Compacte Samenvatting
Van kloosterklas tot basisschool
Bert Stilma – 3e editie
9789006955187
ThiemeMeulenhoff bv
+ 40 oefenvragen met antwoorden
+ 30 belangrijkste kernbegrippen uitgelegd
+ 30 belangrijkste data met gebeurtenissen
+ 20 belangrijke hysterische figuren met hun bijdragen
Pag boek: 139
Deze samenvatting: 31
Leestijd: 30/40 min
,samenvatting van kloosterklas tot basischool 3e druk 3e editie Bert Stilma 9789006955187
, samenvatting van kloosterklas tot basischool 3e druk 3e editie Bert Stilma 9789006955187
Van kloosterklas tot basisschool
MIDDELEEUWEN 500 tot 1500
Typering:
* Christendom, sterke verwevenheid van het christelijk geloof en de kerk
met de samenleving. Het restant van de antieke Grieks-Romeinse beschaving
aangevuld met de Germaanse cultuur ontstond de christelijke cultuur, vanuit
Rome (Vaticaan) opgezet.
Naast aandacht voor het “diesseits” (hier en nu) was er veel belangstelling voor
het “jenseits” (leven na de dood). Omdat er een hoog sterftecijfer was,
(oorlogen, hongersnoden, de pest, slechte hygiëne) is die belangstelling logisch.
Gedachte/spreuk van die tijd is: “memento mori” (gedenk te sterven). Ook werd
er veel aan liefdadigheid gedaan (wees-, gast-, en ziekenhuizen) om diezelfde
reden.
* Weinig schriftelijk materiaal bewaard gebleven (boekdrukkunst kwam
pas tot bloei aan het einde van de middeleeuwen)
* Standenmaatschappij:
-Wehrstand (wapenstand; adel en ridders)
-Lehrstand (geestelijkheid met haar onderricht, haar leer)
-Nahrstand (boerenbevolking die voor de voedselproductie zorgt)
* Architectuur, alles werd naar boven (naar God) gebouwd.
Belangrijke gebeurtenissen jaar 529
Monnik Benedictus sticht in Italie net beroemde benedictijnerklooster; Monte
Cassino.
Benedictijnermonniken kwamen wel achter de kloostermuren vandaan
(claustrum=muur). Ze hielden zich niet alleen met religie bezig maar ook aardse
aangelegenheden zoals; ontwikkeling van onderwijs, ontwikkeling van
wetenschap (theologie, filosofie, musicologie) en de landbouw!
“Ora et Labora” = Bid en werk
Alle priesters werden verplicht om de jongens die later priester wilde worden
onderwijs te geven.
Sluiting Academie van Athene van Plato. Het gedachtegoed van de klassieke
oudheid werd hiermee “afgesloten”.
, samenvatting van kloosterklas tot basischool 3e druk 3e editie Bert Stilma 9789006955187
Kinderen in de middeleeuwen:
Het “kind als kind” was nog niet ontdekt! (uitspraak van Franse historicus
Philippe Aries 1914-1984). Kinderen werden gezien als kleine volwassenen, dit
is terug te zien in middeleeuwse schilderen. Kinderen werden hierin niet
“kinderlijk”maar “ouwelijk geschilderd”.
Kinderen waren slechts noodzakelijk voor als toekomstige arbeidskracht,
verzekering voor de oude dag en als garantie dat de bezittingen in de familie
bleven. We denken dat ouders niet echt gehecht waren aan hun kinderen, dit is
niet met zekerheid te zeggen overigens.
Kinderen (6 a 7 jaar) werden met grote regelmaat definitief weggeven aan een
klooster dmv van een contractuele verplichting. Zij werden “oblaten” genoemd.
(Oblatus, Latijns woord voor “opgedragen”).
Motief van deze schenking was geïnspireerd op het Bijbelverhaal van Hanna. Zij
beloofde God haar eerste kind aan de tempeldienst te geven.
“Do ut des”(ik geef, opdat gij geeft). Ouders geven het kind aan het klooster en
God zal voortaan voor de rest van het gezin zorgen.
Kinderen werden gezien als kleine volwassenen en mochten daarom ook niet
buiten spelen, in het klooster gebeurde dit wel. ze kregen daar ook speciale
voeding en werden dus meer als “kind”gezien.
Opvoedingsidealen in de Middeleeuwen
Heel belangrijk was “ootmoed”, een soort zachtmoedigheid. U houdt rekening
met u naaste en denkt niet alleen aan uzelf.
7 Hoofdzonden (ondeugden):
Hoogmoed, Hovaardigheid (superbia) ➠ verheven voelen
Gramschap , Toorn (ira) ➠ woede, nijd
Onkuisheid, Wellust (luxuria) ➠wulpsheid
Traagheid, Luiheid (accidia) ➠lui
Gulzigheid, Vraatzucht (gula) ➠gierig vreten
Hebzucht, Gierigheid (auaritia) ➠hebzucht
Jaloezie, Afgunst (inuidia) ➠jaloers