Samenvatting 4.1C Diagnostiek

Elisa de Lange – Erasmus Universiteit Rotterdam 1




4.1 Diagnostiek




Elisa de Lange
601957el
Erasmus Universiteit Rotterdam
Master Orthopedagogiek

,Elisa de Lange – Erasmus Universiteit Rotterdam 2



Inhoud
Artikel van Ruiter (2017)..................................................................................... 7
Handboek Psychiatrie en lichte verstandelijke beperking...................................9
Psychische stoornissen, probleemgedrag en verstandelijke beperking;
Hoofdstuk 17 Agressief gedrag en impuls-controlestoornis bij mensen met VB17
Crocker et al (2013): Intellectual disability and co‐occurring mental health and
physical disorders in aggressive behaviour.......................................................21
Plomin (2002): Associations between behaviour problems and verbal and
nonverbal cognitive abilities and disabilities in early childhood........................22
Emerson & Einfeld (2010): Emotional and behavioural difficulties in young
children with and without developmental delay: a bi‐national perspective.......23
Goodman (1995): The relationship between normal variation in IQ and common
childhood psychopathology: a clinical study.....................................................24
Ponsioen (2005): De waarde van een IQ-score bij kinderen met een lichte
verstandelijke beperking................................................................................... 25
Koster (2018): Een iq-test op je slechtste moment: is dat wel slim?.................26
Plenair werkcollege I......................................................................................... 29
Handboek Psychodiagnostiek voor de hulpverlening aan kinderen en
adolescenten..................................................................................................... 33
Hoofdstuk 5 van Psychodiagnostiek: van nul tot zes jaar: ontwikkeling,
testgebruik en casuïstiek.................................................................................. 38
Van Lieshout & van Deth (2018). Hechtingsstoornissen. In Pedagogische
adviezen voor speciale kinderen.......................................................................44
Visser, J. (2018). DC:0–5, diagnostisch classificatiesysteem voor 0–5-jarigen:
een model voor de hele psychiatrie?.................................................................48
Wichstrøm et al (2012). Prevalence of psychiatric disorders in preschoolers....49
Skovgaard et al (2008). Predictors (0–10 months) of psychopathology at age
1½ years–a general population study in The Copenhagen Child Cohort ..........51
Giserman-Kiss & Carter (2019). Stability of Autism Spectrum Disorder in Young
Children with Diverse Backgrounds...................................................................53
Rexwinkel, Handboek Infant Mental Health, hoofdstuk 3.4...............................57
Tak, handboek psychodiagnostiek, hoofdstuk 9: Diagnostiek van gezin
functioneren...................................................................................................... 62
Goodman, S. H., & Gotlib, I. H. (1999). Risk for psychopathology in the children
of depressed mothers: a developmental model for understanding mechanisms
of transmission.................................................................................................. 64
Uher et al. (2023). Transdiagnostic risk of mental disorders in offspring of
affected parents: a meta-analysis of family high-risk and registry studies. .....67
O’Donnell et al. (2014). The persisting effect of maternal mood in pregnancy on
childhood psychopathology............................................................................... 69

,Elisa de Lange – Erasmus Universiteit Rotterdam 3

Silberg et al. (2012). Unraveling the effect of genes and environment in the
transmission of parental antisocial behavior to children’s conduct disturbance,
depression and hyperactivity. ..........................................................................70
Loon van, M.A., Ven van de, M.O.M, Doesem van, K.T.M., Witteman, C.L.M., &
Hosman, C.M.H. (2014). The relation between parental mental health illness
and adolescent mental health: the role of family factors..................................71
Khafi, T.Y., Yates, T.M., & Luthar, S.S. (2014). Ethnic differences in the
developmental significance of parentification...................................................73
Borra, R., van Dijk, R., & Verboom, R. (2016) Cultuur en psychodiagnostiek.
Professioneel werken met psychodiagnostische instrumenten. Hoofdstuk 2
Cultuurbewust hulpverlenen: kennis, houding en vaardigheden combineren...80
Kortmann, F. (2020) Culturele competenties in de GGZ....................................84
Van de Vijver, F. (2017). Hoofdstuk 9. Diagnostiek en testgebruik met
allochtonen........................................................................................................ 92
van de Vijver, F., & Tanzer, N.K. (2004). Bias and equivalence in cross-cultural
assessment: an overview. Revue Européenne de Psychologie appliquée,
54, 119-135....................................................................................................... 96
De Leeuw, A., Happe, F., Hoekstra, R.A. (2020). A conceptual framework for
understanding the cultural and contextual factors on autism across the
globe. Autism Research, 13, 1029-1050.........................................................100

, Elisa de Lange – Erasmus Universiteit Rotterdam 4



College I: Introductie college
- Classificatie is een onderdeel van het diagnostische proces
o Het onderbrengen van symptomen in een categorie
 Vaak aan de hand van de DSM of een ander classificatiesysteem
o Kan ook al helpend zijn, maar is niet volledig
o Meer kritiek
- Diagnostiek is het verkrijgen van een uniek, gedetailleerd en compleet beeld van de
problematiek van een specifiek individu
o Met als doel een indicatiestelling en het bevorderen van behandeling
o Diagnostiek vraagt om een holistische benadering, wat zorgt voor een
compleet, uniek en gedetailleerd beeld
- Reïficatie:
o “Dit kind is somber, want het heeft een depressie”
 Van klachten naar een diagnose beargumenteren
 Niet de stoornis of diagnose als oorzaak labelen, het is een
verzamelnaam van de symptomen
o Cirkelredenering die onjuist is
- Systematische diagnostiek:
o Om te voorkomen dat we alleen bezig zijn met verklaren van wat we zien
o Gebruiken systematische diagnostiek om valkuilen te voorkomen, zoals:
 Benadering vanuit eigen referentiekader
 Ook wel beschikbaarheidsdiagnostiek
 Iemand gespecialiseerd in ADHD zal vaker ADHD “zien” dan
iemand gespecialiseerd in bipolaire stoornissen
 Beoordelingsfouten
o Empirische cyclus
 We observeren iets  we maken een theorie  opdelen van de
theorie  toetsen van de stukjes
 Legt de basis van het wetenschappelijk denken
o Diagnostische cyclus:





- Meten is weten
o Een resultaat suggereert een mate van objectiviteit
o Meten kan leiden tot weten, als je het inkadert in een theorie
 Zo kun je alternatieve oorzaken uitsluiten