Fresh hoorcollege
Hoorcollege 1: Wat is normaal
Begrippen
- Dominant mensbeeld
- Nachtwakerstaat
- Verzorgingsstaat
- Neoliberalisme
- Burgerschap
- Defectparadigma
- Ontwikkelingsparadigma
- Burgerschapsparadigma
- Publiek/privé moraal
- Brede/smalle moraal
Dominant mensbeeld
- Een mensbeeld is voorstelling van wat het betekent om mens te zijn. Dus hoe
kenmerk je de mens/hoe kenmerkt de groep de mens.
- Het dominant mensbeeld is het mensbeeld dat het meest voorkomt in een groep. Bij
een groep moet je denken aan bijvoorbeeld de maatschappij en/of samenleving maar
ook bijvoorbeeld een beroepenveld.
- Zo’n dominant mensbeeld kan erg bepaald worden door bijv. religie, filosofen
Nachtwakerstaat
In de nachtwakerstaat bemoeid de overheid zich zo min mogelijk met de burger. De enige
taak van de overheid is het garanderen van de veiligheid van de inwoners door het zorgen
voor politie en leger.
Verzorgingsstaat
Wetten en regels ter bescherming van:
- Kinderen die niet opgevoed werden ontheffing ouderlijk gezag (1901)
- Criminele kinderen jeugdstrafrecht (1901)
- Onwetende kinderen schoolplicht (1901)
- Werkgelegenheid: vrije zaterdag, 8 urige werkdag (1919)
, - Ouden van dagen (AOW sinds 1956)
- Weduwen en wezen (Weduwen en wezenwet, 1959)
- Zieken en zwakken (WAO sinds 1967)
Neoliberalistische samenleving
- Bedoeld als een tussenweg tussen de vrije markt en overheidsingrijpen. Is een reactie
op de zorgkosten die oplopen als gevolg van de verzorgingsstaat
- De individuele vrijheid komt weer meer centraal te staan
- Overheid wil invloed op collectieve voorzieningen kleiner maken (overheid gaat
diverse publieke instellingen zoals openbaar vervoer privatiseren)
- Ontstaan idee participatiemaatschappij. Overheid roept burger op om zelf
verantwoordelijkheid te nemen voor maatschappelijke vraagstukken
Burgerschap
- Negentiende eeuw: geen sprake van algemeen burgerschap; kiesrecht alleen voor
mannen die een bepaald bedrag aan belasting betaalden (kiesrecht voor alle mannen
vanaf 1917 en algemeen kiesrecht vanaf 1919)
- Verzorgingsstaat: van burgers wordt verwacht dat ze zich betrokken voelen voor
medeburgers zeker als deze burger kwetsbaar is. Burger samen met overheid
verantwoordelijk voor sociale cohesie
- Neoliveralistische samenleving en participatiemaatschappij: actief burgerschap, van
burger wordt verwacht zelf verantwoordelijkheid te nemen voor het oplossen van
maatschappelijke vraagstukken door zelf initiatieven te organiseren.
Hoe wordt naar zorg gekeken over de tijd heen?
- Defectparadigma: de persoon met een beperking werd als patiënt gezien en verzorgd
in een instituut
- Ontwikkelingsparadigma: de manier van kijken in de zorg is gericht op verbeteren
van mensen/kinderen. De gewone omgeving staat model: normalisatieprincipe
- Burgerschapsparadigma: in de zorg wordt gewerkt aan het bevorderen om mee te
doen (inclusie/diversiteit/empowerment )
Moraal
,Moraal zijn alle principes waardoor iemand zich laat leiden en zijn beslissingen laat bepalen.
Aan moraal liggen waarden en normen ten grondslag waarmee een idee over een goed leven
wordt gevormd.
Publiek versus prive moraal
Het publieke moraal is het moraal dat een mens laat zien in het publieke domein
(bijvoorbeeld op straat, op school/werk en sociaal media). Dit publiek moraal wordt
opgelegd door de samenleving middels bijvoorbeeld wet, politie of sociale druk.
Het prive moraal is het moraal dat een mens laat zien in het privedomein (bijvoorbeeld het
gezin en bij vrienden).
Pluriforme samenleving
De Nederlandse samenleving is een pluriforme samenleving waarin verschillende stromingen
of groepen met elkaar leven.
Overheid stel een beperkt aantal sociaal-morele normen die de samenleving leefbaar en
rechtvaardig houdt. Waardoor verschillende stromingen of groepen in vrijheid en openheid
met elkaar kunnen leven.
