernstige vrees aan te jagen, maatschappelijke
veranderingen te bewerkstelligen en/of politieke besluitvorming te beïnvloeden.
Terroristische aanslagen: Anders Breivik (Noorwegen), 9/11 (New York), Manchester,
Bataclan
Belangrijke uitgangspunten
- Terrorisme zal altijd aanwezig zijn in een democratische samenleving, doordat de
onderliggende oorzaken zo verschillend en omvangrijk zijn. Dit maakt dat een zekere
mate van beheersing het hoogst haalbare is.
- Er bestaat niet één juiste oplossing voor terrorisme, enkel complexe lange termijn
maatregelen kunnen bijdragen aan de beheersing ervan.
- Intensieve internationale samenwerking is essentieel voor effectieve
terrorismebestrijding.
Verdere uitleg
Bij terrorisme is het ‘van belang’ dat het veiligheidsgevoel wordt aangetast > wanneer
mensen live op televisie de aanslag meemaken, is er dus meer sprake van het aanjagen van
ernstige vrees.
Terreur is terrorisme gesponsord door eigen staat.
Een ideologie is een theorie om een samenleving te structureren, die wordt
aangehangen door een groep mensen die zich meestal politiek organiseren in de
vorm van een partij.
Hoe weet je of iets terroristisch is?
Eerste toetsingsgrond is de ideologie, de tweede toetsingsgrond is het goed, het derde
toetsingsdoel is het effect.
Wat valt op bij terrorisme?
Hoog niveau van geweld
2
, Daad zorgt voor veel maatschappelijke onrust
Daders hebben niks te verliezen
Reële kans op vervolgaanslagen
Extreem geweld = het aanwenden van geweld dat als extreem wordt betiteld door:
Het overweldigende karakter van de gebruikte geweldsmiddelen (explosieven
automatische wapens en militaire wapens)
De maatschappelijk gezien afschrikwekkende wijze waarop geweld wordt
toegepast (onthoofding/ executies)
De intentie van de daders om zoveel mogelijk slachtoffers te maken (bv. Gebruik van
voertuigen)
OUD terrorisme
Terrorisme dat wordt uitgevoerd door organisaties die zijn gericht op specifieke
doelstellingen. Waarbij ze streven naar maximaal effect door dreiging, met zo min
mogelijk dodelijke slachtoffers als gevolg.
Doelen: Vitale objecten; Slaan vaak toe tijdens symbolische momenten op de kalender (bv.
kerst, Chanoeka); Focus op nationaal niveau en vaak kort termijn gericht.
NIEUW terrorisme
Het nieuwe terrorisme ontstaat vanuit inspiratie in ambitie en doeleinde die vanuit een
mondiaal, fluïde netwerk worden verkondigd of die aan leiders van zo’n netwerk worden
toegeschreven.
Modus Operandi: (Wijze van optreden) Zoveel mogelijk aandacht door zoveel mogelijk
dodelijke slachtoffers te creëren. Aanhangers worden gestimuleerd alles te gebruiken, denk
hierbij aan messen, auto’s, vuurwapens, stenen etc.
Doelen: Verwerpen van (huidige) levensstijl of tot stand brengen van maatschappelijk
regiem.
Terrorisme en terrorismebestrijding in perspectief
Terrorisme is iets van nu, vroeger en de toekomst. Er zullen altijd conflicten zijn en
individuen, groeperingen zijn die hier anders over denken.
Er bestaat geen enige juiste oplossing voor terrorisme, hiervoor is het te complex. De
oplossingen zullen te vinden zijn in complexe langer termijnmaatregelen.
Het besef punt moet er zijn dat er continu nieuwe soorten terrorisme ontstaan en dat
de terroristen van de toekomst nu al gemaakt worden.
Maatwerk
De bestrijding zal zich moeten aanpassen aan lokale en nationale gewoonte en
achtergronden
3
, Radicalisering
Oud: het nastreven en of ondersteunen van diepingrijpende veranderingen in de
samenleving.
