Hoorcolleges Sociologisch Perspectief op Criminaliteit
Focus op de rol van sociale contexten!
Hoorcollege 1 Inleiding in de criminaliteit
Wat is criminaliteit?
Wettelijke definitie= alleen datgene wat strafbaar is a.d.h.v. boek van strafrecht
Kritiek op de wettelijke definitie:
1. Strafwet omvat niet alle soorten criminaliteit (wittenboordencriminaliteit heeft lagere kans
om als ‘crimineel’ gezien te worden)
2. Geen rekening met culturele & historische context wetgeving
3. Geen rekening met machtsverschillen hierdoor wordt wittenboordencriminaliteit minder
snel strafbaar gesteld omdat het in hun rijke kringen bijv. veel voorkomt
Consensus-benadering= de afwijzende reactie toont datgene wat we crimineel vinden
Kritiek op de wettelijke definitie:
1. Afhankelijk van sociale & historische context (bijv. moord in een oorlog)
2. Minderheden in de samenleving en netwerk om dit te delen
Conflict-benadering= de rijken bepalen wat crimineel is
Marxistisch: macht wordt bepaald door rijkdom
Pluralistisch: naast rijkdom ook religie, etniciteit, gender, etc.
- Klassieke culturele conflicttheorie
- 1. Primair conflict= iemand uit een cultuur die zich in een andere cultuur bevindt
- 2. Secundair conflict= groepen in zelfde gebied, maar met andere waardensystemen
Hedendaagse benaderingen: sociale constructie, postmodernisme= wordt vooral gekeken naar
situationele context
,Integratieve benaderingen: piramide van criminaliteit, prisma van criminaliteit
Hagan’s piramide van criminaliteit
1. Criminaliteit is dus “a kind of deviance, which in turn consists of variation from a social norm
that is proscribed by criminal law”
2. Criminaliteit als ‘continue variabele”: overtredingen regels variëren in ernst
3. De ernst wordt bepaald a.d.h.v. 3 dimensies (1. Eens zijn over de norm 2. Ernst van de sociale
reactie (hoe ernstig is de straf) 3. Evaluatie van sociale schade (zijn er slachtoffers))
Kritiek op de piramide van criminaliteit
1. Geen aandacht voor public awareness of crime / realization that one has been a victim
2. Weinig aandacht voor aantal slachtoffers
3. Severity of response omvat niet de waarschijnlijkheid dat er een reactie komt
,Prisma van criminaliteit
Bovenste deel:
1. Zeer zichtbare criminaliteit
2. Door de niet-rijken
3. Met directe schade
Bijv. moord en diefstal
Onderste deel:
1. Meer onzichtbare criminaliteit
2. Door de rijken
3. Indirecte schade
Bijv. witwassen, milieuvervuiling door bedrijven
, Hoorcollege 2 Aard en omvang van de criminaliteit
Onderzoek onder slachtoffers:
Enquêtes naar slachtofferschap van delicten in een bepaalde periode (bijv. veiligheidsmonitor)
Slachtofferschap naar delictsoort van meest naar minst
1. Vermogensdelicten
2. Vandalisme delicten
3. Gewelddelict
- Slachtoffer zijn loopt af op leeftijd, dus hoe ouder hoe minder vaak slachtoffer je bent!
- Hoe stedelijker een gebied, hoe meer slachtoffers!
Soorten cybercrime ook op volgorde van meest naar minst:
1. Koop en verkoopfraude= betalen en niks geleverd krijgen
2. Hacken
3. Online bedreiging en intimidatie via het internet
- Ook hier: slachtoffer zijn loopt af op leeftijd, dus hoe ouder hoe minder vaak slachtoffer je
bent!
Hoeveel procent van de delicten wordt gemeld bij de politie? 37%
Van hoeveel procent van de delicten wordt bij de politie aangifte opgemaakt? 32%
Vermogen meest gemeld, dan geweld en dan vandalisme
Beperkingen van slachtofferenquêtes:
- Geen informatie over slachtofferloze delicten (onder andere witteboordencriminaliteit)
- Geen informatie over delicten in het bedrijfsleven
- Representativiteit is een aandachtspunt (geen deelname van delen van de bevolking)
- Kunnen slachtoffers zich de delicten nog wel herinneren en binnen welke termijnen
Beperkingen van politiecijfers: meeste en toegankelijke cijfers, maar geen totaalbeeld van
criminaliteit
- Vooral misdrijven uit Wetboek van Strafrecht
- Aangiftebereidheid is laag
- Prioriteiten van de politie
- Inschatting van opsporingsindicatie (weinig informatie over dader is laag in prioriteit)
Focus op de rol van sociale contexten!