Ethiek in sociaal werk pagina 145 t/m 153
De participatiesamenleving en de focus op empowerment
Een verzorgingsstaat is gebaseerd op solidariteit tussen alle burgers. Alle mensen betalen via
de belasting mee aan de zorg voor anderen. De overheid neemt echter de grootste
verantwoordelijkheid voor het welzijn van haar burgers, door uitkeringen en voorzieningen
te bieden aan mensen die dat nodig hebben. De uitvoering van de hulpverlening wordt
uitbesteed aan professionals.
In de participatiesamenleving wordt ervan uitgegaan dat mensen meer in directe zin
verantwoordelijk zijn voor anderen: via burenhulp, zorg voor vrienden en familieleden die
zichzelf beperkt kunnen redden, en via vrijwilligerswerk.
Nederland wordt steeds meer een neoliberale participatiesamenleving. Een neoliberale
overheid voert een beleid dat is gericht op marktwerking, een kleinere overheid en vrijheid
op het gebied van handel en internationaal kapitaalverkeer. Een kleinere overheid heeft als
gevolg dat de overheid niet meer de burgers verzorgd van wieg tot graf. Burgers moeten zelf
verantwoordelijkheid nemen voor hun situatie en hun eigen netwerk inschakelen.
Onder sociale cohesie verstaan we de mate waarin mensen zich met elkaar verbonden
voelen.
Week 2, par 1.7 tot 1.7.2, pagina 161 tot 163 en pagina 252 tot 255 uit ethiek in sociaal
werk en pagina 106 t/m 111 en 122 t/m 125 uit verschillen omarmen
Morele ontwikkeling
Schaamte en schuld
Mensen houden zich aan normen en waarden om twee redenen:
1. Ze houden de gemeenschap bij elkaar. Mensen willen niet dat anderen zien dat zij in
strijd met die normen en waarden handelen. Het gevoel dat hierbij hoort, is
schaamte.
2. Iemand kan zich ook aan normen en waarden houden, omdat hij zichzelf recht wil
kunnen aankijken in de spiegel. Het gaat er dan niet om wat anderen van hem vinden,
maar wat hij van zichzelf vindt. De normen en waarden zijn een stuk van zichzelf
geworden, van zijn geweten, en daarom probeert hij zich dienovereenkomstig te
gedragen. Als hij in strijd met zijn geweten handelt, voelt hij schuld.
, Schaamte en schuld dragen ertoe bij dat mensen zich moreel juist gedragen. Ze willen
voorkomen dat anderen hen veroordelen (schaamte) of dat ze slecht over zichzelf gaan
denken (schuld)
Gelijkwaardigheid
Superdiversiteit: daarbij gaat het lang niet alleen om de verschillen tussen mensen met
verschillende culturele achtergronden. Het gaat ook om, onder meer, verschillen tussen de
Randstad en de rest van het land, mannen en vrouwen, jong en oud, homo en hetero,
mensen met verschillende politieke of levensbeschouwelijke overtuigingen, arm en rijk.
Fresh hoorcollege 2, wat vind jij normaal?
Normatief mensbeeld
- Een mensbeeld is voorstelling van wat het betekent om mens te zijn. Dus hoe
kenmerk je de mens/hoe kenmerkt de groep de mens
- Het normatieve mensbeeld is jouw zienswijze mening over wat een het betekent om
mens te zijn. Wat vind jij normaal?
Vragen die jij kunt stellen
- Wat zijn je eigen normen en waarden?
- Wat is volgens jouw in dit geval juist om te doen?
- Denk je dat jouw normatieve mensbeeld anders is dan die van Ahmed, vader en/of je
collega’s
- Denk je dat jouw normatieve mensbeeld verschilt met het dominante mensbeeld?
- Hoe bepaal je wat passend is om te doen in de situatie van Ahmed?
Socialisatie en identiteitsvorming
- Socialisatie is het proces waarbij iemand – bewust en onbewust – de waarden,
normen en andere cultuurkenmerken van zijn groep krijgt aangeleerd
- Normen en waarden van de samenleving burgerschap
- Internaliseren van maatschappelijke normen ontwikkelingstaak 2 tot 4 jarigen
- Identiteitsvorming: het beeld dat iemand van zichzelf ontwikkeld socialisatie heeft
invloed op de identiteitsvorming
Ik en wij cultuur
Ik cultuur
- Je bent verantwoordelijk voor het onafhankelijk worden van je ouders
- Je wordt beoordeeld op je onafhankelijkheid en autonomie
- Zelfregie; kan je verantwoordelijkheid voor je keuze dragen
Wij cultuur
- Je bent afhankelijk van iemand met meer gezag (in de familie)
- Je bent verantwoordelijk voor het juist vervullen van je rol in het geheel
- Juist is conform de gewoontes die er zijn
Hoorcollege 1: Wat is normaal
Begrippen
- Dominant mensbeeld
- Nachtwakerstaat
- Verzorgingsstaat
- Neoliberalisme
- Burgerschap
- Defectparadigma
- Ontwikkelingsparadigma
- Burgerschapsparadigma
- Publiek/privé moraal
- Brede/smalle moraal
Dominant mensbeeld
- Een mensbeeld is voorstelling van wat het betekent om mens te zijn. Dus hoe
kenmerk je de mens/hoe kenmerkt de groep de mens.
