Psychologie een inleiding
Toegepaste Psychologie
Hogeschool Leiden
,Inhoud
Hoofdstuk 1: Geest gedrag en psychologische wetenschap ................................................................................ 3
Hoofdstuk 3: Sensatie en perceptie ..................................................................................................................... 8
Hoofdstuk 4: Leren en omgeving ....................................................................................................................... 11
Hoofdstuk 8: Vormen van bewustzijn ................................................................................................................. 17
Hoofdstuk 9 Emotie en motivatie ....................................................................................................................... 22
Hoofdstuk 10: Persoonlijkheid: theorieën van de gehele persoon ..................................................................... 36
2
,Hoofdstuk 1: Geest gedrag en psychologische wetenschap
Psychologie Wetenschap van gedrag en mentale processen
Wat is psychologie Psychologie is de wetenschap van gedrag en geestelijke processen,
die uit vele -dikwijls- tegenstrijdige tradities ontstaan. (psyche =
geest -ologie = op het gebied van studie)
Interne geestelijke processen zijn indirect waarneembaar en externe
processen zijn waarneembaar.
Ethiek Je mag je onderzoek niet misbruiken voor iets anders.
Specialisaties van psychologen - Arbeid- en organisatie psychologen (selecties bij
werkgevers)
- Sportpsychologen (proberen het uiterste uit mensen te
halen)
- School psychologen (schoolkinderen)
- Klinisch psychologen (ondersteunende rol, geven therapie)
- Forensisch psychologen (criminaliteit)
3 soorten psychologen 1. Experimentele psycholoog (doet onderzoek naar
elementaire psychologische processen
2. Docent psycholoog (psycholoog met als primaire taak het
geven van onderwijs op school
3. Toegepast psycholoog (psycholoog die door experimenteel
psychologen vergaarde kennis gebruikt om problemen van
mensen op te lossen)
Psychiatrie Medisch specialisme dat zich richt op de diagnose en behandeling
van mentale stoornissen
Pseudopsychiatrie Niet onderbouwde psychologische aannamen die als
wetenschappelijke waarheden worden gepresenteerd.
Wat is kritisch denken 1. Wat is de bron;
2. Is de bewering redelijk of extreem;
3. Wat is het bewijsmateriaal;
4. Kan de conclusie zijn beïnvloed door bias;
5. Worden veel voorkomende fouten vermeden1;
6. Zijn voor het oplossen van het probleem verschillende
standpunten nodig.
Anekdotisch bewijsmateriaal Getuigenissen die ervaringen van iemand of enkele personen
schetsen, maar ten onrechte voor wetenschappelijk bewijs worden
aangezien (3)
Bias Een vooroordeel, vervorming of vertekening van een situatie,
meestal op basis van persoonlijke ervaringen en waarden (4)
Emotionele bias De neiging om oordelen te vellen gebaseerd op attitudes en
gevoelens in plaats van op een rationele analyse van
bewijsmateriaal (4)
Fionfirmation bias Bevestigingsbias. De neiging om informatie die niet bij je opvattingen
aansluit te negeren of te bekritiseren en om in plaats daarvan
informatie te zoeken waar je het wel mee eens bent
1
Gezond verstand
3
, 6 belangrijkste perspectieven Idee van Rene Descrates: scheiding tussen de spirituele geest en
psychologie het fysieke lichaam. (rationalisme – denken is het enige middel om
aan wetenschap en filosofie te doen)
1. Biologische perspectief Psychologisch perspectief dat de oorzaken van gedrag zoekt in het
functioneren van genen, de hersenen, het zenuwstelsel en het
hormoonstelsel.
1. Neurowetenschap: vakgebied wat zich richt op begrip van
hoe hersenen, gedachten, gevoelens, motieven,
bewustzijn, herinneringen en andere mentale processen
creëren.
