Inhoudsopgave
Inleiding.................................................................................................................. 3
Probleemanalyse................................................................................................. 3
Probleem vanuit de 6W-methode (Verhoeven, 2022, p. 49)................................4
Gesprekken met stakeholders............................................................................. 4
Ik heb gesprekken gevoerd met vijf stakeholders over de doorstroming van
cliënten binnen onze woonvorm (Zie bijlage A voor de interviews met
stakeholders). De stakeholders kwamen tot de volgende conclusies:.................4
Collega N: Meer focus op toekomstgericht werken en het ontwikkelen van
vaardigheden...................................................................................................... 4
Collega D: Voeren van geleidelijke gesprekken en benadrukken van de
mogelijkheden van cliënten................................................................................ 4
GGZ-agoog T: Opstellen van een concreet plan en bevorderen van de motivatie
bij cliënten........................................................................................................... 4
GGZ-agoog M: Identificeren van benodigde vaardigheden en voorkomen van
faalervaringen..................................................................................................... 4
Manager: Bieden van duidelijke richtlijnen en verbeteren van de samenwerking.
............................................................................................................................ 4
Uit de gesprekken bleek dat alle betrokkenen geloven dat sommige cliënten
met goede begeleiding in staat zijn door te groeien naar zelfstandig wonen.... .4
Gericht op innovatie............................................................................................ 4
Vooronderzoek........................................................................................................ 5
Context op macro, meso en microniveau............................................................5
Macro............................................................................................................... 5
Meso................................................................................................................. 6
Micro:............................................................................................................... 6
Onderzoek probleem........................................................................................... 7
Proces als resultaat van de gevonden literatuur.................................................7
1. Voorbereiding.................................................................................................. 7
2. Literatuur verzamelen..................................................................................... 8
3. Literatuur beoordelen en selecteren...............................................................8
4. Literatuur verwerken....................................................................................... 8
Inzichten vanuit twee andere organisaties:.........................................................9
Relevante informatie van het Swanenburghshofje dat invloed heeft op het
onderzoek........................................................................................................... 9
Praktijkvraagstuk.................................................................................................... 9
Probleemstelling................................................................................................... 10
Doelstelling....................................................................................................... 10
, Hoofdvraag........................................................................................................ 10
Deelvragen........................................................................................................ 10
Onderzoeksplan.................................................................................................... 10
Methode van dataverzameling..........................................................................10
Plan voor data-analyse...................................................................................... 13
Validiteit, betrouwbaarheid en bruikbaarheid....................................................13
Onderzoeksethiek:............................................................................................ 14
Gantt-Diagram ..................................................................................................... 14
Literatuurlijst........................................................................................................ 15
Bijlage A interview met stakeholders...................................................................19
Ik heb gesprekken gevoerd met vijf stakeholders over de doorstroming van
cliënten binnen onze woonvorm. Allereerst sprak ik met mijn collega N, die het
langst in ons team werkt en veel ervaring heeft in de GGZ. Volgens haar
kunnen wij meer doen in de begeleiding om cliënten te helpen vaardigheden te
ontwikkelen die nodig zijn voor zelfstandig wonen. Ze gaf aan dat onze huidige
aanpak te veel gericht is op het heden en niet voldoende op de toekomst van
onze cliënten. N benadrukte dat we onze cliënten nu al meer moeten
stimuleren om overdag deel te nemen aan dagbesteding of werk, zodat ze
beter voorbereid zijn op een zelfstandige woonomgeving................................19
Ik heb ook gesproken met collega D, de senior begeleider van onze woonvorm
is. Volgens hem moeten we geleidelijk aan met cliënten het gesprek aangaan
over doorstroming. D benadrukt dat dit voor cliënten angstaanjagend kan zijn
vanwege de vrees voor een terugval. Het is volgens hem cruciaal om tijdens
deze gesprekken niet alleen te focussen op wat de cliënt niet kan, maar vooral
op wat hij wel kan. Daarnaast is het belangrijk om te achterhalen waarom de
cliënt het eng vindt om door te stromen...........................................................19
Op de woonvormen werken ook twee GGZ-agogen, met wie ik heb gesproken.