- Het dominant mensbeeld is het mensbeeld dat het meest voorkomt in een groep. Bij
een groep moet je denken aan bijvoorbeeld de maatschappij en/of samenleving maar
ook bijvoorbeeld een beroepenveld.
- Zo’n dominant mensbeeld kan erg bepaald worden door bijv. religie, filosofen
Nachtwakerstaat
In de nachtwakerstaat bemoeid de overheid zich zo min mogelijk met de burger. De enige
taak van de overheid is het garanderen van de veiligheid van de inwoners door het zorgen
voor politie en leger.
Verzorgingsstaat
Wetten en regels ter bescherming van:
- Kinderen die niet opgevoed werden ontheffing ouderlijk gezag (1901)
- Criminele kinderen jeugdstrafrecht (1901)
- Onwetende kinderen schoolplicht (1901)
- Werkgelegenheid: vrije zaterdag, 8 urige werkdag (1919)
, - Ouden van dagen (AOW sinds 1956)
- Weduwen en wezen (Weduwen en wezenwet, 1959)
- Zieken en zwakken (WAO sinds 1967)
Neoliberalistische samenleving
- Bedoeld als een tussenweg tussen de vrije markt en overheidsingrijpen. Is een reactie
op de zorgkosten die oplopen als gevolg van de verzorgingsstaat
- De individuele vrijheid komt weer meer centraal te staan
- Overheid wil invloed op collectieve voorzieningen kleiner maken (overheid gaat
diverse publieke instellingen zoals openbaar vervoer privatiseren)
- Ontstaan idee participatiemaatschappij. Overheid roept burger op om zelf
verantwoordelijkheid te nemen voor maatschappelijke vraagstukken
Burgerschap
- Negentiende eeuw: geen sprake van algemeen burgerschap; kiesrecht alleen voor
mannen die een bepaald bedrag aan belasting betaalden (kiesrecht voor alle mannen
vanaf 1917 en algemeen kiesrecht vanaf 1919)
- Verzorgingsstaat: van burgers wordt verwacht dat ze zich betrokken voelen voor
medeburgers zeker als deze burger kwetsbaar is. Burger samen met overheid
verantwoordelijk voor sociale cohesie
- Neoliveralistische samenleving en participatiemaatschappij: actief burgerschap, van
burger wordt verwacht zelf verantwoordelijkheid te nemen voor het oplossen van
maatschappelijke vraagstukken door zelf initiatieven te organiseren.
Hoe wordt naar zorg gekeken over de tijd heen?
- Defectparadigma: de persoon met een beperking werd als patiënt gezien en verzorgd
in een instituut
- Ontwikkelingsparadigma: de manier van kijken in de zorg is gericht op verbeteren
van mensen/kinderen. De gewone omgeving staat model: normalisatieprincipe
- Burgerschapsparadigma: in de zorg wordt gewerkt aan het bevorderen om mee te
doen (inclusie/diversiteit/empowerment )
Moraal
,Moraal zijn alle principes waardoor iemand zich laat leiden en zijn beslissingen laat bepalen.
Aan moraal liggen waarden en normen ten grondslag waarmee een idee over een goed leven
wordt gevormd.
Publiek versus prive moraal
Het publieke moraal is het moraal dat een mens laat zien in het publieke domein
(bijvoorbeeld op straat, op school/werk en sociaal media). Dit publiek moraal wordt
opgelegd door de samenleving middels bijvoorbeeld wet, politie of sociale druk.
Het prive moraal is het moraal dat een mens laat zien in het privedomein (bijvoorbeeld het
gezin en bij vrienden).
Pluriforme samenleving
De Nederlandse samenleving is een pluriforme samenleving waarin verschillende stromingen
of groepen met elkaar leven.
Overheid stel een beperkt aantal sociaal-morele normen die de samenleving leefbaar en
rechtvaardig houdt. Waardoor verschillende stromingen of groepen in vrijheid en openheid
met elkaar kunnen leven.
