ncoi samenvatting module strafrecht 2025 oefentoets vragen antwoorden tentamen
,ncoi samenvatting module strafrecht 2025 oefentoets vragen antwoorden tentamen
, ncoi samenvatting module strafrecht 2025 oefentoets vragen antwoorden tentamen
Ik heb ook belangrijke plaatjes uit de NCOI reader gehaald en erin gezet, super
compleet allemaal
H1 Algemene inleiding: wat is strafrecht
2 vormen strafrecht: (het bepaalde)
• Materieel strafrecht: de gedragingen die strafbaar zijn en de sancties die volgen op het strafbaar gesteld gedrag. Sr
+ bijzondere wetten.
• Formeel strafrecht (strafprocesrecht): omschrijft hoe de strafrechtelijke procedure plaats dient te vinden. Sv +
bijz. wetten
Vindplaatsen strafrecht:
• Wetboek van Strafrecht: materiele bepalingen, a.k.a.: strafrecht.
• Wetboek van Strafvordering: formele bepalingen, a.k.a. strafprocesrecht.
2 soorten strafrecht: (hierin is het bepaalde opgenomen)
• Commuun strafrecht: algemene straf- en strafprocesrecht samen (Sr + Sv).
• Bijzonder strafrecht: aparte wetten (anders dan commuun strafrecht) met strafrechtelijke bepalingen
(meestal materieel, soms formeel) die over heel specifieke onderwerpen gaan.
VB: Opiumwet, Wet wapens en munitie, Wegenverkeerswet.
Doel strafrecht: het door middel van sancties handhaven van normen die uit strafrechtelijke bepalingen voortvloeien.
Strafrecht houdt zich bezig met handhaving, die is gericht op het afdwingen van normconform gedrag. Het wijst het gedrag
aan dat strafbaar is, en sanctioneert dit. Het stelt niet zelf de norm vast.
Strafbaar feit: een in het recht omschreven gedraging, die bij wet strafbaar is gesteld.
Slechts als gedraging in strijd is met rechtsnorm, kan het in beginsel tot strafbaar feit verworden.
Rechtsnorm: een in het wetboek opgenomen gedragsnorm.
VB: art. 5:1, lid 2 BW: ‘het feit dat het de eigenaar met uitsluiting van eenieder, vrijstaat gebruik te maken van een goed’ (gij
zult niet stelen).
Strafrecht is soort van opzettelijk leed toebrengen (leedvorming) aan een persoon door middel van straf, als hij zich schuldig
maakt aan strafbaar feit. Theorieën ter legitimering (welk recht hebben wij hiertoe) van toebrengen leed aan een ander:
• Vergeldingstheorie = absolute strafrechtstheorie: de straf herstelt het gepleegde onrecht.
De gedachte dat de overheid wraak moet nemen op degene die onrecht pleegde. Iemand maakt inbreuk op wereldlijke
juridische orde; dit wordt hersteld doordat dezelfde straf wordt opgelegd als de strafbare handeling oorspronkelijk
inhield, a.k.a. ‘oog om oog, tand om tand’-gedachte.
• Preventietheorie = relatieve strafrechtstheorie: de straf beoogt een bepaald doel.
De gedachte dat met straffen van personen wordt voorkomen dat anderen strafbare feiten zullen plegen.
o Generale preventie: als anderen dan de misdadiger zien wat gebeurt als een strafbaar feit wordt gepleegd,
ze leren dat dergelijk gedrag niet vertoont moet worden (groepsgewijs op hele bevolking of groep gericht).
o Speciale preventie: door iemand te straffen, hij zichzelf hierna weerhoudt om nieuwe strafbare feiten te
plegen (meer op de persoon gericht)
▪ Afschrikken van de dader
▪ Verbetering gedrag van de dader
▪ Samenleving verbetert als de dader tijdelijk uit samenleving weg is
Geweldsmonopolie: strafrecht alleen voor de overheid: voorkomen van eigenrichting. Art 113, GW.
