Samenvatting Economie Marktgedrag

Economie: Marktgedrag
Hs1: overgeleverd aan de markt

Homogeen product > goederen die in de ogen van de consument volkomen gelijk zijn
Heterogeen product > zijn goederen die volgens de consument verschillend zijn, d.w.z. men heeft er
een verschillende voorkeur voor. Door het verschil in voorkeur kan er op dezelfde markt een
verschillende prijs ontstaan.

Er zijn verschillende marktvormen
- Perfect werkende marktvormen > volledige mededinging
- Niet perfect werkende markten > monopolistische concurrentie, oligopolie, monopolie

Volledige mededinging = volkomen concurrentie
- Groot aantal vragers en veel aanbieders
- Geen invloed op de prijs → producent is de prijsnemer
- Homogeen product producenten identiek in de ogen van de consument
- Vrije toe- en uittreding
- Transparante markt → vragers naar en aanbieders van zijn volledig geïnformeerd over de
aard van het product
- Bv: agrarische producten, aandelen, valutamarkt

Perfect werkende markten




Proportioneel variabele kosten Niet proportioneel variabele kosten

, Hoeveelheidsaanpasser > de individuele aanbieder heeft geen invloed op de prijs. Deze prijs is een
gegeven. Omdat hij streeft naar de maximale winst zal hij net zo veel producten aanbieden als dat
zijn winst maximaal is. Hij past dus zijn hoeveelheid aan. een aanbieder op een markt van volkomen
concurrentie heet dus een hoeveelheidsaanpasser. De winst maximaliserende productie ligt bij
proportioneel variabele kosten bij de maximale productiecapaciteit.

Marktmechanisme > het proces van prijsaanpassingen dat optreedt bij de vraag- en
aanbodoverschotten. Als vraag en aanbod niet gelijk zijn zal de prijs veranderen

Vraagoverschot > als de gevraagde hoeveelheid groter is dan de aangeboden hoeveelheid dan zal de
prijs van het product stijgen. De consumenten die er het meest voor willen betalen drijven deze prijs
op. Dit leidt tot een hoger aanbod en een afname in de vraag. hierdoor verdwijnt het
vraagoverschot.
Aanbodoverschot > als de aangeboden hoeveelheid groter is dan de vraag, zal de prijs dalen tot dat
er een evenwicht is. De consumenten die er het minst voor willen betalen zorgen ervoor dat er een
lage prijs ontstaat. Dit leid tot een lagere prijs en dus een groei in de vraag. Hierdoor verdwijnt het
aanbodoverschot.

Maximale winst
Kenmerkend voor de volledige mededinging is dat de MO gelijk is aan de prijs. De prijs is ook GO.
Zolang MO > MK zal de winst stijgen bij een vergroting van de afzet. De maximale winst
wordt bereikt bij MO = MK. Het zijn dus de marginale kosten die bepalen hoeveel een aanbieder zal
aanbieden en daarom valt de individuele aanbodlijn (vanaf GVK) samen met de MK.

Verschuivende aanbod- en vraaglijnen
Door een toename van het aantal aanbieders, bij dezelfde prijs meer aanbieders → collectieve
aanbodlijn naar rechts
Afname van het aantal aanbieders → collectieve aanbodlijn naar links
Een heffing → collectieve aanbodlijn naar boven (eigenlijk verschuift deze naar links)
Een subsidie → verschuift de aanbodlijn naar beneden (eigenlijk verschuift deze naar rechts)

Bedrijfstakevenwicht > het proces van toetreding en prijsdaling stopt als de winstmarge nul is en de
winst is verdwenen. Bestaande aanbieders maken geen winst en er is dus geen reden om de markt
toe te treden. De prijs is gelijk aan de GTK. De ondernemers zullen niet uit de markt treden want zij
krijgen er nog een vergoeding voor.

Marktimperfecties op de arbeidsmarkt
- Arbeidsmarkt bestaat niet, het zijn deelmarkten
- Arbeid is geen homogeen product
- Arbeidsmarkt is niet transparant → asymmetrische informatie
- Vrije toetreding is beperkt
- Door collectief te handelen kunnen vakbonden een loon afdwingen dat hoger is dan het
evenwichtsloon