2. Evolutionaire psychologie: relatief nieuw specialisme in
de psychologie dat gedrag en mentale processen
beschouwt op basis van hun genetische aanpassingen aan
overleving en voortplanting. (Charles Darwin – survival of
the fittist)
2. Cognitief perspectief Een van de belangrijkste psychologische perspectieven, waarbij de
nadruk ligt op mentale processen, zoals leren, geheugen, perceptie
en denken als vormen van informatieverwerking. Voortgekomen uit
Structurisme en Functionalisme. (Wilhelm Wundt – Introspectie –
Beschrijving van je eigen innerlijke bewuste ervaringen)
Structuralisme Historische stroming binnen de psychologie die de basisstructuren
van de geest en de gedachten trachtte te ontrafelen. Structuralisten
zochten de elementen van de bewuste ervaring.
Functionalisme Historische stroming binnen de psychologie die meende dat de
psychische processen het beste begrepen kunnen worden in het
licht van hun adaptieve nut en functie. (Wiliam James)
3. Behavioristisch perspectief Een psychologische invalshoek die de bron van onze handelingen
zoekt in stimuli vanuit de omgeving, in plaats van in innerlijke
mentale processen. Richt zich op objectieve wetenschap en
observeerbaar gedrag.
Behaviorisme Een historische school die ernaar streefde om de psychologie een
objectieve wetenschap te maken die zich alleen op gedrag richtte en
niet op mentale processen.
4. Gehele persoon De persoonlijkheid en geestelijke stoornissen ontstaan voornamelijk
uit processen in de onderbewuste geest en niet in het bewustzijn.
- Psychodynamische psychologie: een benadering die de
nadruk legt op het begrijpen van het menselijk functioneren
in termen van onbewuste behoeften, verlangens,
herinneringen en conflicten.
Psychoanalyse: een benadering van de psychologie die is
gebaseerd op veronderstellingen van FREUD, die de
nadruk legt op onbewuste processen.
- Humanistische psychologie: een klinische benadering die
de nadruk legt op mogelijkheden, groei, potentie en vrije
wil van de mens.
- Psychologie van karaktertrekken en temperament: Een
psychologisch perspectief dat gedrag en persoonlijkheid
ziet als de producten van fundamentele psychologische
kenmerken.
4
Toegepaste Psychologie
Hogeschool Leiden
,Inhoud
Hoofdstuk 1: Geest gedrag en psychologische wetenschap ................................................................................ 3
Hoofdstuk 3: Sensatie en perceptie ..................................................................................................................... 8
Hoofdstuk 4: Leren en omgeving ....................................................................................................................... 11
Hoofdstuk 8: Vormen van bewustzijn ................................................................................................................. 17
Hoofdstuk 9 Emotie en motivatie ....................................................................................................................... 22
Hoofdstuk 10: Persoonlijkheid: theorieën van de gehele persoon ..................................................................... 36
2
,Hoofdstuk 1: Geest gedrag en psychologische wetenschap
Psychologie Wetenschap van gedrag en mentale processen
Wat is psychologie Psychologie is de wetenschap van gedrag en geestelijke processen,
die uit vele -dikwijls- tegenstrijdige tradities ontstaan. (psyche =
geest -ologie = op het gebied van studie)
Interne geestelijke processen zijn indirect waarneembaar en externe
processen zijn waarneembaar.
Ethiek Je mag je onderzoek niet misbruiken voor iets anders.
Specialisaties van psychologen - Arbeid- en organisatie psychologen (selecties bij
werkgevers)
- Sportpsychologen (proberen het uiterste uit mensen te
halen)
- School psychologen (schoolkinderen)
- Klinisch psychologen (ondersteunende rol, geven therapie)
- Forensisch psychologen (criminaliteit)
3 soorten psychologen 1. Experimentele psycholoog (doet onderzoek naar
elementaire psychologische processen
2. Docent psycholoog (psycholoog met als primaire taak het
geven van onderwijs op school
3. Toegepast psycholoog (psycholoog die door experimenteel
psychologen vergaarde kennis gebruikt om problemen van
mensen op te lossen)
Psychiatrie Medisch specialisme dat zich richt op de diagnose en behandeling
van mentale stoornissen
Pseudopsychiatrie Niet onderbouwde psychologische aannamen die als
wetenschappelijke waarheden worden gepresenteerd.