Ultimum remedium-beginsel: laatste oplossing. Alleen strafrecht toepassen, als er geen redelijk alternatieve oplossing uit een
ander (minder zwaar) rechtsgebied kan worden toegepast. Als ander rechtsgebied aanwezig is, eerst deze aanwenden
alvorens strafrecht toe te passen.
Legaliteitsbeginsel strafrecht: straffen is alleen mogelijk in overeenstemming met neergeschreven (gecodificeerde) wetten. Art
1 Sr.
5 betekenissen legaliteitsbeginsel:
• Geen strafbaar feit zonder wet: gedraging moet zijn beschreven
• Geen straf zonder wet
o Geen veroordeling als gedraging niet onder strafbepaling valt
o Rechter kan alleen sancties opleggen die wet aan strafbaar feit verbindt
• Geen terugwerkende kracht: wet met strafbaar feit moet in werking zijn op moment van plegen strafbare handeling
• Geen analogische redeneringen
o Geen invulling van de wet: gedraging moet uitdrukkelijk beschreven zijn en worden gesanctioneerd. Iets dat
erop lijkt, mag niet worden gelijkgetrokken.
• Wetten moeten duidelijk genoeg zijn (lex certa)
o Strafbare gedraging moet duidelijk genoeg zijn omschreven.
o Wettelijke tekst mag niet te algemeen of te vaag zijn omschreven.
, ncoi samenvatting module strafrecht 2025 oefentoets vragen antwoorden tentamen
H2 Materieel strafrecht: de structuur van het strafbare feit
Materiële strafrecht: de gedragingen die strafbaar zijn en de sancties die volgen op het strafbaar gesteld gedrag. Sr
+ bijzondere wetten.
Structuur van het strafbare feit
Aan de eis van strafbaarheid is slechts voldaan indien sprake is van een menselijke gedraging die valt onder een
delictsomschrijving en wederrechtelijk en aan zijn schuld te wijten is.
M.a.w.: 4 voorwaarden voor strafbaarheid (strafbaar zijn als) (structuur van het strafbare feit):
• Menselijke gedraging
• Delictsomschrijving
• Wederrechtelijkheid
• Schuld
Menselijke gedraging (feitelijke gedraging)
Een mens moet een gedraging hebben verricht, en deze gedraging is ook door de mens gewild.
Ook een ‘niet doen’ of ‘nalaten’ is een gedraging die strafbaar kan zijn.
Delictsomschrijving: omschrijving van de strafbare gedraging.
Sanctienorm: geeft aan welke sanctie mag worden
opgelegd. Strafbepaling = delictsomschrijving + sanctienorm.
Wederrechtelijkheid
Ziet op de gedraging: het gedrag moet in strijd zijn met het objectieve recht. Voor het gedrag is geen rechtvaardiging te vinden.
VB: sport. Bij uitoefening vechtsport horen klappen. Het toebrengen van letsel is dan in objectieve zin gerechtvaardigd;
onderdeel van de sport.
Objectief recht is het geheel van rechtsregels en normen, zoals die voortvloeien uit wetgeving, rechtspraak en gewoonten.
Als de feitelijke gedragen (vwde 1) valt onder een delictsomschrijving (vwde 2), wordt wederrechtelijkheid meestal aangenomen.
Soms expliciet benoemd: art. 310 Sr en art. 350 Sr., als gedraging te dicht bij ‘normaal’ gedrag ligt.
Schuld
Schuld ziet op de persoon van de verdachte. Degene die de gedraging verricht, moet een verwijt gemaakt kunnen worden. Het
verwijt bestaat eruit dat de persoon de gedraging niet heeft vermeden, terwijl hij hier wel de kans toe had.
Gaat om de subjectieve situatie waarin een verkeerde keuze is gemaakt: de persoon wist of hoorde te weten wat in die
omstandigheden van hem werd verwacht. De mogelijkheid om anders te handelen moet wel hebben bestaan
(schulduitsluitingsgronden anders van toepassing). Niet strafbaar zonder verwijtbare schuld.
