nieuwe 2 artikelen
Thema 1
Blockmans; het keizerschap van Karel V
hoe werd Karel vorst van zijn rijk?
- Door erfenissen: toevallige sterfgevallen/ huwelijkspolitiek. Steun van
Europese bankiers. Doorslaggevend voor keuze roomse Keizer
mogelijkheden binnen zijn rijk
- binnen zijn gebieden lagen zilvermijnen, handels metropolen, had schatten
van de indianen. Toegang tot geld
- doordat grote financiële centra in zijn rijk lagen, kon hij meer/ sneller geld
mobiliseren. Deze centra zagen ook voordeling in bescherming etc
- sterke commercialisatie: beschikbaarheid van krediet/ hoge fiscale
daadkracht gebieden
- Karel had via huwelijkspolitiek een goede relatie met Hendrik VIII
- inkomsten vanuit kolonie waren zo hoog dat het krijgstochten kon betalen
problemen binnen zijn rijk
- Karel had heel veel losse gebieden georven
- bepaalde gebieden hadden al een eigen eenheid en werden door erven en
huwelijken onlogisch samengebracht
- Spanje wil de Karel niet op de troon maar zijn broer Ferdinand
- streven naar eenheid vrijwel onmogelijk: afstanden/ taal verschillen/ verzet
- in 1530 overleed zijn grootkanselier, nu had Karel geen enkele institutie
meer die bevoegd was voor al zijn gebieden, Alleen nog het Hof
- traagheid in besluitvorming: afstand en het feit dat hij zelf beslissingen
wilde nemen
- verplichtte zichzelf om naar zoveel mogelijk gebieden te reizen waar zijn
aanwezigheid het meest werd gemist
- kom niet om rivaal Frankrijk heen
- 1521: Frankrijk begon een aanvalsoorlog
Interne problemen na 1520
- het ontbrak de pauzen aan gezag en vorsten aan belangstelling. Zo
konden goed georganiseerde osmanen stelselmatig hun tegenstanders
onderwerpen
- het lukte Karel niet om andere vorsten zover te krijgen tegen de Turken
- slaagden er niet in zich aan hoofd te plaatsen van campagnes tegen
Turken
- Karel leidde al zijn militaire campagnes. Vergde veel van zijn gezondheid.
Zorg er ook voor dat het regerings apparaat steeds verder af kwam te
staan van hem/ Keizer
- osmaanse expansie dwong Karel tot binnenlandse concessies/ uitgaven/
dure expedities. Zijn imperium was kwetsbaar vanwege vele grenzen/
kusten
- zag zich verplicht voor verdediging rijk/ medewerking van rijks vorsten
Afkopen met concessies op andere beleidspunten. Zo zwakte zijn interne
positie af
Externe problemen na 1520
- de osmaanseexpansie.in 1520 werd suleman sultán. En zou hij een
constante bedreiging vormen voor habsburgse gebieden/venetiaanse
handels imperium
- de Turken bedreigden rechtstreeks habsburgs territoria, verlies Hongaarse
troon
, - Frans van Frankrijk sloot pact met de ongelovigen In de hoop het
habsburgse overwicht te breken
financieel was er een machtsbasis mogelijk
- de schatten van de indianen. Steun bankiers. Toegang tot het geld via
handelscentra
verklaring titel van het artikel
- Karel zijn visie was een eenheid binnen zijn rijk/ het behoud van katholieke
gebieden/ wereld. Dit is hem niet gelukt vanwege factoren intern en
extern: rivaliteit/ afstanden. Hierom zou hij afstand van de troon doen in
1555
Henshall, the myth of absolutism
wat wordt verstaan onder de mythe van het absolutisme
- de betekenis die de 19e eeuw historici aan het begrip hebben gegeven,
namelijk dat het ancien regime een absolutistisch/ autocratisch/
despotisch/ bureaucratisch systeem was, wat In de werkelijkheid niet zo is.
Al deze aspecten Golden niet voor het ancien regime
argumenten voor de stelling dat het een mythe is
- absolute koningin zou de macht moeten monopoliseren/ instituties links
Laten liggen. Lodewijk XIV deed beiden niet. Hij erkende deze instituties:
dus niet autocratisch. Hij respecteerde deze instituties: niet despotisch.
Nam deze instituties in dienst: niet bureaucratisch.
- Voor recht van koningin was kwetsbaar: wanneer taken niet werden
volbracht
- parlementen/ raden niet onderdrukt maar samenwerking
- regeren mogelijk via lokale elites/ patronage
- vrijheid van meningsuiting vaak toegestaan
wat is er nieuw aan een vorst als Lodewijk XIV
- monarchie was gemarket door propaganda. Het antwoord op la fonde was
nieuws management en image makers. Voer recht werd gezien als
absoluut, binnen grenzen kon de koning zijn gang gaan, er was geen
superieure binnen en buiten het rijk
wat was de invloed van geschiedenis schrijving van de 19e eeuw op de
beeldvorming over periode van de renaissance/ nieuwe tijd tot 1750
- instabiliteit vanwege revoluties, er moest een naam gegeven worden aan
het verschijnsel van absolutisme
conclusie
- absolute monarchieën van de vroege tijd leken vrijwel niet op absolutisme
van de 19e eeuw
van Rooden, de logica van het absolutisme
hoe werd de herroeping van het edict van Nantes 300 jaar na data beoordeeld
door historici nu
- geen machtsmisbruik
Waarom werd het edict herroepen
- Omdat elke andere vorm van religieuze oppositie verdacht was.
Godsdienst was in belangrijk middel tot eenheid. het Franse regime trad
hard op tegen afwijkende katholieke stromingen. Het ondermijnde de
koning, hij kon zijn ancien regime niet uitoefenen als protestanten
mochten zijn
Thema 1
Blockmans; het keizerschap van Karel V
hoe werd Karel vorst van zijn rijk?