Volgens T ziet zij mogelijkheden voor cliënten om uiteindelijk uit te stromen. Zij
denkt dat de begeleiding hier een grotere rol in kan spelen. Met een concreet
plan en duidelijkheid over de vaardigheden die de cliënt nog moet aanleren,
kunnen we gericht werken aan uitstroom. T benadrukt ook dat cliënten
gemotiveerd moeten zijn om uit te stromen, anders heeft het weinig zin........19
GGZ-agoog M benadrukt het belang van het identificeren van de vaardigheden
die een cliënt nog moet ontwikkelen om succesvol zelfstandig te kunnen
wonen. Het is cruciaal om tijdig aanvragen in te dienen voor uitstroom van
specifieke doelgroepen, omdat het lang kan duren voordat een cliënt een
geschikte woning krijgt. Daarnaast is het essentieel om te evalueren of een
cliënt daadwerkelijk in staat is om zelfstandig te wonen. Een negatieve ervaring
kan namelijk herstel belemmerend werken. Het voorkomen van faalervaringen
is daarom belangrijk voor het herstelproces van de cliënt. De begeleiding moet
gericht zijn op het versterken van vaardigheden en het opbouwen van
vertrouwen........................................................................................................ 19
Binnen het groepswonen moeten de doelen van de cliënt actief worden
opgepakt, zodat zij daar kunnen werken aan hun herstel en voorbereiding op
zelfstandig wonen. Door het tijdig identificeren van benodigde vaardigheden en
2
, het ondersteunen van cliënten in hun herstel, kan een succesvolle en positieve
overgang naar zelfstandig wonen worden gerealiseerd....................................19
Ik heb ook met mijn manager gesproken over dit onderwerp. Het is niet
duidelijk beschreven hoe je ervoor moet zorgen dat cliënten kunnen
doorstromen. Vooral voor nieuwe collega’s is het vaak een tijdrovend proces
om uit te zoeken wat een cliënt nodig heeft en welke stappen er gezet moeten
worden. Samenwerking tussen begeleiding, behandeling, cliënt en hun netwerk
is hierbij essentieel, omdat dit de kans op succes vergroot..............................19
We moeten ons niet laten leiden door de angst dat zelfstandig wonen misschien
niet zal slagen. Het is belangrijk dat de begeleiding precies weet wat zij moeten
doen om een cliënt zelfstandig te laten wonen, want de cliënt zelf weet dit vaak
niet. Door duidelijke richtlijnen en stappenplannen te bieden, kunnen we de
begeleiding beter ondersteunen en de doorstroom naar zelfstandige
woonvormen verbeteren................................................................................... 19
Feedback opdrachtgever:..................................................................................... 20
Overeenkomst opdrachtgever.............................................................................. 20
Inleiding
Eleos Gouda biedt beschermd wonen aan cliënten die vanwege psychische stoornissen (nog) niet
zelfstandig kunnen wonen (Eleos, 2023). Zij ontvangen ondersteuning op praktisch en sociaal-
emotioneel gebied. Iedere cliënt heeft een persoonlijk begeleider waarmee hij/zij samen aan doelen
werkt. De doelgroep bestaat uit cliënten die vallen onder de Wet Maatschappelijke Ondersteuning
(WMO) en de Wet Langdurige Zorg (WLZ), van wie velen al jaren op de woonvorm verblijven. In totaal
wonen er viertien cliënten op de woonvorm. Mijn rol op de beschermde woonvorm is (persoonlijk)
begeleider. Bewoners hebben elk hun eigen slaapkamer en kunnen dag en nacht terecht bij de
begeleiders voor hulp.
Probleemanalyse
In de anderhalf jaar dat ik bij Eleos werk, heb ik gemerkt dat onze cliënten nauwelijks doorstromen
naar zelfstandige woningen. Sterker nog, bij sommige cliënten zie ik zelfs een achteruitgang in hun
zelfredzaamheid en sociaal-emotioneel gedrag. Binnen de organisatie worden de signalen erkend, en
sinds kort is er een gedragswetenschapper op de werkvloer die samen met de persoonlijk begeleiders
meekijkt naar deze signalen. Omdat er echter geen duidelijke richtlijnen zijn, weten de begeleiders
niet goed hoe ze de cliënten moeten ondersteunen.
De afgelopen jaren is de roep om ambulantisering sterker geworden. De overheid verwacht dat
woonvormen beter aansluiten bij de behoeften van cliënten en hen stimuleren om door te stromen
naar zelfstandige woonvormen (Zimmerman, 2023).
Dit proces verloopt echter moeizaam. Om dit te verbeteren, is het essentieel dat we de hulpvragen
van cliënten sneller en beter in kaart brengen. Daarnaast is er behoefte aan duidelijke richtlijnen en
stappenplannen voor de begeleiding, zodat zij weten hoe zij cliënten effectief kunnen ondersteunen
in hun traject naar zelfstandiger wonen. Het is cruciaal om onder andere zelfredzaamheid als het
sociaal-emotionele gedrag van cliënten te bevorderen, zodat doorstroming naar zelfstandige
woonvormen een realistisch en haalbaar doel wordt.
