,samenvatting de bestuurlijke kaart van de europese unie 6e editie 2023 a van der vleuten 9789046908570
, samenvatting de bestuurlijke kaart van de europese unie 6e editie 2023 a van der vleuten 9789046908570
Dit is echt een handige samenvatting, speciaal gemaakt voor het tentamen, je bent er in
een uurtje doorheen. Alleen de allerbelangrijkste zaken uit het boek en colleges.
Hoofdstuk 1 - Politiek van het machtsevenwicht
Om te voorkomen dat bepaalde lidstaten teveel macht kregen en zo een
hegemonie vestigen, proberen verschillende staten steeds allianties te
sluiten. Dit is een voortdurend verschuivend geheel.
Veiligheidsdilemma
Telkens als een lidstaat zijn veiligheid wil vergroten door bijvoorbeeld betere
bewapening, wordt er argwaan en wantrouwen gewekt bij de andere lidstaten.
Jean Monnet (een v/d oprichters v/h Franse Comité v/d nationale bevrijding)
Europa moest er alles aan doen om een herhaling van de gewelddadige
geschiedenis van oorlogen voorkomen.
Europese betrekkingen moesten een ander fundament krijgen dan de politiek
van het machtsevenwicht en de ‘logica’ van het veiligheidsdilemma.
Dit kan worden bereikt door:
Streven naar de Europese samenwerking
Organisatie van de Europese entiteit.
Economische gemeenschap is een belangrijk onderdeel
Supranationale instituties oprichten
In bepaalde economische beleidssectoren.
o Landen kunnen stap voor stap vertrouwen opbouwen
Vertrouwen in zichzelf
Vertrouwen in elkaar
Daardoor vermogen om samen stabiliteit en vrede
mogelijk te maken binnen Europa.
De kern:
Duurzame samenwerking door toenemende sectorintegratie.
Intergouvernementalisme = ‘Tussen regeringen’
De staten hebben zelf de touwtjes in handen
Regeringen nemen besluiten en zijn verantwoordelijk voor de uitvoering.
Elke staat heeft recht om zijn veto uit te spreken.
Een staat hoeft zich alleen aan een besluit te houden als zij
ermee ingestemd hebben
Supranationalisme = ‘Boven het nationale niveau’
Rol van regeringen wordt beperkt door instellingen die niet bij een
land horen, maar die de gezamenlijke belangen dienen.
IJzeren Gordijn (1945-1946)
In conferentie van Jalta overeenstemming over de grenzen van
de bezettingszones in Duitsland door de grote 3 :
o Franklin Roosevelt (US)
o Winston Churchill (GB)
o Jozef Stalin (USSR)
, samenvatting de bestuurlijke kaart van de europese unie 6e editie 2023 a van der vleuten 9789046908570
Op aandringen van de Britse zijde, kreeg ook Frankrijk een zone toegekend.
Duitsland werd op 8 mei 1945 opgedeeld in vier bezettingszones en Berlijn
in vier sectoren. Iedere bezettingsmacht is de hoogste gezag in eigen zone.
In conferentie van Potsdam (zomer 1945) wordt dit bevestigd door
de grote 3.
o Door toenemende spanningen tussen Oost en West, groeiden de 3
westelijke zones en de Sovjetzone snel uit elkaar na de
conferentie van Potsdam.
o In 1946 (toespraak in Missouri) zei Churchill in toespraak dat
het ‘IJzeren gordijn’ op Europa was neergedaald. Hij herhaalde
zijn woorden uit 1943 en zei een ‘Verenigde Staten van
Europa’ te willen oprichten.
Samenwerkingsverband met eigen leger en eigen Hof
van justitie (gericht op het bevorderen van vrijhandel)
Continentale mogendheden Frankrijk en Duitsland
moesten het samenwerkingsverband dragen.
Verenigd Koninkrijk hoefde geen deel uit te maken
van deze Verenigde Staten van Europa.
Prioriteit van Verenigd Koninkrijk was de eigen
‘Commonwealth’ en de ‘special relationship’ met
de Verenigde staten.
Marshallplan, BRD en DDR (1947-1949)
Churchills vrees werd bevestigd. Het ijzeren gordijn ging dicht. De Verenigde
Staten zetten het Marshallplan op, een omvangrijk hulpprogramma tot
wederopbouw in Europa.
De westelijk bezettingszones kwamen volledig onder het Marshallplan
te vallen.
Stalin weest hes bod tot participatie in het Marshallplan resoluut van
de hand.
Gezamenlijk bestuur van Duitsland door de vier bezettersmogendheden werd
hierdoor onmogelijk.
In 1949 wordt de BRD opgericht (met goedkeuring van een
grondwet door de West-Duitse Parlementaire Raad en de westelijke
bezettingsmachten)
o Opperste gezag bleef bij bezettingsmachten
o September 1949 eerste vrije verkiezingen West-Duitsland
Als antwoord hierop richt de Sovjet-Unie de DDR
op De Koude oorlog was definitief begonnen.
1.2
Verenigde staten spanden zich in voor een West-Europese samenwerking als
beschermingsblok tegen de communistische dreiging. (Sovjet-Unie en Oost-
Europese satellietstaten)
Federatie naar Amerikaans model (Supranationaal,
Monnet) Lukte in de eerste jaren na de oorlog niet
In 1948 werd het ‘Pact van Brussel’ gesloten (latere WEU West-Europese Unie)
Frankrijk, Verenigd Koninkrijk en Benelux.