Nieuw: het nastreven en of ondersteunen van diepingrijpende veranderingen in de
samenleving die een gevaar kunnen opleveren voor het voortbestaan van de democratische
rechtsorde (doel), eventueel met het hanteren van ondemocratische methodes (middel) die
afbreuk kunnen doen aan het functioneren van de democratische rechtsorde (effect).
Radicalisering van een individu
Doel, middel en effect
Waarom radicaliseren mensen?:
Zoektocht naar eigen identiteit
Teleurgesteld in het leven, financiële situatie, partner etc. -> teleurstelling is de
grootste reden.
Gebrek aan gezins-/familie cohesie
Verlies van grip op de maatschappij
Sterke beelden die zijn (nieuwe) beeld bevestigen
Om dit concept te begrijpen moet je ‘jouw’ bril afzetten.
Wat is extremisme?
Volgens AIVD: Het uit ideologische motieven bereid zijn om niet-gewelddadige en/of
gewelddadige activiteiten te verrichten die de democratische rechtsorde ondermijnen.
De gebruikte ondemocratische methodes kunnen zowel gewelddadig als niet-gewelddadig
Niet gewelddadig -> Haat zaaien, angst verspreiden, doelbewust desinformatie verspreiden
Gewelddadig -> Geweldpleging, mishandeling, ernstiger vormen van geweld
Vormen van radicalisering en extremisme
4
atting
Terroris
me
1
,Week A1 Inleiding: wat is terrorismebestrijding?
Terrorisme
Is een lastig woord/ concept door meerdere redenen (en daarom heeft het verschillende
omschrijvingen):
1. Wie voor de ene een terrorist is, is voor de andere een vrijheidsvechter
Iedereen maakt een andere afweging
2. Mensen willen het kwaad en leed dat terrorisme veroorzaakt relativeren, hierdoor
wordt er soms onderscheid gemaakt tussen goed en kwaad terrorisme
Vicieuze cirkel
3. Definities zijn vaak afgeleid van politieke of bureaupolitieke waarden en belangen
Hoe kijkt een land ertegen aan?
Definitie NCTV = Het uit ideologische motieven (voorbereiden van het) plegen van op
mensenlevens gericht geweld, of het veroorzaken van maatschappij-ontwrichtende schade,
met als doel (een deel van) de bevolking ernstige vrees aan te jagen, maatschappelijke
veranderingen te bewerkstelligen en/of politieke besluitvorming te beïnvloeden.
Terroristische aanslagen: Anders Breivik (Noorwegen), 9/11 (New York), Manchester,
Bataclan
Belangrijke uitgangspunten
- Terrorisme zal altijd aanwezig zijn in een democratische samenleving, doordat de
onderliggende oorzaken zo verschillend en omvangrijk zijn. Dit maakt dat een zekere
mate van beheersing het hoogst haalbare is.
- Er bestaat niet één juiste oplossing voor terrorisme, enkel complexe lange termijn
maatregelen kunnen bijdragen aan de beheersing ervan.
- Intensieve internationale samenwerking is essentieel voor effectieve
terrorismebestrijding.
Verdere uitleg
Bij terrorisme is het ‘van belang’ dat het veiligheidsgevoel wordt aangetast > wanneer
mensen live op televisie de aanslag meemaken, is er dus meer sprake van het aanjagen van
ernstige vrees.
Terreur is terrorisme gesponsord door eigen staat.
Een ideologie is een theorie om een samenleving te structureren, die wordt
aangehangen door een groep mensen die zich meestal politiek organiseren in de
vorm van een partij.
Hoe weet je of iets terroristisch is?
Eerste toetsingsgrond is de ideologie, de tweede toetsingsgrond is het goed, het derde
toetsingsdoel is het effect.
Wat valt op bij terrorisme?