- Door erfenissen: toevallige sterfgevallen/ huwelijkspolitiek. Steun van
Europese bankiers. Doorslaggevend voor keuze roomse Keizer
mogelijkheden binnen zijn rijk
- binnen zijn gebieden lagen zilvermijnen, handels metropolen, had schatten
van de indianen. Toegang tot geld
- doordat grote financiële centra in zijn rijk lagen, kon hij meer/ sneller geld
mobiliseren. Deze centra zagen ook voordeling in bescherming etc
- sterke commercialisatie: beschikbaarheid van krediet/ hoge fiscale
daadkracht gebieden
- Karel had via huwelijkspolitiek een goede relatie met Hendrik VIII
- inkomsten vanuit kolonie waren zo hoog dat het krijgstochten kon betalen
problemen binnen zijn rijk
- Karel had heel veel losse gebieden georven
- bepaalde gebieden hadden al een eigen eenheid en werden door erven en
huwelijken onlogisch samengebracht
- Spanje wil de Karel niet op de troon maar zijn broer Ferdinand
- streven naar eenheid vrijwel onmogelijk: afstanden/ taal verschillen/ verzet
- in 1530 overleed zijn grootkanselier, nu had Karel geen enkele institutie
meer die bevoegd was voor al zijn gebieden, Alleen nog het Hof
- traagheid in besluitvorming: afstand en het feit dat hij zelf beslissingen
wilde nemen
- verplichtte zichzelf om naar zoveel mogelijk gebieden te reizen waar zijn
aanwezigheid het meest werd gemist
- kom niet om rivaal Frankrijk heen
- 1521: Frankrijk begon een aanvalsoorlog
Interne problemen na 1520
- het ontbrak de pauzen aan gezag en vorsten aan belangstelling. Zo
konden goed georganiseerde osmanen stelselmatig hun tegenstanders
onderwerpen
- het lukte Karel niet om andere vorsten zover te krijgen tegen de Turken
- slaagden er niet in zich aan hoofd te plaatsen van campagnes tegen
Turken
- Karel leidde al zijn militaire campagnes. Vergde veel van zijn gezondheid.
Zorg er ook voor dat het regerings apparaat steeds verder af kwam te
staan van hem/ Keizer
- osmaanse expansie dwong Karel tot binnenlandse concessies/ uitgaven/
dure expedities. Zijn imperium was kwetsbaar vanwege vele grenzen/
kusten
- zag zich verplicht voor verdediging rijk/ medewerking van rijks vorsten
Afkopen met concessies op andere beleidspunten. Zo zwakte zijn interne
positie af
Externe problemen na 1520
- de osmaanseexpansie.in 1520 werd suleman sultán. En zou hij een
constante bedreiging vormen voor habsburgse gebieden/venetiaanse
handels imperium
- de Turken bedreigden rechtstreeks habsburgs territoria, verlies Hongaarse
troon
, - Frans van Frankrijk sloot pact met de ongelovigen In de hoop het
habsburgse overwicht te breken
financieel was er een machtsbasis mogelijk
- de schatten van de indianen. Steun bankiers. Toegang tot het geld via
handelscentra
verklaring titel van het artikel
- Karel zijn visie was een eenheid binnen zijn rijk/ het behoud van katholieke
gebieden/ wereld. Dit is hem niet gelukt vanwege factoren intern en
extern: rivaliteit/ afstanden. Hierom zou hij afstand van de troon doen in
1555
Henshall, the myth of absolutism
wat wordt verstaan onder de mythe van het absolutisme
- de betekenis die de 19e eeuw historici aan het begrip hebben gegeven,
namelijk dat het ancien regime een absolutistisch/ autocratisch/
despotisch/ bureaucratisch systeem was, wat In de werkelijkheid niet zo is.
Al deze aspecten Golden niet voor het ancien regime
argumenten voor de stelling dat het een mythe is
- absolute koningin zou de macht moeten monopoliseren/ instituties links
Laten liggen. Lodewijk XIV deed beiden niet. Hij erkende deze instituties:
dus niet autocratisch. Hij respecteerde deze instituties: niet despotisch.
Nam deze instituties in dienst: niet bureaucratisch.
- Voor recht van koningin was kwetsbaar: wanneer taken niet werden
volbracht
- parlementen/ raden niet onderdrukt maar samenwerking
- regeren mogelijk via lokale elites/ patronage
- vrijheid van meningsuiting vaak toegestaan
wat is er nieuw aan een vorst als Lodewijk XIV
- monarchie was gemarket door propaganda. Het antwoord op la fonde was
nieuws management en image makers. Voer recht werd gezien als
absoluut, binnen grenzen kon de koning zijn gang gaan, er was geen
superieure binnen en buiten het rijk
wat was de invloed van geschiedenis schrijving van de 19e eeuw op de
beeldvorming over periode van de renaissance/ nieuwe tijd tot 1750
- instabiliteit vanwege revoluties, er moest een naam gegeven worden aan
het verschijnsel van absolutisme
conclusie
- absolute monarchieën van de vroege tijd leken vrijwel niet op absolutisme
van de 19e eeuw
van Rooden, de logica van het absolutisme
hoe werd de herroeping van het edict van Nantes 300 jaar na data beoordeeld
door historici nu
- geen machtsmisbruik
Waarom werd het edict herroepen
- Omdat elke andere vorm van religieuze oppositie verdacht was.
Godsdienst was in belangrijk middel tot eenheid. het Franse regime trad
hard op tegen afwijkende katholieke stromingen. Het ondermijnde de
koning, hij kon zijn ancien regime niet uitoefenen als protestanten
mochten zijn