3
Inleiding.................................................................................................................. 3
Probleemanalyse................................................................................................. 3
Probleem vanuit de 6W-methode (Verhoeven, 2022, p. 49)................................4
Gesprekken met stakeholders............................................................................. 4
Ik heb gesprekken gevoerd met vijf stakeholders over de doorstroming van
cliënten binnen onze woonvorm (Zie bijlage A voor de interviews met
stakeholders). De stakeholders kwamen tot de volgende conclusies:.................4
Collega N: Meer focus op toekomstgericht werken en het ontwikkelen van
vaardigheden...................................................................................................... 4
Collega D: Voeren van geleidelijke gesprekken en benadrukken van de
mogelijkheden van cliënten................................................................................ 4
GGZ-agoog T: Opstellen van een concreet plan en bevorderen van de motivatie
bij cliënten........................................................................................................... 4
GGZ-agoog M: Identificeren van benodigde vaardigheden en voorkomen van
faalervaringen..................................................................................................... 4
Manager: Bieden van duidelijke richtlijnen en verbeteren van de samenwerking.
............................................................................................................................ 4
Uit de gesprekken bleek dat alle betrokkenen geloven dat sommige cliënten
met goede begeleiding in staat zijn door te groeien naar zelfstandig wonen.... .4
Gericht op innovatie............................................................................................ 4
Vooronderzoek........................................................................................................ 5
Context op macro, meso en microniveau............................................................5
Macro............................................................................................................... 5
Meso................................................................................................................. 6
Micro:............................................................................................................... 6
Onderzoek probleem........................................................................................... 7
Proces als resultaat van de gevonden literatuur.................................................7
1. Voorbereiding.................................................................................................. 7
2. Literatuur verzamelen..................................................................................... 8
3. Literatuur beoordelen en selecteren...............................................................8
4. Literatuur verwerken....................................................................................... 8
Inzichten vanuit twee andere organisaties:.........................................................9
Relevante informatie van het Swanenburghshofje dat invloed heeft op het
onderzoek........................................................................................................... 9
Praktijkvraagstuk.................................................................................................... 9
Probleemstelling................................................................................................... 10
Doelstelling....................................................................................................... 10
, Hoofdvraag........................................................................................................ 10
Deelvragen........................................................................................................ 10
Onderzoeksplan.................................................................................................... 10
Methode van dataverzameling..........................................................................10
Plan voor data-analyse...................................................................................... 13
Validiteit, betrouwbaarheid en bruikbaarheid....................................................13
Onderzoeksethiek:............................................................................................ 14
Gantt-Diagram ..................................................................................................... 14
Literatuurlijst........................................................................................................ 15
Bijlage A interview met stakeholders...................................................................19
Ik heb gesprekken gevoerd met vijf stakeholders over de doorstroming van
cliënten binnen onze woonvorm. Allereerst sprak ik met mijn collega N, die het
langst in ons team werkt en veel ervaring heeft in de GGZ. Volgens haar
kunnen wij meer doen in de begeleiding om cliënten te helpen vaardigheden te
ontwikkelen die nodig zijn voor zelfstandig wonen. Ze gaf aan dat onze huidige
aanpak te veel gericht is op het heden en niet voldoende op de toekomst van
onze cliënten. N benadrukte dat we onze cliënten nu al meer moeten
stimuleren om overdag deel te nemen aan dagbesteding of werk, zodat ze
beter voorbereid zijn op een zelfstandige woonomgeving................................19
Ik heb ook gesproken met collega D, de senior begeleider van onze woonvorm
is. Volgens hem moeten we geleidelijk aan met cliënten het gesprek aangaan
over doorstroming. D benadrukt dat dit voor cliënten angstaanjagend kan zijn
vanwege de vrees voor een terugval. Het is volgens hem cruciaal om tijdens
deze gesprekken niet alleen te focussen op wat de cliënt niet kan, maar vooral
op wat hij wel kan. Daarnaast is het belangrijk om te achterhalen waarom de
cliënt het eng vindt om door te stromen...........................................................19
Op de woonvormen werken ook twee GGZ-agogen, met wie ik heb gesproken.