,ncoi samenvatting module strafrecht 2025 oefentoets vragen antwoorden tentamen
, ncoi samenvatting module strafrecht 2025 oefentoets vragen antwoorden tentamen
Ik heb ook belangrijke plaatjes uit de NCOI reader gehaald en erin gezet, super
compleet allemaal
H1 Algemene inleiding: wat is strafrecht
2 vormen strafrecht: (het bepaalde)
• Materieel strafrecht: de gedragingen die strafbaar zijn en de sancties die volgen op het strafbaar gesteld gedrag. Sr
+ bijzondere wetten.
• Formeel strafrecht (strafprocesrecht): omschrijft hoe de strafrechtelijke procedure plaats dient te vinden. Sv +
bijz. wetten
Vindplaatsen strafrecht:
• Wetboek van Strafrecht: materiele bepalingen, a.k.a.: strafrecht.
• Wetboek van Strafvordering: formele bepalingen, a.k.a. strafprocesrecht.
2 soorten strafrecht: (hierin is het bepaalde opgenomen)
• Commuun strafrecht: algemene straf- en strafprocesrecht samen (Sr + Sv).
• Bijzonder strafrecht: aparte wetten (anders dan commuun strafrecht) met strafrechtelijke bepalingen
(meestal materieel, soms formeel) die over heel specifieke onderwerpen gaan.
VB: Opiumwet, Wet wapens en munitie, Wegenverkeerswet.
Doel strafrecht: het door middel van sancties handhaven van normen die uit strafrechtelijke bepalingen voortvloeien.
Strafrecht houdt zich bezig met handhaving, die is gericht op het afdwingen van normconform gedrag. Het wijst het gedrag
aan dat strafbaar is, en sanctioneert dit. Het stelt niet zelf de norm vast.
Strafbaar feit: een in het recht omschreven gedraging, die bij wet strafbaar is gesteld.
Slechts als gedraging in strijd is met rechtsnorm, kan het in beginsel tot strafbaar feit verworden.
Rechtsnorm: een in het wetboek opgenomen gedragsnorm.
VB: art. 5:1, lid 2 BW: ‘het feit dat het de eigenaar met uitsluiting van eenieder, vrijstaat gebruik te maken van een goed’ (gij
zult niet stelen).
Strafrecht is soort van opzettelijk leed toebrengen (leedvorming) aan een persoon door middel van straf, als hij zich schuldig
maakt aan strafbaar feit. Theorieën ter legitimering (welk recht hebben wij hiertoe) van toebrengen leed aan een ander:
• Vergeldingstheorie = absolute strafrechtstheorie: de straf herstelt het gepleegde onrecht.
De gedachte dat de overheid wraak moet nemen op degene die onrecht pleegde. Iemand maakt inbreuk op wereldlijke
juridische orde; dit wordt hersteld doordat dezelfde straf wordt opgelegd als de strafbare handeling oorspronkelijk
inhield, a.k.a. ‘oog om oog, tand om tand’-gedachte.
• Preventietheorie = relatieve strafrechtstheorie: de straf beoogt een bepaald doel.
De gedachte dat met straffen van personen wordt voorkomen dat anderen strafbare feiten zullen plegen.
o Generale preventie: als anderen dan de misdadiger zien wat gebeurt als een strafbaar feit wordt gepleegd,
ze leren dat dergelijk gedrag niet vertoont moet worden (groepsgewijs op hele bevolking of groep gericht).
o Speciale preventie: door iemand te straffen, hij zichzelf hierna weerhoudt om nieuwe strafbare feiten te
plegen (meer op de persoon gericht)
▪ Afschrikken van de dader
▪ Verbetering gedrag van de dader
▪ Samenleving verbetert als de dader tijdelijk uit samenleving weg is
Geweldsmonopolie: strafrecht alleen voor de overheid: voorkomen van eigenrichting. Art 113, GW.