Ethiek in sociaal werk pagina 145 t/m 153
De participatiesamenleving en de focus op empowerment
Een verzorgingsstaat is gebaseerd op solidariteit tussen alle burgers. Alle mensen betalen via
de belasting mee aan de zorg voor anderen. De overheid neemt echter de grootste
verantwoordelijkheid voor het welzijn van haar burgers, door uitkeringen en voorzieningen
te bieden aan mensen die dat nodig hebben. De uitvoering van de hulpverlening wordt
uitbesteed aan professionals.
In de participatiesamenleving wordt ervan uitgegaan dat mensen meer in directe zin
verantwoordelijk zijn voor anderen: via burenhulp, zorg voor vrienden en familieleden die
zichzelf beperkt kunnen redden, en via vrijwilligerswerk.
Nederland wordt steeds meer een neoliberale participatiesamenleving. Een neoliberale
overheid voert een beleid dat is gericht op marktwerking, een kleinere overheid en vrijheid
op het gebied van handel en internationaal kapitaalverkeer. Een kleinere overheid heeft als
gevolg dat de overheid niet meer de burgers verzorgd van wieg tot graf. Burgers moeten zelf
verantwoordelijkheid nemen voor hun situatie en hun eigen netwerk inschakelen.
Onder sociale cohesie verstaan we de mate waarin mensen zich met elkaar verbonden
voelen.
Week 2, par 1.7 tot 1.7.2, pagina 161 tot 163 en pagina 252 tot 255 uit ethiek in sociaal
werk en pagina 106 t/m 111 en 122 t/m 125 uit verschillen omarmen
Morele ontwikkeling
Schaamte en schuld
Mensen houden zich aan normen en waarden om twee redenen:
1. Ze houden de gemeenschap bij elkaar. Mensen willen niet dat anderen zien dat zij in
strijd met die normen en waarden handelen. Het gevoel dat hierbij hoort, is
schaamte.
2. Iemand kan zich ook aan normen en waarden houden, omdat hij zichzelf recht wil
kunnen aankijken in de spiegel. Het gaat er dan niet om wat anderen van hem vinden,
maar wat hij van zichzelf vindt. De normen en waarden zijn een stuk van zichzelf
geworden, van zijn geweten, en daarom probeert hij zich dienovereenkomstig te
gedragen. Als hij in strijd met zijn geweten handelt, voelt hij schuld.
, Schaamte en schuld dragen ertoe bij dat mensen zich moreel juist gedragen. Ze willen
voorkomen dat anderen hen veroordelen (schaamte) of dat ze slecht over zichzelf gaan
denken (schuld)
Gelijkwaardigheid
Superdiversiteit: daarbij gaat het lang niet alleen om de verschillen tussen mensen met
verschillende culturele achtergronden. Het gaat ook om, onder meer, verschillen tussen de
Randstad en de rest van het land, mannen en vrouwen, jong en oud, homo en hetero,
mensen met verschillende politieke of levensbeschouwelijke overtuigingen, arm en rijk.
Fresh hoorcollege 2, wat vind jij normaal?
Normatief mensbeeld
- Een mensbeeld is voorstelling van wat het betekent om mens te zijn. Dus hoe
kenmerk je de mens/hoe kenmerkt de groep de mens
- Het normatieve mensbeeld is jouw zienswijze mening over wat een het betekent om
mens te zijn. Wat vind jij normaal?
Vragen die jij kunt stellen
- Wat zijn je eigen normen en waarden?
- Wat is volgens jouw in dit geval juist om te doen?
- Denk je dat jouw normatieve mensbeeld anders is dan die van Ahmed, vader en/of je
collega’s
- Denk je dat jouw normatieve mensbeeld verschilt met het dominante mensbeeld?
- Hoe bepaal je wat passend is om te doen in de situatie van Ahmed?
Socialisatie en identiteitsvorming
- Socialisatie is het proces waarbij iemand – bewust en onbewust – de waarden,
normen en andere cultuurkenmerken van zijn groep krijgt aangeleerd
- Normen en waarden van de samenleving burgerschap
- Internaliseren van maatschappelijke normen ontwikkelingstaak 2 tot 4 jarigen
- Identiteitsvorming: het beeld dat iemand van zichzelf ontwikkeld socialisatie heeft
invloed op de identiteitsvorming
Ik en wij cultuur
Ik cultuur
- Je bent verantwoordelijk voor het onafhankelijk worden van je ouders
- Je wordt beoordeeld op je onafhankelijkheid en autonomie
- Zelfregie; kan je verantwoordelijkheid voor je keuze dragen
Wij cultuur
- Je bent afhankelijk van iemand met meer gezag (in de familie)
- Je bent verantwoordelijk voor het juist vervullen van je rol in het geheel
- Juist is conform de gewoontes die er zijn