Wat is kritisch denken 1. Wat is de bron;
2. Is de bewering redelijk of extreem;
3. Wat is het bewijsmateriaal;
4. Kan de conclusie zijn beïnvloed door bias;
5. Worden veel voorkomende fouten vermeden1;
6. Zijn voor het oplossen van het probleem verschillende
standpunten nodig.
Anekdotisch bewijsmateriaal Getuigenissen die ervaringen van iemand of enkele personen
schetsen, maar ten onrechte voor wetenschappelijk bewijs worden
aangezien (3)
Bias Een vooroordeel, vervorming of vertekening van een situatie,
meestal op basis van persoonlijke ervaringen en waarden (4)
Emotionele bias De neiging om oordelen te vellen gebaseerd op attitudes en
gevoelens in plaats van op een rationele analyse van
bewijsmateriaal (4)
Fionfirmation bias Bevestigingsbias. De neiging om informatie die niet bij je opvattingen
aansluit te negeren of te bekritiseren en om in plaats daarvan
informatie te zoeken waar je het wel mee eens bent
1
Gezond verstand
3
, 6 belangrijkste perspectieven Idee van Rene Descrates: scheiding tussen de spirituele geest en
psychologie het fysieke lichaam. (rationalisme – denken is het enige middel om
aan wetenschap en filosofie te doen)
1. Biologische perspectief Psychologisch perspectief dat de oorzaken van gedrag zoekt in het
functioneren van genen, de hersenen, het zenuwstelsel en het
hormoonstelsel.
1. Neurowetenschap: vakgebied wat zich richt op begrip van
hoe hersenen, gedachten, gevoelens, motieven,
bewustzijn, herinneringen en andere mentale processen
creëren.
2. Evolutionaire psychologie: relatief nieuw specialisme in
de psychologie dat gedrag en mentale processen
beschouwt op basis van hun genetische aanpassingen aan
overleving en voortplanting. (Charles Darwin – survival of
the fittist)
2. Cognitief perspectief Een van de belangrijkste psychologische perspectieven, waarbij de
nadruk ligt op mentale processen, zoals leren, geheugen, perceptie
en denken als vormen van informatieverwerking. Voortgekomen uit
Structurisme en Functionalisme. (Wilhelm Wundt – Introspectie –
Beschrijving van je eigen innerlijke bewuste ervaringen)
Structuralisme Historische stroming binnen de psychologie die de basisstructuren
van de geest en de gedachten trachtte te ontrafelen. Structuralisten
zochten de elementen van de bewuste ervaring.
Functionalisme Historische stroming binnen de psychologie die meende dat de
psychische processen het beste begrepen kunnen worden in het
licht van hun adaptieve nut en functie. (Wiliam James)
3. Behavioristisch perspectief Een psychologische invalshoek die de bron van onze handelingen
zoekt in stimuli vanuit de omgeving, in plaats van in innerlijke
mentale processen. Richt zich op objectieve wetenschap en
observeerbaar gedrag.
Behaviorisme Een historische school die ernaar streefde om de psychologie een
objectieve wetenschap te maken die zich alleen op gedrag richtte en
niet op mentale processen.
4. Gehele persoon De persoonlijkheid en geestelijke stoornissen ontstaan voornamelijk
uit processen in de onderbewuste geest en niet in het bewustzijn.
- Psychodynamische psychologie: een benadering die de
nadruk legt op het begrijpen van het menselijk functioneren
in termen van onbewuste behoeften, verlangens,
herinneringen en conflicten.
Psychoanalyse: een benadering van de psychologie die is
gebaseerd op veronderstellingen van FREUD, die de
nadruk legt op onbewuste processen.
- Humanistische psychologie: een klinische benadering die
de nadruk legt op mogelijkheden, groei, potentie en vrije
wil van de mens.
- Psychologie van karaktertrekken en temperament: Een
psychologisch perspectief dat gedrag en persoonlijkheid
ziet als de producten van fundamentele psychologische
kenmerken.
4