Hoog niveau van geweld
2
, Daad zorgt voor veel maatschappelijke onrust
Daders hebben niks te verliezen
Reële kans op vervolgaanslagen
Extreem geweld = het aanwenden van geweld dat als extreem wordt betiteld door:
Het overweldigende karakter van de gebruikte geweldsmiddelen (explosieven
automatische wapens en militaire wapens)
De maatschappelijk gezien afschrikwekkende wijze waarop geweld wordt
toegepast (onthoofding/ executies)
De intentie van de daders om zoveel mogelijk slachtoffers te maken (bv. Gebruik van
voertuigen)
OUD terrorisme
Terrorisme dat wordt uitgevoerd door organisaties die zijn gericht op specifieke
doelstellingen. Waarbij ze streven naar maximaal effect door dreiging, met zo min
mogelijk dodelijke slachtoffers als gevolg.
Doelen: Vitale objecten; Slaan vaak toe tijdens symbolische momenten op de kalender (bv.
kerst, Chanoeka); Focus op nationaal niveau en vaak kort termijn gericht.
NIEUW terrorisme
Het nieuwe terrorisme ontstaat vanuit inspiratie in ambitie en doeleinde die vanuit een
mondiaal, fluïde netwerk worden verkondigd of die aan leiders van zo’n netwerk worden
toegeschreven.
Modus Operandi: (Wijze van optreden) Zoveel mogelijk aandacht door zoveel mogelijk
dodelijke slachtoffers te creëren. Aanhangers worden gestimuleerd alles te gebruiken, denk
hierbij aan messen, auto’s, vuurwapens, stenen etc.
Doelen: Verwerpen van (huidige) levensstijl of tot stand brengen van maatschappelijk
regiem.
Terrorisme en terrorismebestrijding in perspectief
Terrorisme is iets van nu, vroeger en de toekomst. Er zullen altijd conflicten zijn en
individuen, groeperingen zijn die hier anders over denken.
Er bestaat geen enige juiste oplossing voor terrorisme, hiervoor is het te complex. De
oplossingen zullen te vinden zijn in complexe langer termijnmaatregelen.
Het besef punt moet er zijn dat er continu nieuwe soorten terrorisme ontstaan en dat
de terroristen van de toekomst nu al gemaakt worden.
Maatwerk
De bestrijding zal zich moeten aanpassen aan lokale en nationale gewoonte en
achtergronden
3
, Radicalisering
Oud: het nastreven en of ondersteunen van diepingrijpende veranderingen in de
samenleving.
Nieuw: het nastreven en of ondersteunen van diepingrijpende veranderingen in de
samenleving die een gevaar kunnen opleveren voor het voortbestaan van de democratische
rechtsorde (doel), eventueel met het hanteren van ondemocratische methodes (middel) die
afbreuk kunnen doen aan het functioneren van de democratische rechtsorde (effect).
Radicalisering van een individu
Doel, middel en effect
Waarom radicaliseren mensen?:
Zoektocht naar eigen identiteit
Teleurgesteld in het leven, financiële situatie, partner etc. -> teleurstelling is de
grootste reden.
Gebrek aan gezins-/familie cohesie
Verlies van grip op de maatschappij
Sterke beelden die zijn (nieuwe) beeld bevestigen
Om dit concept te begrijpen moet je ‘jouw’ bril afzetten.
Wat is extremisme?
Volgens AIVD: Het uit ideologische motieven bereid zijn om niet-gewelddadige en/of
gewelddadige activiteiten te verrichten die de democratische rechtsorde ondermijnen.
De gebruikte ondemocratische methodes kunnen zowel gewelddadig als niet-gewelddadig
Niet gewelddadig -> Haat zaaien, angst verspreiden, doelbewust desinformatie verspreiden
Gewelddadig -> Geweldpleging, mishandeling, ernstiger vormen van geweld
Vormen van radicalisering en extremisme
4