Ultimum remedium-beginsel: laatste oplossing. Alleen strafrecht toepassen, als er geen redelijk alternatieve oplossing uit een
ander (minder zwaar) rechtsgebied kan worden toegepast. Als ander rechtsgebied aanwezig is, eerst deze aanwenden
alvorens strafrecht toe te passen.
Legaliteitsbeginsel strafrecht: straffen is alleen mogelijk in overeenstemming met neergeschreven (gecodificeerde) wetten. Art
1 Sr.
5 betekenissen legaliteitsbeginsel:
• Geen strafbaar feit zonder wet: gedraging moet zijn beschreven
• Geen straf zonder wet
o Geen veroordeling als gedraging niet onder strafbepaling valt
o Rechter kan alleen sancties opleggen die wet aan strafbaar feit verbindt
• Geen terugwerkende kracht: wet met strafbaar feit moet in werking zijn op moment van plegen strafbare handeling
• Geen analogische redeneringen
o Geen invulling van de wet: gedraging moet uitdrukkelijk beschreven zijn en worden gesanctioneerd. Iets dat
erop lijkt, mag niet worden gelijkgetrokken.
• Wetten moeten duidelijk genoeg zijn (lex certa)
o Strafbare gedraging moet duidelijk genoeg zijn omschreven.
o Wettelijke tekst mag niet te algemeen of te vaag zijn omschreven.
, ncoi samenvatting module strafrecht 2025 oefentoets vragen antwoorden tentamen
H2 Materieel strafrecht: de structuur van het strafbare feit
Materiële strafrecht: de gedragingen die strafbaar zijn en de sancties die volgen op het strafbaar gesteld gedrag. Sr
+ bijzondere wetten.
Structuur van het strafbare feit
Aan de eis van strafbaarheid is slechts voldaan indien sprake is van een menselijke gedraging die valt onder een
delictsomschrijving en wederrechtelijk en aan zijn schuld te wijten is.
M.a.w.: 4 voorwaarden voor strafbaarheid (strafbaar zijn als) (structuur van het strafbare feit):
• Menselijke gedraging
• Delictsomschrijving
• Wederrechtelijkheid
• Schuld
Menselijke gedraging (feitelijke gedraging)
Een mens moet een gedraging hebben verricht, en deze gedraging is ook door de mens gewild.
Ook een ‘niet doen’ of ‘nalaten’ is een gedraging die strafbaar kan zijn.
Delictsomschrijving: omschrijving van de strafbare gedraging.
Sanctienorm: geeft aan welke sanctie mag worden
opgelegd. Strafbepaling = delictsomschrijving + sanctienorm.
Wederrechtelijkheid
Ziet op de gedraging: het gedrag moet in strijd zijn met het objectieve recht. Voor het gedrag is geen rechtvaardiging te vinden.
VB: sport. Bij uitoefening vechtsport horen klappen. Het toebrengen van letsel is dan in objectieve zin gerechtvaardigd;
onderdeel van de sport.
Objectief recht is het geheel van rechtsregels en normen, zoals die voortvloeien uit wetgeving, rechtspraak en gewoonten.
Als de feitelijke gedragen (vwde 1) valt onder een delictsomschrijving (vwde 2), wordt wederrechtelijkheid meestal aangenomen.
Soms expliciet benoemd: art. 310 Sr en art. 350 Sr., als gedraging te dicht bij ‘normaal’ gedrag ligt.
Schuld
Schuld ziet op de persoon van de verdachte. Degene die de gedraging verricht, moet een verwijt gemaakt kunnen worden. Het
verwijt bestaat eruit dat de persoon de gedraging niet heeft vermeden, terwijl hij hier wel de kans toe had.
Gaat om de subjectieve situatie waarin een verkeerde keuze is gemaakt: de persoon wist of hoorde te weten wat in die
omstandigheden van hem werd verwacht. De mogelijkheid om anders te handelen moet wel hebben bestaan
(schulduitsluitingsgronden anders van toepassing). Niet strafbaar zonder verwijtbare schuld.