Volgens T ziet zij mogelijkheden voor cliënten om uiteindelijk uit te stromen. Zij
denkt dat de begeleiding hier een grotere rol in kan spelen. Met een concreet
plan en duidelijkheid over de vaardigheden die de cliënt nog moet aanleren,
kunnen we gericht werken aan uitstroom. T benadrukt ook dat cliënten
gemotiveerd moeten zijn om uit te stromen, anders heeft het weinig zin........19
GGZ-agoog M benadrukt het belang van het identificeren van de vaardigheden
die een cliënt nog moet ontwikkelen om succesvol zelfstandig te kunnen
wonen. Het is cruciaal om tijdig aanvragen in te dienen voor uitstroom van
specifieke doelgroepen, omdat het lang kan duren voordat een cliënt een
geschikte woning krijgt. Daarnaast is het essentieel om te evalueren of een
cliënt daadwerkelijk in staat is om zelfstandig te wonen. Een negatieve ervaring
kan namelijk herstel belemmerend werken. Het voorkomen van faalervaringen
is daarom belangrijk voor het herstelproces van de cliënt. De begeleiding moet
gericht zijn op het versterken van vaardigheden en het opbouwen van
vertrouwen........................................................................................................ 19
Binnen het groepswonen moeten de doelen van de cliënt actief worden
opgepakt, zodat zij daar kunnen werken aan hun herstel en voorbereiding op
zelfstandig wonen. Door het tijdig identificeren van benodigde vaardigheden en
2
, het ondersteunen van cliënten in hun herstel, kan een succesvolle en positieve
overgang naar zelfstandig wonen worden gerealiseerd....................................19
Ik heb ook met mijn manager gesproken over dit onderwerp. Het is niet
duidelijk beschreven hoe je ervoor moet zorgen dat cliënten kunnen
doorstromen. Vooral voor nieuwe collega’s is het vaak een tijdrovend proces
om uit te zoeken wat een cliënt nodig heeft en welke stappen er gezet moeten
worden. Samenwerking tussen begeleiding, behandeling, cliënt en hun netwerk
is hierbij essentieel, omdat dit de kans op succes vergroot..............................19
We moeten ons niet laten leiden door de angst dat zelfstandig wonen misschien
niet zal slagen. Het is belangrijk dat de begeleiding precies weet wat zij moeten
doen om een cliënt zelfstandig te laten wonen, want de cliënt zelf weet dit vaak
niet. Door duidelijke richtlijnen en stappenplannen te bieden, kunnen we de
begeleiding beter ondersteunen en de doorstroom naar zelfstandige
woonvormen verbeteren................................................................................... 19
Feedback opdrachtgever:..................................................................................... 20
Overeenkomst opdrachtgever.............................................................................. 20
Inleiding
Eleos Gouda biedt beschermd wonen aan cliënten die vanwege psychische stoornissen (nog) niet
zelfstandig kunnen wonen (Eleos, 2023). Zij ontvangen ondersteuning op praktisch en sociaal-
emotioneel gebied. Iedere cliënt heeft een persoonlijk begeleider waarmee hij/zij samen aan doelen
werkt. De doelgroep bestaat uit cliënten die vallen onder de Wet Maatschappelijke Ondersteuning
(WMO) en de Wet Langdurige Zorg (WLZ), van wie velen al jaren op de woonvorm verblijven. In totaal
wonen er viertien cliënten op de woonvorm. Mijn rol op de beschermde woonvorm is (persoonlijk)
begeleider. Bewoners hebben elk hun eigen slaapkamer en kunnen dag en nacht terecht bij de
begeleiders voor hulp.
Probleemanalyse
In de anderhalf jaar dat ik bij Eleos werk, heb ik gemerkt dat onze cliënten nauwelijks doorstromen
naar zelfstandige woningen. Sterker nog, bij sommige cliënten zie ik zelfs een achteruitgang in hun
zelfredzaamheid en sociaal-emotioneel gedrag. Binnen de organisatie worden de signalen erkend, en
sinds kort is er een gedragswetenschapper op de werkvloer die samen met de persoonlijk begeleiders
meekijkt naar deze signalen. Omdat er echter geen duidelijke richtlijnen zijn, weten de begeleiders
niet goed hoe ze de cliënten moeten ondersteunen.
De afgelopen jaren is de roep om ambulantisering sterker geworden. De overheid verwacht dat
woonvormen beter aansluiten bij de behoeften van cliënten en hen stimuleren om door te stromen
naar zelfstandige woonvormen (Zimmerman, 2023).
Dit proces verloopt echter moeizaam. Om dit te verbeteren, is het essentieel dat we de hulpvragen
van cliënten sneller en beter in kaart brengen. Daarnaast is er behoefte aan duidelijke richtlijnen en
stappenplannen voor de begeleiding, zodat zij weten hoe zij cliënten effectief kunnen ondersteunen
in hun traject naar zelfstandiger wonen. Het is cruciaal om onder andere zelfredzaamheid als het
sociaal-emotionele gedrag van cliënten te bevorderen, zodat doorstroming naar zelfstandige
woonvormen een realistisch en haalbaar doel wordt.
3