Hoorcollege 1 Inleiding in de criminaliteit
Wat is criminaliteit?
Wettelijke definitie= alleen datgene wat strafbaar is a.d.h.v. boek van strafrecht
Kritiek op de wettelijke definitie:
1. Strafwet omvat niet alle soorten criminaliteit (wittenboordencriminaliteit heeft lagere kans
om als ‘crimineel’ gezien te worden)
2. Geen rekening met culturele & historische context wetgeving
3. Geen rekening met machtsverschillen hierdoor wordt wittenboordencriminaliteit minder
snel strafbaar gesteld omdat het in hun rijke kringen bijv. veel voorkomt
Consensus-benadering= de afwijzende reactie toont datgene wat we crimineel vinden
Kritiek op de wettelijke definitie:
1. Afhankelijk van sociale & historische context (bijv. moord in een oorlog)
2. Minderheden in de samenleving en netwerk om dit te delen
Conflict-benadering= de rijken bepalen wat crimineel is
Marxistisch: macht wordt bepaald door rijkdom
Pluralistisch: naast rijkdom ook religie, etniciteit, gender, etc.
- Klassieke culturele conflicttheorie
- 1. Primair conflict= iemand uit een cultuur die zich in een andere cultuur bevindt
- 2. Secundair conflict= groepen in zelfde gebied, maar met andere waardensystemen
Hedendaagse benaderingen: sociale constructie, postmodernisme= wordt vooral gekeken naar
situationele context
,Integratieve benaderingen: piramide van criminaliteit, prisma van criminaliteit
Hagan’s piramide van criminaliteit
1. Criminaliteit is dus “a kind of deviance, which in turn consists of variation from a social norm
that is proscribed by criminal law”
2. Criminaliteit als ‘continue variabele”: overtredingen regels variëren in ernst
3. De ernst wordt bepaald a.d.h.v. 3 dimensies (1. Eens zijn over de norm 2. Ernst van de sociale
reactie (hoe ernstig is de straf) 3. Evaluatie van sociale schade (zijn er slachtoffers))
Kritiek op de piramide van criminaliteit
1. Geen aandacht voor public awareness of crime / realization that one has been a victim
2. Weinig aandacht voor aantal slachtoffers
3. Severity of response omvat niet de waarschijnlijkheid dat er een reactie komt
,Prisma van criminaliteit
Bovenste deel:
1. Zeer zichtbare criminaliteit
2. Door de niet-rijken
3. Met directe schade
Bijv. moord en diefstal
Onderste deel:
1. Meer onzichtbare criminaliteit
2. Door de rijken
3. Indirecte schade
Bijv. witwassen, milieuvervuiling door bedrijven
, Hoorcollege 2 Aard en omvang van de criminaliteit
Onderzoek onder slachtoffers:
Enquêtes naar slachtofferschap van delicten in een bepaalde periode (bijv. veiligheidsmonitor)
Slachtofferschap naar delictsoort van meest naar minst
1. Vermogensdelicten
2. Vandalisme delicten
3. Gewelddelict
- Slachtoffer zijn loopt af op leeftijd, dus hoe ouder hoe minder vaak slachtoffer je bent!
- Hoe stedelijker een gebied, hoe meer slachtoffers!
Soorten cybercrime ook op volgorde van meest naar minst:
1. Koop en verkoopfraude= betalen en niks geleverd krijgen
2. Hacken
3. Online bedreiging en intimidatie via het internet
- Ook hier: slachtoffer zijn loopt af op leeftijd, dus hoe ouder hoe minder vaak slachtoffer je
bent!
Hoeveel procent van de delicten wordt gemeld bij de politie? 37%
Van hoeveel procent van de delicten wordt bij de politie aangifte opgemaakt? 32%
Vermogen meest gemeld, dan geweld en dan vandalisme
Beperkingen van slachtofferenquêtes:
- Geen informatie over slachtofferloze delicten (onder andere witteboordencriminaliteit)
- Geen informatie over delicten in het bedrijfsleven
- Representativiteit is een aandachtspunt (geen deelname van delen van de bevolking)
- Kunnen slachtoffers zich de delicten nog wel herinneren en binnen welke termijnen
Beperkingen van politiecijfers: meeste en toegankelijke cijfers, maar geen totaalbeeld van
criminaliteit
- Vooral misdrijven uit Wetboek van Strafrecht
- Aangiftebereidheid is laag
- Prioriteiten van de politie
- Inschatting van opsporingsindicatie (weinig informatie over dader is laag in prioriteit)
